2017_CBS_02783 - Staten-Generaal. Paardenmarkt - Tijdelijke inrichting en afbouw verkeerslichten - Goedkeuring

Bij de kostenverdeling zullen volgende principes worden gehanteerd:

• ten laste van district Antwerpen:
• invulling van de verblijfsruimte;
• vernieuwing asfalt, inclusief aanbrengen van fietssuggestiestroken.

• ten laste van stad Antwerpen:
• kosten voortvloeiend uit de verwijdering van de verkeerslichten;
• alle overige snelheidsremmende maatregelen.

Artikel 57 §3, 4° van het Gemeentedecreet van 15 juli 2005 stelt dat het college bevoegd is voor het voeren van de gunningsprocedure, de gunning en de uitvoering van overheidsopdrachten.

Met het collegebesluit van 17 augustus 2007 (jaarnummer 10513) besliste het college om de bevoegdheden waarover het beschikt op grond van artikels 57 §3, 4°,5° en 6° van het Gemeentedecreet en op grond van het gemeenteraadsbesluit van 25 juni 2007 (jaarnummer 1521) binnen de beleidsnormen van de districten, over te dragen aan de districtscolleges met ingang van 1 oktober 2007.

Met de collegebeslissing van 6 maart 2015 (jaarnummer 1791) werden de bevoegdheden van de districtscolleges gecoördineerd. Artikel 10 bepaalt dat het districtscollege bevoegd is voor lokale straten en pleinen.  In het gemeenteraadsbesluit van 30 maart 2015 (jaarnummer 147) werden de bovenlokale locaties vastgesteld. 

De inrichting van de Paardenmarkt is een lokale bevoegdheid.  Verkeerslichten en verkeersveiligheidsmaatregelen zijn een bovenlokale bevoegdheid.

Op de Paardenmarkt zijn snelle en tijdelijke verkeersmaatregelen en de afbouw van verkeerslichten nodig naar aanleiding van de verkeersonveiligheid in de straat.

Verwijderen van verkeerslichten op het kruispunt Paardenmarkt - Rodestraat - Rijnpoortvest

Op 2 mei 2011 (jaarnummer 572) keurde de gemeenteraad de uitbreiding van de zone 30 "Binnenstad" goed, waarbij de Paardenmarkt, Rodestraat en Rijnpoortvest integraal werden opgenomen in een grote, algemene zone 30.

Op 29 januari 2013 (jaarnummer 35) keurde de gemeenteraad het bestuursakkoord 2013-2018 goed. Het bestuursakkoord verwijst herhaaldelijk naar de noodzaak van een vlotte doorstroming:

• "we leggen een heldere en leesbare hiërarchie van wegen vast die de doorstroming van het verkeer in en uit de stad garandeert";
• "een vlotte doorstroming, inclusief voorrang aan de verkeerslichten, zorgt mee voor een efficiënt OV-net (resolutie 183)";
• "we zetten prioritair in op het bestrijden van sluipverkeer. Een heldere hiërarchie in de verschillende wegtypes vergroot de doorstroming van het verkeer en verbetert de leesbaarheid van het wegennet";
• "woongebieden die binnen de structurele assen liggen, worden geleidelijk zone 30. Om deze zone 30 af te dwingen wordt het wegbeeld waar nodig aangepast aan het snelheidsregime. Het invoeren van een zone 30 gaat onder meer gepaard met het afschaffen van tal van verkeerslichten".

Op 22 augustus 2014 (jaarnummer 8549) keurde het college de nota "Naar minder verkeerslichten in 't Stad" goed. Hierin werden onder meer de uitgangspunten en criteria vastgelegd voor het verwijderen van verkeerslichten op stadskruispunten.

In augustus 2014 werden op de Ankerrui - Tunnelplaats verkeersbegeleidende ingrepen uitgevoerd ter voorbereiding van de heraanleg van de Noorderleien in Brabo II. Voornoemde ingrepen hadden een lichte wijziging van de verkeersstromen tot gevolg. Zo werd de Rijnpoortvest autoluwer en werd het aanbod van autoverkeer vanaf de Tunnelplaats via de westelijke ventweg van de Italiëlei naar de Paardenmarkt groter. De korte opeenvolging van de verkeerslichten op de kruispunten Italiëlei - Paardenmarkt en Paardenmarkt - Rodestraat - Rijnpoortvest en de noodzakelijke coördinatie van beide verkeersregelingen, verhinderen vandaag een vlotte verkeersafwikkeling van voornoemde (toegenomen) verkeersstroom. Uit onderzoek bleek een aanpassing van de verkeerslichtenregeling, als mogelijke oplossing voor de problematiek, niet haalbaar.

Bestek 1M3D8N/12/04 (driekleurige lichtseininstallaties op kruispunten, knipperlichten, bi-flash installaties. Nieuwbouw, onderhoud, aanpassingen, verplaatsingen) : 
Op 21 juni 2013 (jaarnummer 6345) keurde het college goed dat het Vlaamse gewest deelcontract 1b van bestek 1M3D8N/12/04 (SWBO07958) betreffende nieuwbouw, onderhoud, aanpassingen, verplaatsingen van driekleurige lichtseininstallaties op kruispunten, knipperlichten, bi-flash installaties (het deelcontract ten laste van de stad Antwerpen), gunde aan de economisch meest voordelige regelmatige inschrijver, de THV VSE - Paque - Fabricom 3KL, Kerklaan 57, 1830 Machelen (ondernemingsnummer 0538 706 227).

