2017_CBS_06219 - Patrimonium kerkfabriek - Samen Leven. Kerkgebouw Sint Jan Evangelist Borgerhout. Ondersteuning bij marktbevraging voor herbestemming kerksite. - Goedkeuring

Op initiatief van de lokale kerkgemeenschap en met ondersteuning en begeleiding door de stad en het bisdom werden in de periode 2014-2016 vijf haalbaarheidsstudies uitgevoerd voor de herbestemming van een kerksite. De studie van de kerk Sint Jan Borgerhout werd opgeleverd in oktober 2016 en de aanbevelingen werden opgenomen bij de opmaak van het parochiekerkenplan.

Het kerkgebouw Sint Jan Evangelist is gelegen tussen de Sint-Mattheusstraat en de Sint-Marcusstraat en is eigendom van de kerkfabriek van de parochie Sint Jan Evangelist.

Uit de studie bleek dat voor een financieel en economisch haalbare herbestemming van het beschermde kerkgebouw er meer randvoorwaarden dan kansen zijn, en dat een herbestemmingsproces door en in beheer van de kerkfabriek zelf niet realistisch is. De kerkfabriek en het bisdom Antwerpen gaan akkoord om op zoek te gaan naar een externe partij die een nieuwe invulling kan geven aan het kerkgebouw. In het parochiekerkenplan zoals goedgekeurd op de gemeenteraad van 24 oktober 2016 werd als vervolgtraject een open marktbevraging voorgesteld. De marktbevraging dient enerzijds de mogelijkheden voor invulling en beheer anderzijds de randvoorwaarden voor investeringen in kaart te brengen en moet het mogelijk maken vervolgens een oproep te organiseren om een investeerder met een project voor het kerkgebouw toe te wijzen.

Door de reeds beschikbare studie van het gebouw en de openheid van het kerkbestuur en het bisdom om snel over te gaan tot herbestemming van het gebouw komt de kerk Sint-Jan Evangelist in aanmerking om als eerste een marktbevraging op te starten.  De bevraging zal ruim verspreid worden en zal niet beperkt blijven tot de zuiver commerciële markt, maar ook andere dienstverleners, die eventueel een beroep kunnen doen op eigen subsidiestromen, zullen worden aangeschreven. De voorstellen zullen aan een dubbele toets worden onderworpen: kan het voorstel een meerwaarde betekenen voor de buurt en is het aanvaardbaar voor het bisdom, dat altijd de laatste stem zal hebben. Het ligt voor de hand dat buurtbewoners en lokale verenigingen bij de de marktbevraging zullen betrokken worden.

Het is de bedoeling om de marktbevraging te lanceren tijdens een publieke communicatie die zal worden georganiseerd in het najaar 2017. De resultaten van de marktbevraging zullen worden verwerkt in een zo duidelijk mogelijke oproep voor kandidaat investeerders. Als ondersteuning voor het lokale kerkbestuur wenst de stad beroep te doen op AG VESPA en haar een bijzondere opdracht te geven voor de marktbevraging voor de parochiekerk Sint Jan Evangelist te Borgerhout.

Bij de marktbevraging door AG VESPA zal rekening gehouden worden met een aantal randvoorwaarden waaronder de bescherming als monument, de ruimtelijke context, enzovoort.
De marktbevraging zal niet enkel zicht geven op een mogelijke nieuwe bestemming maar ook op de wijze waarop deze herbestemming gerealiseerd kan worden. Concreet is het de bedoeling om in september 2017 de oproep te lanceren en de marktbevraging in december 2017 af te sluiten. Aansluitend zal een stuurgroep met vertegenwoordigers van het bisdom, de kerkraad, de stad Antwerpen en AG VESPA de ontvangen voorstellen beoordelen en hieruit een selectie maken die aan het college zal voorgelegd worden. De conclusies die getrokken kunnen worden uit alle reacties vanuit de burgers en marktpartijen zullen opgetekend worden in een begeleidende nota, met daarin adviezen aan het beleid.

Op 24 juli 2015 (jaarnummer 6489) kende het college een investeringstoelage toe aan het eredienstbestuur Sint-Jan Evangelist Borgerhout voor een haalbaarheidsstudie voor de herbestemming van hun parochiekerkgebouw.

