2017_CBS_09723 - Politiereglement - Reglement voor de openbare markten - Goedkeuring

Bij de opmaak van het nieuwe reglement werd rekening gehouden met volgende principes:

• administratieve vereenvoudiging;
• duidelijke en heldere begrippen;
• controleerbaar en handhaafbaar;
• verregaande digitalisering.

De belangrijkste vernieuwingen zijn de volgende:

• huidig reglement met betrekking tot de ambulante activiteiten op de openbare markten dat werd goedgekeurd in de gemeenteraad van 23 juni 2014 (jaarnummer 508) wordt opgeheven en vervangen door een politiereglement.  Dit laat toe dat de gemeenteraad in het reglement voorziet in gemeentelijke administratieve sancties waardoor de sanctionerend ambtenaar een administratieve geldboete kan opleggen en het college tot een schorsing of intrekking van het abonnement kan beslissen. Huidig nieuw reglement bevat dan ook een geheel van toezicht- en handhavingsbepalingen onder hoofdstuk 7. Daarnaast worden in hoofdstuk 5 enkele gedragsregels overgenomen uit de code van politiereglementen;
• de opzegtermijn van de abonnementen wordt van één jaar tot zes maanden teruggebracht in geval van een beslissing tot wijziging van een bestaande openbare markt of bij opheffing van een openbare markt (artikel 27);
• de overdracht van het abonnement door de onderneming wordt mogelijk zonder opzeg van de leurkaart. Dit impliceert dat de overdrager niet meer verplicht is om al zijn activiteiten als ambulante handelaar stop te zetten. Dit blijft nog wel gekoppeld aan de voorwaarden dat de overnemer moet verder werken binnen dezelfde productcategorie en er binnen het jaar geen nieuwe overdracht mag zijn van dezelfde standplaats of abonnementen. Er is geen automatische overdracht van het elektriciteitsabonnement of dieptekavels (artikel 25);
• de regeling rond gewettigde afwezigheden wordt versoepeld maar tegen herhaaldelijke afwezigheden zal sneller en efficiënter kunnen opgetreden worden. Men mag maximaal 12 marktdagen per openbare markt afwezig zijn, waarvan maximaal acht marktdagen binnen zes aangesloten maanden. Om gegronde en gemotiveerde redenen, bv. langdurige ziekte, zullen er echter uitzonderingen kunnen worden toegestaan.  Afwezigheden, of opschortingen van het abonnement, zullen echter niet leiden tot terugbetaling van retributie (artikel 22);
• het nieuwe reglement bepaalt dat per standplaats een onderneming of organisatie minstens 80% van de oppervlakte van de uitgestalde producten/diensten moet gebruiken voor de verkoop van producten/diensten uit 1hoofdcategorie van producten en maximaal 20% van andere categorieën (artikel 11 § 1). Dit impliceert dat de verkoper gebonden is aan één hoofdcategorie van producten. Wat de lopende abonnementen betreft is wel voorzien dat tot 2019 de huidige productcategorieën behouden blijven, daarna zal handelaar een keuze moeten maken (artikel 64);
• de categorie demonstreerders wordt opgeheven. In de plaats komt er een productcategorie demonstratieartikelen (artikel 11 § 1 punt 13). Dit impliceert dat een demonstreerder wordt beschouwd als een gewone markthandelaar. Het gevolg is dat hij zijn plaats niet meer mag onderverhuren aan andere demonstreerders en geen aanspraak meer kan maken op de voorrangsregel waarbij bepaald werd dat demonstreerders op de wachtlijst voorrang kregen voor zover ze nog geen 5% van het totaal aantal kavels op de betreffende markt bezetten. Voor de huidige demonstreerders is er wel een uitdoofscenario voorzien (artikel 63). De huidige standplaatsen kunnen nog onderverhuurd worden, maar dit recht vervalt bij wijziging van het abonnement (overdracht, productwijziging, uitbreiding);
• om een eenvormige toepassing van het reglement te verzekeren werd er een uitgebreide begrippenlijst opgenomen (artikel 1);
• wat de inrichting van de openbare markten betreft worden in het reglement nog enkel de bovenlokale openbare markten nominatief opgenomen. De inrichting van de lokale openbare markten worden door de districtsraden goedgekeurd en zullen worden gepubliceerd, samen met de bovenlokale openbare markten, op de stedelijke website (artikel 3);
• er wordt rekening gehouden met de decentralisatiebesluiten van 6 maart 2015 (collegebesluit overgedragen bevoegdheden college met jaarnummer 1791) en 30 maart 2015 (gemeenteraadsbesluit overgedragen bevoegdheden gemeenteraad met jaarnummer 146) (artikel 4);
• de vacature en kandidatuurstelling voor een abonnementsplaats wijzigen. Een vacature bekendmaken is niet langer verplicht. Men kan eerst de wachtlijst consulteren en volgens volgorde van categorie en chronologie de abonnementen toewijzen (artikel 14);
• de bepalingen voor verkopen met een niet commercieel karakter worden vereenvoudigd. Er wordt een definitie van toelating organisatie in het reglement opgenomen die stelt dat  dit een toelating van de stad aan de verantwoordelijke van occasionele niet-commerciële verkoop is zoals bedoeld in artikel 5, 1° van de wet op de ambulante handel (artikel 1). De burgemeester is bevoegd voor de toelating of weigering van de organisatie (artikel 4). Vijf procent van het totaal aantal kavels op een marktplan mogen voorbehouden worden voor organisaties in het bezit van een toelating of ondernemingen door middel van loting (artikel 6). Verder wordt er een specifiek hoofdstuk 3 opgenomen betreffende de toelating organisatie. Wat de toekenning betreft wordt per marktdag en per marktlocatie maximaal één organisatie voor niet-commerciële verkoop toegelaten. De burgemeester kan een aanvraag gemotiveerd weigeren, bijvoorbeeld omwille van de drukke bezetting op de openbare markt, bij ernstige aanwijzingen van commerciële verkoop of bij bedreiging van de openbare rust en veiligheid. Deze opsomming is niet-limitatief (artikel 30);
• het aantal bovenlokale markten wordt verminderd door de afschaffing van de bovenlokale bloemenmarkt die elke dag van de week wordt ingericht op de Groenplaats van 14.00 tot 19.00 uur. Door het toenemend gebruik van de Groenplaats als evenementenplein is de verdere organisatie van een markt op die locatie niet meer wenselijk. Om deze reden wordt de bloemenmarkt op de Groenplaats opgeheven per 30 juni 2018.

