Het goedgekeurde Circulair Zuid-voorstel sluit aan bij het thema 'circulaire economie' van de oproep. Startpunt voor het voorstel is dat er in co-creatie met de bewoners van Nieuw Zuid acties worden opgezet om tot slimmer gebruik en minder verbruik van elektriciteit, warmte, water en afval/materialen te komen. Op die manier draagt het project bij tot de stedelijke doelstelling om van Nieuw Zuid een duurzame innovatieve wijk te maken. De acties die opgezet worden rond circulaire gebruik worden onderverdeeld in een online en een offline luik.
Voor het online luik worden de verschillende energie-, water- en afvalstromen gemeten en gevisualiseerd in een dashboard dat voor de gebruikers wordt geïntegreerd in het A-profiel. Hiervoor worden verschillende datastromen samengebracht in één platform: vanuit de woningen die uitgerust worden met slimme meters, vanuit de nutsbedrijven maar ook vanuit het individuele gebruik van de sorteerstraatjes. Bovendien zal er, in nauwe samenwerking met Imec, geëxperimenteerd worden met manieren om op basis van deze data het verbruikersgedrag van de bewoners positief te stimuleren. Op die manier kan er bijvoorbeeld een betere afstemming tussen de vraag en aanbod van duurzame energie bereikt worden. Met de subsidie zal daarom geïnvesteerd worden in een vooruitstrevend duurzaam energiesysteem. Via de blockchain technologie zullen de bewoners automatisch een beloning ontvangen wanneer ze ingaan op de gedragssuggesties. Bij het ontwerpen en uitrollen van deze actie is er een intensief overlegtraject met de bewoners voorzien waarin de frequentie, scope, communicatie en beloning van dergelijke gedragsstimuli wordt afgestemd. Binnen het project wordt gestreefd om zo'n 200 bewoners te doen deelnemen aan de online acties.
Voor het offline luik ligt de nadruk op duurzaam materialengebruik. Met de subsidie wordt er een ruimte voor een 'circular community centre' op de site Nieuw Zuid aangekocht. Kringwinkel zal zich in deze ruimte vestigen en in samenwerking met de stad een reeks activiteiten opzetten rond het hergebruik van materialen en delen van werktuigen. Daarnaast worden er door de stad acties opgezet om bewoners te stimuleren tot nog beter sorteergedrag in de sorteerstraatjes, het terugdringen van huishoudelijk afval en het lokaal composteren van groenafval. Ten slotte zal er een actie worden opgezet om bewoners van Nieuw Zuid te stimuleren om collectief duurzame producten aan te kopen.
De subsidiëring vanuit Urban Innovative Actions biedt de kans om een aantal innovatieve technologieën te gaan testen in een proefomgeving. Zo biedt het project ook de opportuniteit om een toepassing van de blockchain technologie te gaan testen binnen het ACPaaS platform. Ook zal er een vernieuwend energiesysteem met batterijopslag in de gebouwen op Nieuw Zuid getest kunnen worden.
Essentiële partners voor de uitvoering van het project die de rol van co-promotor opnemen, zijn Vito/Energyville (ontwerp van het energiesysteem), Imec (data-analyse en -sturing), Digipolis (integratie in ACPaaS), Pantopicon (participatietraject), Kringwinkel (uitbating circular community centre), Ecopower (management energiesysteem) en EnergieID (blockchain en interface).
Omdat naast co-promotoren ook stakeholders mogen betrokken worden bij de projectimplementatie, wordt ook samenwerking gezocht met onder meer met volgende organisaties: Triple Living, Eandis, Infrax, Waterlink, Vlaanderen Circular, Flux50, ReScoop en Coopkracht. Binnen de stad zal er intensief worden samengewerkt met Stadsbeheer/Stadsreiniging om de projectambities rond het terugdringen van afval en hergebruik van materialen te realiseren. Daarnaast zal er met Ondernemen en Stadsmarketing afgestemd worden om de digitale acties in het project maximaal te integreren in het A-profiel.
