2017_CBS_06131 - Groene Singel – Site Spoor oost - Integratie Scheldekaaihangars – definitief ontwerp - Goedkeuring

Vlaams Stadsvernieuwingsfonds

De resultaten van de studie in het kader van het Vlaams Stadsvernieuwingsfonds tonen de behoefte aan kleinere spots op de site Spoor Oost. Meer kleinschalige plekken, uitgebouwd met een landmark zoals een shelter, hebben voordelen als herkenningspunten, bescherming tegen wind, regen en zon, logistieke aanknopingspunten voor eventorganisatie, voor extra activiteit, sociale controle en dergelijke.

Scheldekaaihangars

In het ruime aanbod van de Scheldekaaihangars werd, op basis van esthetische en technische criteria, een keuze gemaakt voor de recuperatie van de Hangars 19 ten zuiden van het Zuiderterras. Deze hangars zijn structureel in een goede staat en hebben een bijzondere esthetische uitstraling door de sierlijke ornamenten in de frontons van de hangars. Bij de selectie van de hangars en de uitwerking van het ontwerp werd rekening gehouden met een mogelijke inplanting van een deel van hangars 19 bij de heraanleg van de Gedempte Zuiderdokken.

Definitief ontwerp - integratie Scheldekaaihangars - site Spoor Oost

Op basis van de aanwezige circulatiepatronen en toegangen op de site Spoor Oost werden drie locaties weerhouden voor de inplanting van een Scheldekaaihangar. Deze locaties werden geselecteerd rekening houdend met de organisatie van de Sinksenfoor en de evenementenparking op de site Spoor Oost.

Hof Ter Loo

• de inplanting is voorzien onder de oude goederenkranen, waarbij de kranen in hun huidige vorm en positie behouden kunnen blijven;
• de structuur vormt een overdekte ruimte van 24 meter op 36 meter (ongeveer 860 m²) waarbij de dakconstructie voor de helft lichtdoorlatend wordt opgebouwd;
• de constructie biedt naar dagelijks gebruik beschutting voor zon en regen aan de gebruikers van de site, maar biedt ook mogelijkheden voor de organisatie van evenementen op buurtniveau;
• de constructie wordt zo open mogelijk opgebouwd in relatie tot de omliggende publieke ruimte, waarbij de bestaande ondergrond (betonverharding) wordt vernieuwd. De reeds vernieuwde betonverharding ten westen van de hangar wordt zo vergroot tot één groot geheel;
• om voldoende windbeschutting te creëren wordt er, in samenwerking met de stedelijke diensten (de dienst Stadsbeheer/Groen en Begraafplaatsen en de bedrijfseenheid Stadsontwikkeling) gezocht naar een ruimtelijke structuur in kleine modules, die op mensenmaat beschutting kunnen bieden aan de gebruikers van de site. Deze elementen dienen verplaatsbaar te zijn door de stedelijke diensten, zodat de configuratie kan aangepast worden naar behoefte (seizoenen, evenementen, enzovoort). Deze elementen in opbouw kunnen mogelijks voorzien worden van groen, indien dit beheersmatig opgenomen kan worden;
• indien mogelijk wordt de patine van de metalen structuren van de Scheldekaaihangars geheel of gedeeltelijk behouden en worden de vernieuwde onderdelen (dak) uitgevoerd met een uitgesproken kleur, ter ondersteuning van de oude en vernieuwde delen. De uitgesproken contrast dient tevens ter versterking van de iconische waarde van de constructie en als oriënteringselement;
• de hangar wordt voorzien van een standaard openbare verlichting. Bijkomend worden in de ondergrond ankerpunten voorzien voor de bevestiging van evenementenmateriaal (tenten, springkastelen, projectieschermen, enzovoort), een ‘plug-in’ voor evenementen (elektriciteit, water, vuilwaterafvoer) en een drinkwaterfontein.
  

