Terug

2017_CBS_08879 - Cultuur. Musea en Erfgoed Antwerpen. Museum Vleeshuis/Klank van de Stad - Hernieuwing langdurige bruikleenovereenkomst met het Koninklijk Conservatorium van Antwerpen - Goedkeuring

college van burgemeester en schepenen
vr 13/10/2017 - 09:00 Hofstraat
Goedgekeurd

Samenstelling

Aanwezig

Bart De Wever, burgemeester; Caroline Bastiaens, schepen; Claude Marinower, schepen; Rob Van de Velde, schepen; Nabilla Ait Daoud, schepen; Fons Duchateau, schepen; Sven Cauwelier, stadssecretaris

Afwezig

Koen Kennis, schepen; Ludo Van Campenhout, schepen; Marc Van Peel, schepen; Glenn Verspeet, plaatsvervangend korpschef

Secretaris

Sven Cauwelier, stadssecretaris

Voorzitter

Bart De Wever, burgemeester
2017_CBS_08879 - Cultuur. Musea en Erfgoed Antwerpen. Museum Vleeshuis/Klank van de Stad - Hernieuwing langdurige bruikleenovereenkomst met het Koninklijk Conservatorium van Antwerpen - Goedkeuring 2017_CBS_08879 - Cultuur. Musea en Erfgoed Antwerpen. Museum Vleeshuis/Klank van de Stad - Hernieuwing langdurige bruikleenovereenkomst met het Koninklijk Conservatorium van Antwerpen - Goedkeuring

Motivering

Argumentatie

Met dit besluit wordt de bruikleenovereenkomst vernieuwd van:

  • collectie Koninklijk Conservatorium Antwerpen.

De bruikleen van deze uitzonderlijke collectie laat al 50 jaar toe om de eigen Vleeshuiscollectie aan te vullen en er mee in dialoog te gaan. Het Museum Vleeshuis en het Ruckersgenootschap stonden 50 jaar lang, samen met het Conservatorium, in voor het onderzoek, het onderhoud en de restauratie/conservatie van de instrumenten, wat resulteerde in talloze artikels en andere publicaties.

De bruikleen is belangrijk voor de internationale uitstraling van het Museum Vleeshuis. Bespeelbare instrumenten trekken internationale topmusici aan (in het verleden en de toekomst oa Andreas Staier, Gustav Leonhardt, Jos van Immerseel, Korneel Bernolet, Christophe Rousset, Jean-Luc Ho, Kris Verhelst, Elisabeth Joycé, Aurélien Delage, enzovoort). De instrumenten van de KCA-bruikleen gaan daarbij in dialoog met de eigen collectie.

Instrumenten (in de expo én in het depot) trekken ook toponderzoekers en instrumentenbouwers. Onderzoeksresultaten worden door deze mensen gepubliceerd/gecommuniceerd via eigen kanalen (bijvoorbeeld Courtauld Institute) of het Vleeshuis. Op dit ogenblik wordt, in samenwerking met het Vleeshuis, een kopie gebouwd van een barokgitaar uit de KCA-collectie. De collectie speelde en speeltt een sleutelrol in de ontwikkeling van de Oude Muziekpraktijk.

De bruikleen is onderdeel van een grotere samenwerking met het Conservatorium, de Conservatoriumbibliotheek en het Centrum voor Vlaamse Muziek, waarin ook een bruikleen van partituren past, evenals de samenwerking bij concerten en studiedagen, de samenwerking in onderzoeksprojecten (BOF, Academiseringsprojecten, enzovoort), lessen en masterclasses die hier worden gegeven (theorie, maar ook praktijk op de bespeelbare instrumenten), enzovoort. De band tussen onderwijs, onderzoek, muziekpraktijk en erfgoed vormt een unique selling proposition.

De nieuwe overeenkomst vervangt de oude (die overigens niet was afgelopen) en geeft het museum meer beslissingsrecht over de collectie. De nieuwe overeenkomst maakt duidelijk waar de grenzen van beide partijen liggen en intensifieert de samenwerking en valorisatie.

Aanleiding en context

Sinds 1 september 2006 kan het publiek de vaste opstelling Klank van de Stad van het Museum Vleeshuis bezoeken. Deze expositie vertelt het verhaal van zes eeuwen muziekleven in de stad. De bezoeker maakt aan de hand van diverse muziekobjecten (onder andere instrumenten), iconografische bronnen, kunstwerken, documenten en multimedia kennis met het muzikale leven in Antwerpen vanaf de Middeleeuwen tot vandaag.