Snelle en tijdelijke vekeersveiligheidsmaatregelen

Op 1 juli 2011 (jaarnummer 11722) besliste het college om de principes van het project 'snelle en tijdelijke verkeersveiligheidsmaatregelen' goed te keuren. De coördinatie van dit project gebeurt binnen de 'stedelijke Staten-Generaal van de verkeersveiligheid in Antwerpen' die bestaat uit verschillende partners die samenwerken voor een veiliger Antwerpen.

Op 7 februari 2014 (jaarnummer 1346) besliste het college om de werkwijze aan te passen en te werken met een prioriteitenlijst.

Op 4 januari 2016 besliste het districtscollege van Antwerpen om in het kader van een verkeersveiliger district gunstig advies te verlenen tot het verwijderen van de verkeerslichten op het kruispunt Paardenmarkt - Rodestraat - Rijnpoortvest en de voorgestelde snelheidsregulerende maatregelen te nemen.

Afstemming werken gepland door district Antwerpen

Naast bovengenoemde maatregelen voorziet het district Antwerpen een aantal aanpassingswerken in de straat:

• de asfaltverharding in de rijweg verkeert in slechte staat en dient vernieuwd te worden. Het districtscollege Antwerpen keurde hiertoe op 4 april 2016 (jaarnummer 254) de deelopdracht goed om de nodige aanpassings- en asfalteringswerken op de Paardenmarkt te kunnen uitvoeren;
• door de geplande snelle en tijdelijke verkeersmaatregelen wordt de verblijfsruimte in de straat sterk uitgebreid. Het district Antwerpen schreef een ontwerpwedstrijd uit voor studenten om hier op een creatieve manier invulling te geven. Het districtscollege keurde hiervoor op 12 september 2016 (jaarnummer 634) het definitief ontwerp goed.

De uitvoering van al deze verschillende werken (door stad en district Antwerpen) zal gecoördineerd gebeuren.

De dienst Stadsontwikkeling/Mobiliteit voerde in het voorjaar van 2015 een onderzoek uit naar de haalbaarheid en wenselijkheid om de verkeerslichten op het kruispunt Paardenmarkt - Rodestraat - Rijnpoortvest uit te schakelen en te verwijderen. Daarbij werd de huidige verkeerssituatie getoetst aan een aantal uitgangspunten en criteria voor het verwijderen van verkeerslichten, zoals opgenomen in de nota 'Naar minder verkeerslichten in 't Stad'.

Het onderzoek wees uit dat het behouden van de verkeerslichten in de huidige omstandigheden noodzakelijk is voor de verkeersafwikkeling vanuit de zijstraten en ook in functie van een veilige en comfortabele oversteek voor voetgangers en fietsers. Enkel mits een grondige infrastructurele aanpassing aan de kruispuntvorm en het bewerkstelligen van een afname van verkeersstromen of verkeersbewegingen op één of meer takken van het kruispunt, kan de noodzaak tot het behouden van de verkeerslichten worden weggenomen.

Voor de afbouw van de verkeerslichten stelt de bedrijfseenheid Stadsontwikkeling voor om de deelopdracht MDN04_2017_071_WEG_K302, op basis van het bestek 1M3D8N_12_04, goed te keuren en een beschikbaar krediet van 12.881,02 EUR (onvoorziene omstandigheden en btw inbegrepen) te voorzien.

De werken zullen uitgevoerd worden door VSE-Paque-Fabricom 3KL, Rue Arbre Courte Joie 48, 4000 Rocourt, ondernemingsnummer 0538 706 227.

Herinrichting Paardenmarkt

Het uitvoeringsplan voor de herinrichting of herprofilering van de Paardenmarkt voorziet ter hoogte van het kruispunt met de Rodestraat en de Rijnpoortvest volgende ingrepen:

• een versmalling van de totale rijwegbreedte naar één rijstrook per richting, waardoor de oversteeklengte aanzienlijk korter wordt;
• een brede middengeleider die toelaat dat voetgangers en fietsers de rijweg vlot en veilig in twee tijden kunnen oversteken. De huidige gemarkeerde oversteekplaats voor voetgangers wordt daarom verschoven tussen de twee aantakkende zijstraten;
• ruime voetpaduitstulpingen die de oversteeklengte beperken en een goede zichtbaarheid bij het oversteken garanderen;
• een gemarkeerd fietspad achter een parkeerstrook aan de noordzijde die toelaat dat fietsers komende van de Italiëlei geleidelijk en veilig met rugdekking kunnen mengen met het overige verkeer op de Paardenmarkt;
• een herorganisatie van de opstelstroken leidend naar het verkeerslichtengeregeld kruispunt met de Italiëlei, conform de beslissing van de Provinciale Commissie Verkeersveiligheid van 15 maart 2011 en conform de plannen voor de heraanleg van de Leien in het kader van Brabo II.

