2017_CBS_09165 - Sociaaleconomische vergunning met voorwaarden - Vestigen supermarkt aan Binnensingel, 2600 Berchem - Goedkeuring

Met voorliggend dossier wenst Lidl Belgium GmbH & Co. KG (Lidl) een sociaaleconomische vergunning aan te vragen voor de vestiging van een supermarkt in een van de gebouwen van Post X. Post X is gelegen op de percelen van het voormalige postsorteercentrum aan de Binnensingel te 2600 Berchem tegenover het treinstation van Berchem. Post X bestaat uit meerdere gebouwen en heeft een gemengde functie waar zowel kantoren, bedrijvigheid, recreatie en andere stedelijke functies mogelijk zijn. De huidige aanvraag tot het vestigen van een supermarkt heeft betrekking op gebouw 9, het facilitair centrum van dit project. In dit gebouw zullen naast de commerciële functies ook een hotel, fitnesszaal, horeca en kantoren voorzien worden.

De aangevraagde winkel zal een nettohandelsoppervlakte van 828 m² en een bruto-oppervlakte van 1.200 m² hebben.

CRITERIUM 1: de ruimtelijke ligging van de handelsvestiging
subcriterium: de inpassing van de handelsvestiging in de plaatselijke ontwikkelingsprojecten of binnen het kader van het stedenpatroon

1. Deze aanvraag kan gunstig geadviseerd worden op basis van de Beleidsnota Detailhandel 2013 (goedgekeurd door college 18 september 2013, jaarnummer 585), immers indien niet in kernwinkelgebieden, vestigt grootschalige detailhandel (zeker voeding/supermarkten) zich in tweede instantie op strategische en goed bereikbare locaties in de woongebieden (p. 43). Deze locatie aan Berchem Station, de Singel en nabij de Ring is gelegen nabij woongebied en goed bereikbaar met alle modi (te voet, auto, bus, enzovoort). De supermarkt is daarnaast ook strategisch en goed zichtbaar gelegen op deze site. De beleidsnota detailhandel stelt ook dat herontwikkeling Post X een opportuniteit is voor het kernwinkelgebied Driekoningenstraat-Statiestraat (p. 37). Vervolgens stelt de nota ook vast dat Post X een interessante plaats is voor bijkomende ruimte detailhandel, gelet op de verweving met andere functies in de omgeving, voornamelijk de residentiële functies en de (te ontwikkelen) kantoorruimte (p. 40);
2. voor de aangevraagde locatie, die uit meerdere gebouwen bestaat, werd het ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) Post X opgemaakt. Het RUP Post X vermeldt de oprichting van een facilitair centrum (in gebouw 9) door de inrichting van een hotel, detailhandel, horeca en een fitnessruimte. De op te richten detailhandel winkels mogen een maximale oppervlakte van 1.200 m² per eenheid innemen. De aangevraagde supermarkt voldoet dus aan de voorwaarden van het RUP Post X;
3. de dienst stedenbouwkundige vergunningen van de stad Antwerpen adviseert gunstig voor de activiteit van een supermarkt op deze locatie. Voor de oprichting van het facilitair centrum (gebouw 9), inclusief de commerciële ruimten, werd een stedenbouwkundige vergunning met voorwaarden afgeleverd door het college op 14 april 2017 (jaarnummer 3518). De dienst stedenbouwkundige vergunningen merkt wel op dat de ingang van de winkel en de roltrappen vooraan de winkel anders zijn opgetekend in de aanvraag sociaaleconomische vergunning dan in de goedgekeurde stedenbouwkundige vergunning. Omdat de wetgeving op de ingang en de roltrappen niet van toepassing is op deze sociaaleconomische aanvraag wordt hier niet verder op ingegaan. De stad Antwerpen wenst wel duidelijk te stellen dat vooraleer de winkel kan openen deze over een geldige stedenbouwkundige vergunning en een sociaaleconomische vergunning dient te beschikken. 

subcriterium: de bereikbaarheid van de nieuwe vestiging via het openbaar vervoer en via individuele transportmiddelen

De locatie is goed bereikbaar met het openbaar vervoer, te voet, met de fiets en met de auto.

