Terug

2017_CBS_02236 - Patrimonium diverse. Kaasstraat 11, 2000 Antwerpen - Heraanleg binnengebied. Voorontwerp - Goedkeuring

college van burgemeester en schepenen
vr 10/03/2017 - 09:00 Collegezaal, stadhuis
Goedgekeurd

Samenstelling

Aanwezig

Bart De Wever, burgemeester; Koen Kennis, schepen; Ludo Van Campenhout, schepen; Claude Marinower, schepen; Marc Van Peel, schepen; Rob Van de Velde, schepen; Nabilla Ait Daoud, schepen; Fons Duchateau, schepen; Roel Verhaert, stadssecretaris

Afwezig

Caroline Bastiaens, schepen; Serge Muyters, korpschef

Secretaris

Roel Verhaert, stadssecretaris

Voorzitter

Bart De Wever, burgemeester
2017_CBS_02236 - Patrimonium diverse. Kaasstraat 11, 2000 Antwerpen - Heraanleg binnengebied. Voorontwerp - Goedkeuring 2017_CBS_02236 - Patrimonium diverse. Kaasstraat 11, 2000 Antwerpen - Heraanleg binnengebied. Voorontwerp - Goedkeuring

Motivering

Gekoppelde besluiten

Regelgeving: bevoegdheid

Artikel 57 §3, 1° van het Gemeentedecreet van 15 juli 2005 bepaalt dat college van burgemeester en schepenen de daden van beheer over gemeentelijke inrichtingen en eigendommen binnen de gemeenteraad vastgestelde algemene regels dient uit te voeren.

Aanleiding en context

Op 29 maart 2010 (jaarnummer 442) werd de verkoop van de voormalige museumgebouwen aan de Gildekamersstraat-Suikerrui-Kaasstraat goedgekeurd door de gemeenteraad. De site werd in zijn geheel aangekocht door de provincie Antwerpen, waarbij het binnenplein van het bouwblok niet in de verkoop was inbegrepen.

Op 16 december 2013 (jaarnummer 827) keurde de gemeenteraad de verkoop van het bouwblok Gildekamerstraat-Suikerrui-Kaasstraat aan de provincie Antwerpen goed. 

In zitting van 29 juni 2015 (jaarnummer 376) besliste de gemeenteraad om de samenwerkingsovereenkomst met de provincie Antwerpen en het autonoom provinciebedrijf Museum voor Edelsmeedkunst, Juwelen en Diamant goed te keuren. Hierin wordt het concept voor dé internationale diamant- en zilverbeleving Antwerpen bekrachtigd en de afspraken vastgelegd met betrekking tot de politieke en ambtelijke aansturing van het gezamenlijk project. Ook worden de investeringsbudgetten herbevestigd. Verder wordt de opdrachthouder diamantbeleving gemandateerd om de beleidsvoorbereidende taken toebedeeld aan het dagelijks bestuur op te nemen. Deze samenwerkingsovereenkomst vormt de basis voor de toelageovereenkomst. Aan de bedrijfseenheid Ondernemen en Stadsmarketing werd de opdracht gegeven een toelageovereenkomst op te maken met de provincie Antwerpen en het autonoom provinciebedrijf Museum voor Edelsmeedkunst, Juwelen en Diamant. 

Op 26 februari 2016 (jaarnummer 1629) keurde het college het voorontwerp goed voor de restauratie en herinrichting van het stadhuis. 

Op 25 april 2016 (jaarnummer 267) keurde de gemeenteraad de samenwerkingsovereenkomst inzake het gedelegeerd bouwheerschap en toelage aan provincie Antwerpen voor de realisatie van een fietsenstalling en de heraanleg van het binnengebied Kaasstraat 11 goed. 

Op 1 juli 2016 (jaarnummer 5910) keurde het college goed toelating te verlenen aan de provincie Antwerpen voor de bouw van een deel van het DIVA belevingscentrum op grond van de stad Antwerpen met een oppervlakte van 8,73 m².

Op 23 september 2016 (jaarnummer 8242) keurde het college het stappenplan ter uitbetaling van de toelage aan de provincie Antwerpen voor het gedelegeerd bouwheerschap goed. 

Op 23 september 2016 (jaarnummer 8243) keurde het college goed om een deel van de grond, in eigendom van AG VESPA, mee op te nemen in de heraanleg van het binnengebied Kaasstraat 11 tot aan de achtergevellijn van de woningen van Woonhaven. 

Op 13 januari 2017 (jaarnummer 00375) keurde het college goed om de heraanleg van het perceel dat eigendom is van AG VESPA mee op te nemen in de samenwerkingsovereenkomst voor het gedelegeerd bouwheerschap aan de provincie Antwerpen.

