2017_CBS_09097 - Cultuur. Musea en Erfgoed Antwerpen. Museum aan de Stroom - Overdracht vaartuigen Havenbedrijf Antwerpen NV - Goedkeuring

De overdracht van beide vaartuigen verloopt via vzw Antwerpen Kunstenstad.

Onderhoudskosten en liggelden worden gedragen door vzw Antwerpen Kunstenstad.

Art. 57§3, 8° van het Gemeentedecreet bepaalt dat het college bevoegd is voor het stellen van daden van beschikking met betrekking tot roerende goederen.

Het Bestuursakkoord van de Stad Antwerpen 2013-2018 vermeldt: “Op de nog te ontwikkelen site van het Droogdokkeneiland plannen we een nieuw Maritiem Park voor het havenerfgoed. Naast de collectie van het Scheepvaartmuseum wordt, indien betaalbaar, ook de Doelse Kogge hier permanent tentoongesteld.”

In 2014 liep een haalbaarheidsstudie voor een maritiem museum op de Droogdokkensite. De studie werd uitgevoerd door Compagnie O architecten en onderzocht beide bouwkaders op de site. Ze toetste de beschikbare oppervlakte af aan het programma, maakte een inventaris van ontwikkelingsmogelijkheden en –beperkingen, onderzocht de faseerbaarheid en schetste een ruwe raming.

Op 27 maart 2015 (2015_CBS_02473) nam het college kennis van de resultaten van de haalbaarheidsstudie en besliste de Algemene Werkhuizen Noord-site (AWN) als voorkeurslocatie te weerhouden. Het college nam ook kennis van het planningstraject en besliste om de opmaak van de projectdefinitie en de architectuurwedstrijd nog deze legislatuur op te starten. Aan de bedrijfseenheid Cultuur, Sport, Jeugd en Onderwijd, werd de opdracht gegeven om het museumconcept en het collectieplan voor de betreffende maritieme collecties verder uit te werken.

Het Havenbedrijf Antwerpen NV van publiek recht biedt een aantal buiten dienst gesteld vaartuigen aan voor de museumcollectie van de Stad Antwerpen. De Emmerbaggermolen B1 en sleepboot 70 komen in aanmerking als sleutelstukken voor de maritieme museumcollectie.

Emmerbaggermolen B1:

De stad Antwerpen en later het Havenbedrijf, hebben steeds ingestaan voor het uitbaggeren van de eigen dokken. Hiervoor waren er een aantal baggertuigen in bedrijf.

Emmerbaggermolen B1 is verbonden aan de geschiedenis van de haven. B1 is het laatste baggerschip van dit type, dat sinds het begin van de negentiende eeuw werd gebruikt om de dokken op diepte te houden. Baggermolen B1 dateert uit 1972 (werf St.-Pieter NV te Hemiksem) en illustreert hoe het eenvoudige principe van de emmerketting in tweehonderd jaar is geperfectioneerd tot een hoogtechnologische mechanische installatie.

Aan de hand van Emmerbaggermolen B1 kan de betekenis van de baggerwerken voor Antwerpen tot op de dag van vandaag worden geïllustreerd in een museale setting. In een bredere context kan de wereldwijde betekenis van de Vlaamse baggerbedrijven aan dit object worden opgehangen.

Als museumstuk is de emmerbaggermolen een object met een groot presentatiepotentieel, zowel aan de buitenkant vanwege de monumentale proporties, als binnenin waar veel ruimte ter beschikking is om bezoekers het object te laten beleven.

De emmerbaggermolen is in goede, in principe nog werkende staat. Het is de bedoeling om het vaartuig eerst drijvend en op termijn in een droogdok te presenteren. Zichtbaarheid van het onderwatergedeelte van de emmerketting is een meerwaarde voor de leesbaarheid van het object.

Emmerbaggermolen B1 komt in aanmerking voor bescherming als varend erfgoed. Dankzij een bescherming worden onderhouds- en restauratiewerken aan het erfgoed subsidieerbaar waardoor onderhoud op lange termijn kan gegarandeerd worden.

Sleepboot 70:

Binnen het havengebied gebeuren sleepopdrachten door sleepboten van het Havenbedrijf. In de loop van de geschiedenis is de vloot van sleepboten regelmatig vernieuwd met modernere schepen. De reeks ‘70’ is recent buiten dienst gesteld. Het is een reeks van sleepboten die dateert uit 1968 en die voor hun voortstuwing gebruik maken van Voith-Schneider-propellers. Deze technologie wordt uitvoerig gebruikt door vaartuigen van het havenbedrijf, in die mate dat op het Algemeen Werkhuis Noord een van de meest gespecialiseerde onderhoudswerkplaatsen is gevestigd voor voor deze specifieke technologie.

Sleepboot 70 is in goede staat en is een representatief voorbeeld voor de verschillende types van sleepboten met Voith-Schneider-aandrijving die in de tweede helft van de twintigste eeuw tot vandaag worden ingezet.

De sleepboot vormt een interessant ensemble met de stoomsleepboot Amical uit de stedelijke museumcollectie. Het is de bedoeling om de sleepboot 70 stationair te bewaren, aanvankelijk drijvend en op termijn in een droogdok. Het is een meerwaarde om het onderwaterschip met de Voith-Schneider-propellers zichtbaar te maken voor het publiek.

Sleepboot 70 komt in aanmerking voor bescherming als varend erfgoed. Dankzij een bescherming worden onderhouds- en restauratiewerken aan het erfgoed subsidieerbaar waardoor onderhoud op lange termijn kan gegarandeerd worden.