Het college keurde in zitting van 28 augustus 2015 (jaarnummer 7211) de collegiale brieven gericht aan De Lijn, De Lijn Antwerpen en de Vlaamse minister van mobiliteit goed. Hierbij werd aan De Lijn gevraagd om in hun lopende aanbesteding de aankoop van 146 enkelrichtingstrams voor de stad Antwerpen te wijzigen in dubbelrichtingstrams. Tevens is dit door de stad Antwerpen op verschillende overlegmomenten met De Lijn aangekaart. Deze aanbesteding heeft ondertussen plaatsgehad. De stad Antwerpen heeft vastgesteld dat haar vraag niet werd doorvertaald en het contract is toegewezen met enkel enkelrichtingstrams voor de stad Antwerpen.
De maatregel kadert binnen het minder hinderpakket dat de stad Antwerpen en Vlaanderen de komende jaren zullen uitrollen.
Materieel
Dubbelrichtingstrams beschikken aan de twee uiteinden van de tram over een stuurcabine en er zijn aan beide zijden van de tram deuren aanwezig. Het gebruik van dubbelrichtingstrams kent hierdoor heel wat voordelen.
Op het Antwerpse tramnet rijden momenteel enkel enkelrichtingstrams die voor het keren in hoofdzaak gebruik maken van keerlussen en op sommige plaatsen buiten de regulier exploitatie keren op een keerdriehoek onder begeleiding. Dit in tegenstelling tot de stad Gent, waar de tramvloot bestaat uit dubbelrichtingstrams. Omwille van het ruimtebeslag van een keerlus is het niet mogelijk om op verschillende 'strategische' plekken van het tramnet keerlussen te realiseren. De aanleg van een keerlus brengt tevens een hoge kostprijs en een lange procedure met zich mee. Dit veroorzaakt beperktere exploitatiemogelijkheden. In het bijzonder tijdens calamiteiten en/of festiviteiten en/of werven waarbij een tramlijn ingekort moet worden. Grote delen van een tramlijn vallen hierdoor vaker zonder exploitatie.
Dubbelrichtingstrams hebben geen nood aan dergelijke keerlussen. Om dubbelrichtingstrams te laten keren, volstaat het om de tramsporen van bijkomende wissels te voorzien. Dit is op een kortere termijn realiseerbaar en tegen een lagere kostprijs. Bovendien is dit op meerdere plaatsen op het tramnet implementeerbaar, aangezien dit in veel gevallen geen extra ruimtebeslag vraagt. Dit komt de exploitatiemogelijkheden en dus de flexibiliteit en de robuustheid van het tramnet ten goede. Dubbelrichtingstrams kunnen hierdoor, mits de installatie van een wissel, tot aan de (weerkerende) evenementen of (langdurige) werven rijden en dienen niet te worden onderbroken of afgeschaft.
Doordat een dubbelrichtingtram een dubbele stuurcabine en deuren aan beide zijden heeft, verliest deze een aantal zitplaatsen. Dit weegt volgens de stad Antwerpen echter niet op tegen het zuiniger ruimtegebruik en een meer robuuste en flexibelere exploitatie en inzet. Om de capaciteit op haar (stam)lijnen te verhogen, zet De Lijn ook langere tramvoertuigen in (door het aaneenschakelen van 'Hermelijnen' of door de inzet van de langere 'Albatros'). Deze laatste kunnen momenteel niet op elke keerlus keren.
Daarenboven meent het stadsbestuur dat het standaardiseren van de trams voor geheel Vlaanderen (Antwerpen en Gent) ook de kostprijs van de voertuigen ten goede komt, aangezien De Lijn dan ook maar één tramtype moet bestellen.
Gesprekken
De kosten en baten voor de inzet van dubbelrichtingstrams is zowel met De Lijn entiteit Antwerpen als de nationale directie van De Lijn in Mechelen zeer uitvoerig besproken. Het voorstel om het ombouwen en/of overhalen van oude trams vanuit Gent naar Antwerpen werd door beide entiteiten niet efficiënt bevonden. Omwille van de hoge financiële kosten en de grote uitvoeringstechnische impact is de aankoop van dubbelrichtingstrams voordeliger.
In functie van de vele werven die op stapel staan en wederkerende evenementen stelde De Lijn Antwerpen reeds een plan opdat stapsgewijs het tramnet met kruiswissels voorziet om haar netwerk robuuster te maken.
Omwille van bovenstaande redenen stelt de stad Antwerpen aan de Vlaamse overheid de formele vraag om de aankoop van enkelrichtingstrams voor Antwerpen te wijzigen in de aankoop van dubbelrichtingstrams.
Het college beslist om de collegiale brief aankoop dubbelrichtingtrams, gericht aan de Vlaamse minister van mobiliteit, goed te keuren.