Argumentatie

Het voorontwerp werd op 30 januari 2017 volgens vooropgestelde planning ingediend door het ontwerpbureau Stramien. 

Tijdens de fase van het voorontwerp heeft het ontwerpbureau uitvoerig overlegd met de opdrachtgever, de gebruikers, de dienst Stadsontwikkeling/Onroerend Erfgoed/Monumentenzorg, het Agentschap Onroerend Erfgoed Antwerpen, de brandweer Antwerpen, … zodat het programma van eisen op functioneel en technisch vlak verder kon worden uitgediept en de voorontwerpplannen konden worden opgemaakt. Volgende preadviezen werden gunstig ontvangen: advies Agentschap Onroerend Erfgoed Antwerpen, advies Toegankelijkheid, advies brandweer Antwerpen, advies bedrijfseenheid Stadsontwikkeling. 

Daarnaast werden de nodige vooronderzoeken uitgevoerd en ontwerpthema’s uitgewerkt om meer inzicht te verschaffen in de situatie van het perceel en de ontwerpplannen op punt te stellen. Het hydraulisch advies en de archeologische nota zijn in opmaak en zullen bij de stedenbouwkundige vergunningsaanvraag gevoegd worden. 

VOORONTWERP

De inrichting van de stedelijke binnentuin aan het DIVA belevingscentrum  te Antwerpen komt voort uit de gezamenlijke wens van de provincie Antwerpen, de stad Antwerpen en S.V. Onze Woning voor een meer publieke en groene stadsruimte. Deze binnentuin  is een semiopenbare ruimte, waarvan het zuidelijke deel ’s avonds wordt afgesloten en het noordelijke perceel toegankelijk blijft. 

De ligging, het historische reliëf, de uitgebreide ondergrondse innames (parking, putten, leidingen…), de drie toegangen en de juridische eigendomssituatie zijn sterk bepalend voor het ontwerp. De stedelijke binnentuin werd uitgewerkt als een ‘verborgen parel’ in de stad; een ‘Jardin Doré’ of ‘Gouden Tuin’, geheel passend binnen de rijke architecturale en stedenbouwkundige context van de Antwerpse binnenstad. Ze wordt een onderdeel van een boeiende toeristische route en een nieuwe doorsteek tussen de Grote Markt en de Schelde. Letterlijk een gouden plek, niet alleen esthetisch, maar ook door het genereuze karakter en het gastvrij gebruik; een verassende stille plek in de drukke stad. Samen met de Vlaaikensgang en de tuin rond het koor van de kathedraal een plek om rustig naar de beiaard te luisteren, eigen huiskamerconcerten te geven of gewoon te verpozen. Een plek die zowel voor de omwonenden, het personeel als de bezoekers een meerwaarde biedt. 

Het ontwerp voor deze stedelijke binnentuin is geïnspireerd op de ontginning van edelmetalen. Na de ontginning ontstaat er een ‘verlaten mijn’ waarin de beplanting zijn plek inneemt. De gelaagdheid van de mijn wordt weergegeven in een gradiënt in textuur van de tegels en het reliëf wordt geaccentueerd met messing traptreden. Ook de beplanting maakt een verwijzing naar de edelmetalen. Meerstammige esdoorns zullen robijn verkleuren in de herfst, schaduw minnende soorten, zoals irissen, meiklokjes en zilveren varens verwijzen naar kunstwerken in het museum. De beplanting bestaat uit een combinatie van inheemse onderhoudsvriendelijke planten die de stedelijke binnentuin tijdens de zomermaanden doet herleven. Bij de renovatie van het museum worden de marmeren traptreden in de inkomhal uitgebroken. Enkele van deze treden zullen als zitbanken gerecupereerd worden. 

Het noordelijke deel is toegankelijk voor klein gemotoriseerd verkeer. De verharding is hierop voorzien. Deze zal bestaan uit natuurstenen tegels met verschillende afwerkingsgraden om de gradiënt weer te geven. De tegels worden met open voeg gelegd, zodat het water kan infiltreren. Ook voor mindervaliden wordt een vlotte toegankelijkheid gegarandeerd. De verharding langsheen de gevels wordt in een zachte helling uitgewerkt en de aansluiting met de bestaande gebouwen gebeurt drempelloos. 

Het zuidelijke deel is geen publieke ruimte, maar een publiek toegankelijke ruimte die beheerd wordt door de stad Antwerpen. Op vraag van de stad Antwerpen werd er op de eigendomsgrens een hekwerk voorzien. Tijdens de openingsuren van het DIVA belevingscentrum wordt het hekwerk open gezet, ’s avonds vormt het een extra beveiliging naar het museum toe. 