Bahnhof

• de inplanting is voorzien ten noorden van Bahnhof en wordt geïntegreerd binnen het aanwezige groen op de site;
• de structuur vormt een gedeeltelijk overdekte ruimte van 24 meter op 48 meter (ongeveer 1.150 m²) waarbij de dakconstructie in het geheel licht doorlatend wordt opgebouwd;
• de structuur wordt voorzien van een groene wand langsheen de zijde van de Noordersingel en bijkomend verticaal groen rondom elke kolom. De aanwezige bomen op deze locatie worden geïntegreerd in de loods door een voldoende grote uitsparing in de dakconstructie  en een irrigatiesysteem op basis van het opgevangen hemelwater;
• de inrichting van de loods wordt voorzien op maat van de dagelijkse gebruikers van de site Spoor Oost, met de intentie om een aangename verblijfplaats te creëren met een beschutting tegen wind en regen. In een eerste fase worden bijkomende zitbanken voorzien en op termijn kan er voor gekozen worden om één van de aanwezige barbecues te verplaatsen naar deze hangar;
• om voldoende windbeschutting te voorzien worden hier ook, net zoals op de site Hof Ter Loo, gebruik gemaakt van een ruimtelijke structuur in kleine modules , die op mensenmaat beschutting kunnen bieden;  
• het concept voor de vergroening van deze hangar wordt verder uitgewerkt met de dienst Stadsbeheer/Groen en Begraafplaatsen zowel naar selectie van planten, als beheer op korte en lange termijn;
• de hangar wordt voorzien van een beperkte openbare verlichting in het kader van de veiligheid van de site.

Schijnpoort

• hoewel enkel de inplanting van de hangars aan de kant Hof Ter Loo in het collegebesluit van 24 februari 2017 aan bod kwam, is een uitbreiding binnen het beschikbaar budget, met de site Schijnpoort verdedigbaar. Deze hangar geeft ook hier een landmark. Op dit knooppunt van paden richting Sportpaleis/Lotto-arena is dit een beschut en overdekt verzamelpunt op momenten dat de parking operationeel is, tijdens evenementen en dagdagelijks als publieke ruimte.
• de inplanting is voorzien op de locatie van voormalige loskade op de site Spoor Oost en vormt een knooppunt/poort voor alle huidige en toekomstige stromen van gebruikers;
• de structuur vormt een overdekte ruimte van 24 meter op 36 meter (ongeveer 860 m²) waarbij de dakconstructie voor de helft licht doorlatend wordt opgebouwd;
• de constructie biedt naar dagelijks gebruik beschutting voor zon en regen aan de gebruikers van de site en de aangrenzende sport- en speelweide. Tevens biedt het mogelijkheden voor de organisatie van evenementen op buurtniveau of ondersteunende activiteiten bij het gebruik van de evenementenparking;
• om voldoende windbeschutting te bieden aan de gebruikers van de site, wordt de aanwezige groenstructuur, gelegen tussen de hangar en de Noordersingel, verdicht en verhoogd. Aanvullend worden dezelfde kleine modules voor windbeschutting voorzien zoals op de site Hof Ter Loo;
• de constructie wordt zo open mogelijk opgebouwd in relatie tot de omliggende publieke ruimte, waarbij de bestaande verharding (betonverharding) wordt verlaagd tot op niveau van de fastlane. De aanwezige keermuur wordt omgevormd tot een zitbank langsheen de hangar;
• indien mogelijk wordt de patine van de metalen structuren van de Scheldekaaihangars geheel of gedeeltelijk behouden en worden de vernieuwde onderdelen (dak) uitgevoerd met een uitgesproken kleur, ter ondersteuning van de oude en vernieuwde delen. De uitgesproken contrast dient tevens ter versterking van de iconische waarde van de constructie en als oriënteringselement;
• de hangar wordt voorzien van een standaard openbare verlichting en een ‘plug-in’ voor evenementen (elektriciteit, water).

Om de timing van het project te behalen focust dit definitief ontwerp hoofdzakelijk op de vergunningspichtige aspecten van het ontwerp, namelijk de constructie van drie hangars in de publieke ruimte, waarvoor aansluitend op dit besluit een stedenbouwkundige vergunning zal aangevraagd worden. Diverse aspecten van het ontwerp, zoals het meubilair voor windbeschutting, specifiele materiaalkeuzes en groenstructuren zullen voor aanbesteding van de werken nog uitgewerkt worden in samenwerking met de stedelijke diensten en het coördinatieoverleg openbaar domein.

Conformiteit Sinksenfoor

Het ontwerp voor de inplanting van de drie Scheldekaaihangars werd afgestemd met het inrichtingsplan voor de Sinksenfoor. De inplanting van de hangars situeert zich volledig buiten buiten het commercieel plan van de Sinksenfoor. De invloed op het woonwagenterrein is beperkt en kan ondervangen worden elders op de site of op het terrein Vogelzang.