CRITERIUM 2: de bescherming van het stedelijk milieu
subcriterium: het effect van de inplanting inzake duurzame mobiliteit, meer bepaald het gebruik van de ruimte en de verkeersveiligheid

1. in haar dossier vraagt Lidl 75 autostaanplaatsen voor haar supermarkt. Met het project Post X werden er 135 publieke autoparkeerplaatsen voorzien voor  het facilitair gebouw. Van deze 135 plaatsen waren er 80 bedoeld als autostaanplaatsen voor de volledige commerciële ruimte van 2.400 m² en 55 voor de overige functies (hotel, fitness, ...) in het facilitair gebouw. Indien Lidl nu reeds 75 parkeerplaatsen claimt blijven er dus maar 5 autostaanplaatsen over voor de tweede commerciële ruimte van 1.200 m². Lidl voert hiervoor aan dat de projectontwikkelaar voor de tweede commerciële ruimte bewust op zoek is naar een huurder met een activiteit die weinig autoverkeer genereert. Zekerheid over een huurder voor deze tweede ruimte is er echter nog niet. De invulling van de supermarkt genereert volgens de bouwcode een parkeerbehoefte van 40 autoparkeerplaatsen. De resterende 40 autostaanplaatsen worden afgeschermd totdat de tweede handelszaak actief is. Dit principe werd ook toegepast voor de parkings voor de verschillende kantoorgebouwen op de site. Als de aanvrager meer parkeerplaatsen nodig heeft moet hij aantonen dat dit kan zonder de parkeerbehoeften van de andere voorzieningen in het gebouw te hypothekeren. Dit wordt opgenomen onder de voorwaarden;
2. de commerciële ruimte was bij de oorspronkelijke plannen ingetekend met een hoofdingang langs de straatzijde en een zijingang die een verbinding maakte met de naaste ondergrondse fietsparking (met zowel publieke plaatsen voor de klanten van het facilitair centrum als voor de werknemers van het facilitair centrum en de omliggende kantoorgebouwen). Ook konden de werknemers van het facilitair centrum en de omliggende kantoorgebouwen via de zijingang snel en handig door de fietsenstalling naar de autoparkeergarages voor de werknemers gaan. Door de commerciële ruimte van 2.400 m² in twee te delen, is de winkelruimte van Lidl niet meer verbonden met de naastliggende fietsparking. Dit brengt het risico mee dat de klanten van de supermarkt hun fiets niet meer in de publieke fietsstalling onder het gebouw gaan plaatsen maar voor de winkel op het openbaar domein. Ook moeten de werknemers van de omliggende kantoorgebouwen nu verder omwandelen en kunnen zij geen gebruik maken van een 'korte weg' om snel hun boodschappen te doen. Om de hinder voor de buurt zo klein mogelijk te houden is het aangewezen dat de supermarkt in een directe connectie met de naastliggende ondergrondse fietsenstalling voorziet;
3. Lidl geeft aan dat slechts 10% van haar personeel met de fiets komt, de overige 90% komt met eigen individueel vervoer. Op deze plek (vlakbij het treinstation Antwerpen-Berchem, tramhaltes, busstation en verschillende fietspaden) is dit niet aanvaardbaar. Lidl zal maatregelen moeten treffen opdat het personeel wordt gestimuleerd om met andere vervoermiddelen dan met de wagen naar het werk te komen. Indien Lidl wil kan zij hiervoor de hulp van de stad inroepen;
4. de aanvrager vermeldt dat de projectontwikkelaar een ruime fietsenparking voor de verschillende medewerkers van Post X voorziet onder gebouw 8. Uiteraard zal Lidl een overeenkomst moeten aangaan dat ook haar medewerkers van deze afgesloten fietsenparking gebruik kunnen maken;
5. toeleveringen kunnen gebeuren via de aanwezige laad- en loszone. Ook kan er geleverd worden via de toegang langs de Binnensingel naar de zone tussen gebouw 10 (Syntra) en het facilitair gebouw (gebouw 9). Hier mag enkel geleverd worden binnen het tijdsvenster van 21.00 uur en 6.00 uur. Dit wordt opgenomen onder de voorwaarden.