De totale projectbegroting bedraagt 6.223.934,30 euro, waarvan de EU subsidie 4.979.147,40 euro uitmaakt en de projectpartners zelf 1.244.786,90 euro cofinanciering bijdragen. Elk van de partners voorziet zelf deze 20% cofinanciering vanuit de eigen middelen. Het projectbudget voor de stad bedraagt 2.932.931,25 euro, wat betekent dat er een stedelijke cofinanciering van 586.586,25 euro verwacht wordt. Aangezien de regels van het subsidieprogramma vereisen dat Digipolis als afzonderlijke partner (en niet onder de deelname van de stad) aan het project deelneemt, werd afgesproken dat de stad ook de cofinanciering van Digipolis zal dragen, zijnde 181.799,00 euro. De stedelijke cofinanciering en de cofinanciering van Digipolis zullen volledig gedragen worden vanuit de reeds toegekende Vlaamse middelen stadsvernieuwing die voorzien zijn voor de ontwikkeling van duurzame initiatieven op Nieuw Zuid. Deze budgetten zijn ramingen vanuit het projectvoorstel die nog dienen bevestigd te worden bij het afsluiten van de subsidieovereenkomst die ter ondertekening aan de gemeenteraad zal worden voorgelegd.
Het project zal lopen vanaf november 2018 tot en met oktober 2021 (drie jaar implementatie). Daarnaast wordt er ook een bijkomend jaar looptijd voorzien voor de communicatie en disseminatie van de projectresultaten.
De dienst Stadsontwikkeling/Energie en Milieu Antwerpen staat in voor de opvolging van het project. De stedelijke Eurodesk zorgt voor de nodige begeleiding bij de opstart van het project.
Op 31 maart 2017 (jaarnummer 2981) keurde het college de deelname aan de Europese oproep Urban Innovative Actions (UIA) goed. Met de lancering van de Urban Innovative Actions wil de Europese Commissie meer budgettaire ruimte creëren voor innovatieve oplossingen voor stedelijke problematieken, om te experimenteren dus. De maximale subsidie voor één project bedraagt vijf miljoen euro. Subsidiepercentage is maximaal 80%, en aldus is er nood aan minstens 20% stedelijke cofinanciering.
De ambitie van de Europese Commissie is om met de Urban Innovative Actions enkel projecten te financieren die zo creatief en ambitieus zijn dat ze niet in aanmerking zouden komen voor de reeds bestaande Europese subsidieprogramma's én die andere Europese steden kunnen inspireren. In 2016 diende de stad namens OCMW met succes het project CURANT in binnen het thema 'integratie van migranten en vluchtelingen'. Ook voor de tweede oproep waren de selectiecriteria de volgende:
De scope van de tweede call werd beperkt tot drie prioritaire thema's:
Het college besliste om een voorstel in te dienen binnen het thema circulaire economie onder de projectnaam Antwerp Circular South (Circulair Zuid). Met het project wil de stad de bewoners van Nieuw Zuid betrekken bij het in de praktijk brengen van de circulaire economie op wijkniveau. Trekker van het project is de dienst Stadsontwikkeling/Energie en Milieu Antwerpen. Andere partners in het consortium zijn: Digipolis, Vito/Energyville, Pantopicon, Imec, Ecopower, EnergieID en de Kringwinkel.
Op 10 oktober 2017 maakte de Europese Commissie publiekelijk bekend dat het Circulair Zuid-voorstel weerhouden wordt voor subsidiëring.
De dienst Stadsontwikkeling/Energie en Milieu Antwerpen zal instaan voor de projectopvolging, alsook voor de uitgaven die met de vervolgtrajecten gepaard gaan. De nodige budgetten (zowel ontvangsten als uitgaven, inclusief cofinanciering) werden door de dienst Stadsontwikkeling/Energie en Milieu Antwerpen voorzien bij budgetopmaak 2018 en zullen verder worden ingeschreven bij budgetwijziging 2018. Hiertoe wordt ook een subsidiefiche opgemaakt.
| Functiegebied | Budgetplaats | 2018 | Totaal 2018 | 2019 | Totaal 2019 | |
| Uitgaven | 1HWN010204A00000 | 5174535000 | 70.000 (231) + 125.000 (613) + 762.568 (664440) | 957.568 euro | 50.000 (231) + 125.000 (613) | 175.000 euro |
| Ontvangsten | 1HWN010204A00000 | 5174535000 | 195.000 (7405) + 762.568 (150900) | 957.568 euro | 175.000 (7405) | 175.000 euro |
Het college keurt de deelname aan het Urban Innovative Actions project 'Circulair Zuid' goed.