Conformiteit parkeerplan 

Het ontwerp voor de inplanting van de drie Scheldekaaihangars werd afgestemd met het parkeerplan voor de site Spoor Oost. De hangar Bahnhof en Hof Ter Loo beperken de bruikbaarheid van enkele parkeerplaatsen, maar deze kunnen ondervangen worden op een deel van de site, ter hoogte van Hof Ter Loo, dat momenteel nog niet werd aangesproken in het kader van het parkeerplan. De drie hangars kunnen, indien noodzakelijk, geheel of gedeeltelijk ingezet worden binnen het parkeerplan, waardoor de totale parkeerbalans behouden blijft.

Conformiteit kranen

De inplanting van de hangar ter hoogte van Hof Ter Loo werd dusdanig geïntegreerd zodat er steeds een kwalitatief ruimtelijke opstelling mogelijk is, al dan niet met behoud van de kranen. In het kader van dit project kunnen de kranen in hun huidige opstelling behouden blijven.

Omwille van het recente uitstel van de omgevingsvergunning door de Vlaamse Overheid naar 1 januari 2018, is de timing vooropgesteld in het collegepunt van 24 februari 2017 (jaarnummer 1720) niet meer realistisch. De verkorte vergunningsprocedure treedt niet in werking. De noodzakelijke vergunningsprocedure zal vermoedelijk 6 maanden in beslag nemen. De werken kunnen bijgevolg pas starten in januari 2018 in de plaats van in september 2017. 

De dienst Strategisch Coördinator/Fondsen zal verzocht worden uitstel te vragen voor de besteding van de Europese EFRO middelen voor de site Spoor Oost tot september 2018.

Het voorontwerp werd opgemaakt in samenwerking met de Beheerboard Spoor Oost, Klankbordgroep Spoor Oost, de dienst Ondernemen en Stadsmarketing/Evenementen, de dienst Samen Leven/Stadstoezicht en GAPA.

De site Spoor Oost is geopend voor het brede publiek op 26 maart 2016. De site is ingericht op maat van drie functies: evenementparkeren voor Sportpaleis/Lotto Arena en Trix, evenementen waaronder de Sinksenfoor en als publieke ruimte. Dit blijft het uitgangspunt en de randvoorwaarde waarbinnen gewerkt wordt.

Via het Vlaams stadsvernieuwingsfonds kreeg de stad Antwerpen in 2015 een conceptsubsidie voor het project Spoor Oost, voor extra onderzoeks- en ontwerpwerk. De opdracht werd op 23 mei 2016 door AG VESPA gegund aan het team 51N4E – AWB – Simply Community. Het team werkte concepten uit voor de optimalisatie van de site Spoor Oost, gekaderd in een mogelijke langetermijnontwikkeling.

De stad Antwerpen kreeg in 2016 Europese EFRO-middelen toegekend voor het project Spoor Oost. De realisatie van dit project is mogelijk mits realisatie uiterlijk  31 december 2017.

Op de werf van de Scheldekaaien moeten de drie grote kaaihangars 13, 15 en 19 verwijderd worden. Vanuit erfgoed moeten deze loodsen omzichtig gedemonteerd worden. De stad zocht in 2016 actief naar plaatsen om de loodsen te hergebruiken.

Het college gaf op 24 februari 2017 opdracht aan AG VESPA om, in het kader van de optimalisatiewerken voor de site Spoor Oost, de verplaatsing van enkele Scheldekaaienhangars en de begeleidende werken uit te voeren.

Het ontwerp werd ter advies voorgelegd aan het district Antwerpen en Borgerhout.

Het volledige project wordt bij definitief ontwerp geraamd op 1.094.399,08 euro inclusief btw en erelonen.

De uitgaven worden afgerekend op de begrotingscode 1SWN060103P07218, waar 300.000,00 euro is voorzien in 2017 met bestelbonnummer 4005217042 en 1.005.965,00 euro in 2018, mits goedkeuring budgetopmaak 2018.

De uitgaven worden voor 40% gesubsidieerd binnen het EFRO programma 2014-2020, binnen het goedgekeurde project Spoor Oost. Deze inkomsten staan ingeschreven in de stedelijke meerjarenbegroting 2014 -2019 op volgende subsidiefiche : EFRO_SPOOR_OOST/SA_EXTERN/5300000000/150300/1HSB010104A00000/1SA070111 voor de budgetjaren 2017 en 2018.

Op basis van het artikel 285 van het gemeentedecreet, dat bepaalt dat de districtsraad een algemene adviesbevoegdheid heeft voor alle aangelegenheden die betrekking hebben op het district, werd advies gevraagd aan beide betrokken districten.