Een belangrijk deel van de getoonde objecten is afkomstig uit het permanente bruikleen dat de stad Antwerpen in 1966 aanging met het Koninklijk Conservatorium van Antwerpen. In december 1966 kwamen het Koninklijk Conservatorium van Antwerpen en de Stad Antwerpen overeen dat de historische instrumentencollectie van het Conservatorium in permanente bruikleen aan het Museum Vleeshuis zou worden gegeven. De onderhandelingen duurden van 1960 tot 1966. De bruikleen werd gesteund door de toenmalige minister van onderwijs, Frans Grootjans, en door de Antwerpse burgemeester, Lode Craeybeckx. De bruikleen werd in 1967 gevierd met concerten, een expo en ruime persaandacht. In de loop der jaren, in het bijzonder in 2000, volgden nog meer instrumenten.

In het kader van de bevestiging en viering van 50 jaar samenwerking tussen Conservatorium en Museum Vleeshuis (1967-2017) worden al deze instrumenten samen in een nieuwe, gemoderniseerde overeenkomst ondergebracht, met bijgewerkte voorwaarden en verzekeringswaarden. Concreet wordt de overeenkomst geupdated in overeenstemming met de huidige museale standaarden en wordt de 50 jaar oude bruikleen verlengd.

De bruikleen bestaat uit  536 objecten, waarvan een aanzienlijk deel (208) sinds 1967 onafgebroken wordt getoond. In de huidige vaste opstelling Klank van de Stad van het Museum Vleeshuis worden 208 objecten getoond. Het grootste deel van de stukken die niet worden getoond, bestaat uit alternatieve objecten waaruit wordt geput voor wissels in de opstelling en uit reserve-onderdelen van instrumenten. Ook telt de depotcollectie enkele belangrijke stukken, zoals de Pleyel-piano van Peter Benoit, die na restauratie zal worden getoond in de opstelling en als bespeelbaarinstrument een belangrijke rol zal spelen in de Vleeshuisconcerten. Van de objecten in de permanente opstelling kunnen er 43 worden beschouwd als 'Topstukken Klank van de Stad'. Hieronder bevinden zich instrumenten die hebben toebehoord aan componisten als Peter Benoit en Cesar Franck. Ook het enig bekende Van den Elssche-klavecimbel bevindt zich in deze collectie. Momenteel zijn twee instrumenten bespeelbaar: het Dulcken-klavecimbel (Antwerpen, 1747) en de Graf ('Beethoven')-pianoforte (Wenen, 1826). Allebei hebben een internationale faam als topinstrumenten en staan centraal in de concertactiviteiten van het museum. Ze klinken onder meer tijdens de maandelijkse concertreeks Woensdagklanken, alsook tijdens andere buitengewone concerten en op studiedagen (de Woensdagklanken van 2017 staan geheel in het teken van de samenwerking met het Conservatorium). De instrumenten worden voorts gebruikt bij rondleidingen en worden ingezet voor tentoonstellingen. Ze zijn ook veel gevraagd voor opnamen van cd's. Over de klavecimbels uit de Vleeshuis- en de KCA-collecties is de verschijning in 2018/2019 gepland van een eerste boek. Dat boek, dat tot stand komt in samenwerking met een internationaal onderzoekersteam, wordt het startpunt van een lang project waarin onderzoek wordt gedaan naar de wereldvermaarde Antwerpse klavecimbelschool. Het Dulcken- en het Van den Elsche-klavecimbel spelen daarin een belangrijke rol.

De collectie kan dus zowel om haar kwaliteit als om haar omvang uitzonderlijk worden genoemd. Ze is essentieel voor een begrip van het muziekleven in Antwerpen van 1600 tot de late 20ste eeuw.

Algemene financiële opmerkingen

Voor het bruikleen wordt door de stad de volgende verzekering afgesloten:

  • Langdurig bruikleen collectie muziekobjecten van Koninklijk Conservatorium Antwerpen: verzekeringswaarde 716.299,50 euro.

De verzekeringskosten worden verrekend op de begroting van de vzw Antwerpen Kunstenstad.

 

Regelgeving: bevoegdheid

Gemeentedecreet artikel 57, par. 3, 1°: het college is bevoegd voor de daden van beheer over de gemeentelijke inrichtingen en eigendommen, binnen de door de gemeenteraad vastgestelde algemene regels.

Beleidsdoelstellingen

5 - Bruisende stad
1SBR03 - Bewoners en bezoekers beleven cultureel erfgoed in Antwerpen als een gedeelde grondstof en waarderen het verleden als een bron van kennis, inspiratie en genot
1SBR0302 - Cultureel erfgoed is toegankelijk voor een divers publiek én zet aan tot participatie
1SBR030202 - De stedelijke erfgoedinstellingen zijn fysiek, intellectueel en financieel toegankelijk

Besluit

Het college van burgemeester en schepenen beslist:

Artikel 1

Het college keurt de overeenkomst met het Koninklijk Conservatorium van Antwerpen goed, over de hernieuwing en de verlenging van de langdurige bruikleen van de historische instrumentencollectie, met een verzekeringswaarde van 716.299,50 euro, ten behoeve van het Museum Vleeshuis/Klank van de Stad.

Artikel 2

Dit besluit heeft in principe geen financiële gevolgen.

Bijlagen