Er wordt eveneens een ondergrondse fietsenstalling voor minimum 80 fietsen (15 plaatsen voor het DIVA belevingscentrum, 50 plaatsen voor het stadhuis en 15 plaatsen voor de buurtbewoners in een afgescheiden zone) voorzien die een minimale impact heeft op de ruimtelijke beleving van de stedelijke binnentuin, het stadhuis en de buurt. De fietsenstalling is toegankelijk via een betontrap met een fietsgoot in het midden en is zowel overdag als ’s nachts enkel bereikbaar via een geautomatiseerde poort met een badgesysteem. 

De stad Antwerpen formuleerde volgende opmerkingen op het voorontwerp die zeker op te nemen zijn bij de opmaak van het definitief ontwerp en het bestek:

  1. aandachtspunt: bomen niet te dicht tegen de gevels (aandachtspunt vanuit overleg met Onroerend Erfgoed Antwerpen);
  2. positie banken te evalueren in functie van de belijning van de messing banden/treden en de plantvakken;
  3. aandachtspunt: slipgevaar messing treden voorkomen;
  4. tegelpatroon moet technisch (naast budgettair en esthetisch) haalbaar zijn (zo weinig mogelijk en - waar niet vermeden kan worden - voldoende grote ‘opvultegels’ (restruimtes) en aansluitend op plantvakken en messing treden);
  5. materialisatie betegeling: duurzame en esthetische keuze voorleggen. Betontegel met toplaag in arduin is niet ok (omwille van mindere sterkte + lelijke veroudering + geen “eerlijk” materiaal). Bovendien is deze keuze niet overeenkomstig het concept in de wedstrijdfase: natuursteen maakt integraal deel uit van het gekozen concept en behoudt de voorkeur vanuit de stedelijke experten;
  6. materialisatie hekwerk: technisch en esthetisch nog uit te werken en voor te leggen;
  7. de nodige signalisatie voorzien aan de trap: dat er moet afgestapt worden + dat de stad Antwerpen niet verantwoordelijk kan gesteld worden voor mogelijke ongevallen;
  8. afwerking gevels waar het niveau van het maaiveld verlaagd wordt: plint in blauwe hardsteen in plaats van cementering;
  9. laagspanningsbord binnentuin wordt voorzien in het gebouw;
  10. nodige aftappunten voorzien voor water (via waterleiding en regenwaterputten);
  11. los meubilair wordt niet voorzien;
  12. kostprijs moet binnen het voorziene budget blijven.

Rekening houdend met de opmerkingen zoals hierboven geformuleerd, adviseert de bedrijfseenheid Stadsbeheer aan het college om het voorontwerp voor de heraanleg van het binnengebied Kaasstraat 11 goed te keuren. 

Onder voorbehoud van de goedkeuring van de uitbreiding van het bouwheerschap, wordt het in 2016 door de gemeenteraad goedgekeurde bouwheerschap op vraag van de provincie Antwerpen uitgebreid met volgende zaken:

  1. aanleg (onderzoek, ontwerp + uitvoering) interne patio DIVA belevingscentrum (eigendom Provincie);
  2. gevelarmaturen (onderzoek, ontwerp + uitvoering), indien noodzakelijk voor nooduitgangen gebouw (eigendom Provincie) onder voorbehoud van goedkeuring van Onroerend Erfgoed Vlaanderen;
  3. aansluiting afvoeren regenwater en afvalwater afkomstig van gebouwen op de riolering en aanleg van een gescheiden rioleringsstelsel (onderzoek, ontwerp, uitvoering).

De uitbreiding wordt opgenomen binnen het huidige voorziene budget (902.500,00 EUR) en zonder verlies van de initiële kwaliteit van het weerhouden concept, inclusief:

  • alle noodzakelijke vooronderzoeken en studies;
  • archeologische nota;
  • uitvoering van de werken;
  • erelonen.

Beleidsdoelstellingen

7 - Sterk bestuurde stad
1SSB04 - De burgers, bezoekers en partners van Antwerpen genieten van een vereenvoudigde stedelijke administratie
1SSB0401 - De Antwerpenaar staat dicht bij een transparante administratie
1SSB040101 - De Antwerpenaar erkent het stadhuis als huis van de stad

Besluit

Het college van burgemeester en schepenen beslist:

Artikel 1

Het college keurt het voorontwerp voor de heraanleg van het binnengebied Kaasstraat 11, opgemaakt door het ontwerpbureau Stramien in opdracht van de provincie Antwerpen als gedelegeerd bouwheer voor de stad Antwerpen, goed. Het voorontwerp is een ontwerpplan dat verder dient te worden uitgewerkt rekening houdend met de hierboven weergegeven opmerkingen.

Artikel 2

Dit besluit heeft in principe geen financiƫle gevolgen.

Bijlagen

  • Ontwerpbundel.pdf