Het is de ambitie van de stad Antwerpen om het aantal zware ongevallen tot nul te herleiden. Deze doelstelling bereiken, is enkel mogelijk door een combinatie van verschillende maatregelen die in te delen zijn aan de hand van vier E's: Engineering, Education, Enforcement en Engagement (ofwel infrastructuurwerken/ (voertuig)technische oplossingen, sensibilisering, repressie/handhaving en engagement van de weggebruikers).
Een belangrijke stap in het herleiden van het aantal (dodehoek)ongevallen naar nul is vermijden dat vrachtwagens en fietsers en voetgangers met elkaar in conflict kunnen komen. Dit kan enerzijds door engineering. Steeds meer verkeerslichten zullen bijvoorbeeld een maximaal conflictvrije regeling krijgen. Anderzijds kan dit door middel van enforcement: door bepaalde regels op te leggen en deze te handhaven.
De regel die onderwerp is van dit principebesluit is een toegangsverbod voor vrachtwagens (met een mtm groter dan 3,50 ton) in woonzones binnen een zone 30 tijdens bepaalde vensteruren.
Aangezien verkeersongevallen zich niet beperken tot de onmiddellijke schoolomgeving en ook veilige schoolroutes van groot belang zijn, zullen de toegangsbeperkingen in ruimere zones gelden dan enkel in de nabijheid van scholen.
De bepaling van de venstertijden houdt rekening met de begin- en einduren van scholen. De regeling moet ervoor zorgen dat er zo weinig mogelijk conlicten zijn tussen vrachtwagens en voetgangers en fietsers op weg naar/van school. Om die reden zal het toegangsverbod voor vrachtwagens (mtm > 3,50 ton) gelden tijdens onderstaande vensteruren:
Voor vergunninghouders geldt een uitzondering (bijvoorbeeld voor voertuigen van stadsreiniging of voor uitzonderlijke gevallen van bestemmingsverkeer). De voorwaarden voor het verkrijgen van een vergunning dienen nog verder uitgewerkt te worden (zie ook verder in het onderdeel 'Werkwijze').
Tijdens de schoolvakanties blijven deze venstertijden onverminderd van kracht. Een uitzondering zou eerder tot verwarring leiden, aangezien niet alle vrachtwagenchauffeurs steeds op de hoogte zijn van alle verschillende schoolvakanties. Bovendien verplaatsen schoolkinderen zich ook tijdens de schoolvakanties: van en naar de buitenschoolse opvang, van en naar sport- en spelactiviteiten, enzovoort.
Werkwijze
De toegangsbeperking voor vrachtwagens (mtm > 3,50 ton) tijdens bovenvermelde vensteruren zal eerst bij wijze van proef toegepast worden in de zone Borgerhout intra muros zuid en de aangrenzende Kievitwijk. De grenzen van deze zone zijn: de Turnhoutsebaan, de Stenenbrug, de Noordersingel, de Plantin en Moretuslei, de spoorweg Berchem-Antwerpen Centraal en het Astridplein.
Na een positieve evaluatie van deze toegangsbeperking, kan de beslissing vallen om dergelijke toegangsbeperking ook in andere delen van de stad Antwerpen uit te rollen.
Communicatie: stakeholders
Het invoeren van een toegangsbeperking in één bepaalde zone en later in meerdere zones binnen de stad Antwerpen, is een project dat in samenspraak met de betrokken stakeholders moet gebeuren. Logistieke dienstverleners en de transportsector zullen immers een impact ervaren op de planning van hun activiteiten. Daarom zal de input van deze actoren een rol spelen bij de bepaling van de timing en het afsprakenkader voor de toegangsbeperkingen. Dit is niet enkel nodig om de bedrijfseconomische impact te minimaliseren, maar zal ook de bereidheid verhogen om de toegangsbeperking te respecteren.
Principes die in samenspraak met de sector kunnen bepaald worden (deze lijst is niet exhaustief):
De eerste communicatie en uitnodiging voor overleg gebeurt na goedkeuring van deze principebeslissing door het college.
De eerste zone zal 21 toegangen kennen waar tijdens de vensteruren een toegangsverbod zal gelden voor vrachtwagens (mtm > 3,50 ton). De politie zal in de beginfase extra toezien op het respecteren van de venstertijden.
Evaluatie en verdere uitrol
Na de uitrol van de toegangsbeperking in het eerste gebied zal een evaluatie van de impact te gebeuren.
Bij positieve evaluatie is het mogelijk om ook in andere delen van de stad Antwerpen een gelijkaardige toegangsbeperking in te voeren.
Het bestuursakkoord 2013-2018 "Respect voor A", stipuleert in het onderdeel "Mobiele Stad":
In woonstraten en in de buurt van scholen is het mobiliteitsbeleid gericht op veiligheid en leefbaarheid en willen we het STOP-principe toepassen.
De stad wil op het fietsverkeer blijven inzetten als volwaardige verplaatsingsmodus. Verkeersveiligheid voor fietsen blijft een prioritaire doelstelling.
Bovendien stelt resolutie 153 van datzelfde bestuursakkoord:
De stad stimuleert het bevoorraden van winkels buiten de spitsuren. Er wordt aangeraden indien mogelijk ’s avonds, ’s nachts of tijdens de vensteruren te leveren.
De afdeling mobiliteit stelt het principe voor om in woonwijken binnen een zone 30 de toegang voor vrachtwagens te beperken. Concreet zal de toegang van vrachtwagens met een maximale toegelaten massa (mtm) van meer dan 3,50 ton verboden zijn tijdens bepaalde vensteruren die rekening houden met de begin- en einduren van de scholen.
De zone Borgerhout intra muros zuid (met inbegrip van de aangrenzende Kievitwijk) zal dienen als proefzone om de aanpak en effecten van deze toegangsbeperking te evalueren.
Het college keurt de principebeslissing goed om bij wijze van proef in de zone Borgerhout intra muros zuid en de aangrenzende Kievitwijk een toegangsverbod voor vrachtwagens (mtm > 3,50 ton) in te voeren tijdens bepaalde vensteruren.
Deze vensteruren zijn:
De grenzen van de bovenvermelde zone zijn: de Turnhoutsebaan, de Stenenbrug, de Noordersingel, de Plantin en Moretuslei, de spoorweg Berchem-Antwerpen Centraal en het Astridplein.
Het college keurt de principebeslissing goed om na positieve evaluatie van het vrachtwagenverbod (mtm > 3,50 ton) tijdens bepaalde vensteruren, dit ook in andere delen van de stad Antwerpen in te voeren.