Op 24 oktober 2016 (jaarnummer 672) keurde de gemeenteraad de lange termijnvisie voor parochiekerken - parochiekerkenplan 2016 goed. Hierin wordt de visie van de stad Antwerpen en het bisdom als volgt goedgekeurd:
"Sint-Jan is onderwerp van een pilootstudie over de herbestemming van de kerk. De stad noch kerkbestuur zijn vragende partij om het beheer of eigenaarschap van de volledige kerk te behouden of op te nemen. Er zijn in het onderzoek geen haalbare scenario’s en partijen. Verdere mogelijkheden qua beheer en investeringspartij moeten worden onderzocht in een open marktbevraging. De stad, het bisdom en het kerkbestuur werken hierin nauw samen.”

De kerkraad vroeg een principieel akkoord aan de bisschop, die zich op 25 oktober 2016 schriftelijk akkoord verklaart met:
"De organisatie van een vrijblijvende open marktbevraging met als doel:

• ideeën uit de markt verzamelen voor een nieuwe functionele invulling;
• peilen naar de interesse om de volledige verantwoordelijkheid en het beheer van het kerkgebouw over te nemen;
• de randvoorwaarden voor een dergelijk project beschrijven.

Bij de organisatie van deze marktbevraging dient echter rekening te worden gehouden met de richtlijnen van de Vlaamse bisschoppen voor het gebruik van de parochiekerken van 8 november 2012, en met het kader dat de bisschop in zijn beschouwingen bij het parochiekerkenplan 2016 voor de stad Antwerpen heeft geschetst."

De bisschop benadrukt dat het zijn bevoegdheid blijft om de finale beslissing omtrent de bestemming van het kerkgebouw te nemen.

Op 24 maart 2017 (jaarnummer 2675) beantwoorde het college de vraag van de districtsraad van Borgerhout met een collegiale brief waarin het participatief traject in de geplande marktbevraging wordt verduidelijkt.

Op 29 januari 2016 (jaarnummer 796) keurde het college de nieuwe operationele werking goed met betrekking tot de beleidsvoorbereiding en –advisering voor huisvesting en huisvestingsbehoeften van alle stadsdiensten en stedelijke processen in of op stedelijk bedrijfsvastgoed.

Op 21 december 2016 (jaarnummer 752) nam het managementteam kennis van de geactualiseerde uitgangspunten voor goed beheer van de stedelijke vastgoedportefeuille.  

Op 18 oktober 2013 (jaarnummer 10570) keurde het college de uitgangspunten goed voor het beheer van het stedelijk patrimonium en gaf het college opdracht aan AG VESPA en de bedrijfseenheid Patrimoniumonderhoud om deze krijtlijnen verder uit te werken.

De gemeenteraad nam op 2 maart 2015 (jaarnummer 127) kennis van de basisafspraken tussen AG VESPA en de bedrijfseenheid Stadsbeheer, met betrekking tot het beheer van het stedelijk patrimonium en de daaraan gekoppelde financiële consequenties.

De begeleidingskost voor de marktbevraging door AG VESPA bedraagt 15.000,00 euro exclusief BTW. Voor de financiële afwikkeling dient het beschikbare budget voor investeringssubsidies nog te worden overgedragen naar een correcte code voor deze uitgave.

De kosten voor publiciteit worden door AG VESPA geraamd op maximaal 10.000,00 euro en zijn niet inbegrepen in de begeleidingskost. De kosten voor publiciteit zullen in overleg met de bedrijfseenheid Samen Leven worden vastgelegd en worden aangetoond bij facturatie. (voorlopige bestelbon nummer 400523301)

Via een interne kredietaanpassingen light zal beschikbaar budget van budgetplaats 5131500000, budgetpositie 6100 en functiegebied 1SHM090302A00000 worden doorgeschoven naar budgetpositie 613 en functiegebied1SHM090304A00000.

Gemeentedecreet artikel 57: "Het Gemeentedecreet van 15 juli 2005, inzonderheid artikel 57 §3,1° bepaalt dat het college van burgemeester en schepenen de daden van beheer over gemeentelijke inrichtingen en eigendommen binnen de door de gemeenteraad vastgestelde algemene regels dient uit te voeren."