subcriterium: het effect van de inplanting van de handelsvestiging op de stadskern in het kader van de planologische vereisten

In de omgeving van de site zijn een aantal kleine en middelgrote supermarkten gevestigd, zoals Aldi (Berchemlei), Proxy Delhaize (Gitschotellei) en Carrefour Express (Driekoningenstraat en Statiestraat). In de ruime omgeving is nog geen vestiging van Lidl op dit moment. Gelet op de bijkomende activiteiten op Post X (kantoren, hotel, Syntra…) en het beperkt aantal supermarkten in de omgeving (vooral van het type discount), verwachten we geen negatief effect van de inplanting van een bijkomende supermarkt van Lidl. Bovendien kan de supermarkt een belangrijke motor zijn voor dynamiek op de site Post X, wat belangrijk is voor andere commerciële functies in dit gebied.

CRITERIUM 3: consumentenbescherming
subcriterium: naleving van de vigerende wetgeving inzake consumentenbescherming

1. In het dossier staat vermeld dat de supermarkt de vigerende wetgeving inzake consumentenbescherming zal naleven. Een door de uitbater ondertekende verklaring ontbreekt echter aan het dossier;
2. op dit moment zijn er geen argumenten om te stellen dat de vigerende wetgeving inzake consumentenbescherming niet wordt nageleefd. Onder voorbehoud van bestaande en/of toekomstige vaststellingen met betrekking tot de schending van de wetgeving inzake consumentenbescherming is aan dit criterium voldaan.

CRITERIUM 4: respect voor de sociale wetgeving en voor de arbeidswetgeving
subcriteria: naleving van de sociale wetgeving en naleving van de arbeidswetgeving

1. Volgens de aanvrager zal de supermarkt 7 voltijdse arbeidsplaatsen en 14 deeltijdse arbeidsplaatsen tellen. In het dossier staat vermeld dat Lidl Belgium GmbH & Co. KG alles in het werk zal stellen om te voldoen aan alle huidige sociale en arbeidswetgevingen. Een door de uitbater ondertekende verklaring ontbreekt echter aan het dossier;
2. op dit moment zijn er geen argumenten om te stellen dat de sociale- of de arbeidswetgeving niet zal worden nageleefd. Onder voorbehoud van bestaande en/of toekomstige vaststellingen met betrekking tot de schending van de sociale- of arbeidswetgeving is aan dit criterium voldaan.

Conclusie: op basis van de bovenvermelde criteria wordt de aanvraag goedgekeurd onder voorwaarden.          

De wet van 13 augustus 2004 betreffende de vergunning van handelsvestigingen is hier van toepassing. Deze wet is gewijzigd door de wet van 22 december 2009 tot aanpassing van sommige wetgevingen aan de Richtlijn 2006/123/EG van het Europees parlement en de raad betreffende diensten op de interne markt. In het geval van een ontwerphandelsvestiging met een nettohandelsoppervlakte tot en met 1.000 m² moet het college van burgemeester en schepenen binnen de 50 kalenderdagen na indiening van het dossier een beslissing nemen en die kenbaar maken aan de aanvrager en aan het NSECD (er is dus geen advies van het NSECD nodig).

Lidl Belgium GmbH & Co. KG diende op 19 september 2017 een dossier in tot het bekomen van een sociaaleconomische vergunning voor de vestiging van een supermarkt aan de Binnensingel zonder nummer, in het gebouw 9 van het project Post X, te 2600 Berchem. De gevraagde nettohandelsoppervlakte bedraagt 828 m².
Eén digitaal en één papieren exemplaar werden volgens de wettelijke richtlijnen doorgestuurd naar het Nationaal Sociaal-Economisch Comité voor de Distributie (NSECD).