Circulatiewijzigingen

• verplicht rechtsaf voor gemotoriseerd verkeer vanuit de Rodestraat: deze maatregel moet er voor zorgen dat het kruispunt niet geblokkeerd kan worden door linksafslaand verkeer vanuit de Rodestraat. Bovendien valt hierdoor een extra potentieel conflict met de voetgangers- en fietsoversteek weg. Uit recente kruispunttellingen blijkt de behoefte om links af te slaan vanuit de Rodestraat eerder beperkt (22 voertuigen in de ochtendspits, vijf voertuigen in de avondspits);
• omdraaien van de rijrichting in de Rijnpoortvest voor gemotoriseerd verkeer: deze maatregel moet er voor zorgen dat het kruispunt niet geblokkeerd kan worden door linksafslaand verkeer vanuit de Rijnpoortvest. Bovendien valt hierdoor een extra potentieel conflict met het verkeer op de Paardenmarkt en met de voetgangers- en fietsoversteek weg. De verschillende bestemmingen op de Rijnpoortvest en (op termijn ook) op de Stijfselrui worden beter bereikbaar vanuit de Leien.

Met bovenstaande infrastructurele ingrepen en circulatiewijzigingen zal het kruispunt voldoen aan alle criteria en randvoorwaarden voor het verwijderen van verkeerslichten. Het kruispunt is zo vormgegeven dat een vlotte verkeersafwikkeling en een verkeersveilige oversteekbaarheid voldoende kunnen worden gegarandeerd zonder een verkeerslichtenregeling.

De projectgroep 'afbouw verkeerslichten', waarvan de verkeerspolitie ook deel uitmaakt, heeft hiervoor op dinsdag 14 maart 2017 gunstig advies verleent.

Bijgevolg is het behouden van de verkeerslichten bij een herinrichting van het kruispunt volgens het voorliggend uitvoeringsplan niet noodzakelijk.

Uit metingen van de verkeerspolitie van de stad Antwerpen is gebleken dat het geldende snelheidsregime frequent overschreden wordt en er ook regelmatig zware snelheidsovertredingen gebeuren.
Met de voorgestelde maatregelen wil de stad Antwerpen het geldende snelheidsregime verduidelijken en het passerende verkeer er toe aanzetten om zich hieraan te houden om zo de algemene verkeersveiligheid te verhogen.

Snelheidsremmende maatregelen

Deze opgesomde maatregelen worden specifiek voorgesteld vanuit hun snelheidsremmend karakter om zo de algemene verkeersveiligheid van de betrokken straten te verhogen. De maatregelen moeten als één geheel beschouwd worden en zijn vaak een combinatie van asverschuivingen (voor lange stukken weg) en buskussens (met flankerende maatregelen als wegmarkeringen en plooibakens) of verkeersplateaus. Gezien het tijdelijke karakter van deze maatregelen, zijn zij niet noodzakelijk een voorafname van een definitieve heraanleg van het openbaar domein.

Op 30 oktober 2015 (jaarnummer 9117) besliste het college om de uitvoering van verschillende snelle en tijdelijke verkeersmaatregelen goed te keuren.

Om de efficiëntie van de voorgestelde maatregelen te waarborgen, zullen er zes maanden nadat de maatregelen effectief geplaatst zijn, nieuwe snelheidsmetingen gebeuren.

Voor het uitvoeren van snelle en tijdelijke verkeersmaatregelen stelt de bedrijfseenheid Stadsontwikkeling voor om de deelopdracht GAC/2014/2566/CB36, op basis van het bestek GAC/2014/2566, goed te keuren en een beschikbaar bedrag van 50.219,53 EUR (onvoorziene omstandigheden en btw inbegrepen) te voorzien.

De werken zullen uitgevoerd worden door de firma Verbruggen bvba, Doornstraat 54, 9140 Temse, ondernemingsnummer 0439 524 816.

Overeenkomstig artikel 137 van het Koninklijk Besluit plaatsing overheidsopdrachten klassieke sectoren van 15 juli 2011 worden, als er een raamovereenkomst is gesloten met één enkele deelnemer, de erop gebaseerde opdrachten aan hem gegund volgens de erin gestelde voorwaarden.

De wijze van gunning door middel van een openbare aanbesteding is voorzien in artikel 14 van de wet van 24 december 1993 op de overheidsopdrachten.
Artikel 19 van de wet op de overheidsopdrachten van 24 december 1993 bepaalt dat de gezamenlijke uitvoering van werken, leveringen of diensten voor rekening van verschillende aanbestedende overheden in het algemeen belang kan worden samengevoegd in één enkele opdracht, die bij aanbesteding, door offerteaanvraag of bij onderhandelingsprocedure wordt gegund, onder de voorwaarden bepaald in de wet. De betrokken personen duiden de overheid aan die, of het orgaan dat, in hun gezamenlijke naam, bij de gunning en de uitvoering van de opdracht zal optreden.