Het nieuwe reglement werd afgetoetst met alle belanghebbenden:

• 8 mei en 4 september 2017: overleg Onafhankelijke Antwerpse beroepsvereniging Markthandelaars, Antwerpse Markthandelaarsvereniging en Demonstreederds bond;
• 7 september 2017: werkoverleg districten;
• 13 oktober 2017: overleg met bedrijfseenheid samenleven.

Artikel 135 §2 Nieuwe Gemeentewet: De gemeenten hebben ook tot taak het voorzien, ten behoeve van de inwoners, in een goede politie, met name over de zindelijkheid, de gezondheid, de veiligheid en de rust op openbare wegen en plaatsen en in openbare gebouwen.
Meer bepaald en voor zover de aangelegenheid niet buiten de bevoegdheid van de gemeenten is gehouden, worden volgende zaken van politie aan de waakzaamheid en het gezag van de gemeenten toevertrouwd:

1. alles wat verband houdt met een veilig en vlot verkeer op openbare wegen, straten, kaden en pleinen, hetgeen omvat de reiniging, de verlichting, de opruiming van hindernissen, het slopen of herstellen van bouwvallige gebouwen, het verbod om aan ramen of andere delen van gebouwen enig voorwerp te plaatsen dat door zijn val schade kan berokkenen of om wat dan ook te werpen dat voorbijgangers verwondingen of schade kan toebrengen of dat schadelijke uitwasemingen kan veroorzaken, voor zover de politie over het wegverkeer betrekking heeft op blijvende of periodieke toestanden, valt zij niet onder de toepassing van dit artikel;
2. het tegengaan van inbreuken op de openbare rust, zoals vechtpartijen en twisten met volksoploop op straat, tumult verwekt in plaatsen van openbare vergadering, nachtgerucht en nachtelijke samenscholingen die de rust van de inwoners verstoren;
3. het handhaven van de orde op plaatsen waar veel mensen samenkomen, zoals op jaarmarkten en markten, bij openbare vermakelijkheden en plechtigheden, vertoningen en spelen, in drankgelegenheden, kerken en openbare plaatsen;
4. het toezicht op een juiste toemeting bij het slijten van waren (waarvoor meeteenheden of meetwerktuigen gebruikt worden) en op de hygiëne van openbaar te koop gestelde eetwaren;
5. het nemen van passende maatregelen om rampen en plagen, zoals brand, epidemieën en epizoötieën te voorkomen en het verstrekken van de nodige hulp om ze te doen ophouden;
6. het verhelpen van hinderlijk voorvallen waartoe rondzwervende kwaadaardige of woeste dieren aanleiding kunnen geven;
7. het nemen van de nodige maatregelen, inclusief politieverordeningen, voor het tegengaan van alle vormen van openbare overlast.

De wet van 25 juni 1993 betreffende de uitoefening van ambulante activiteiten en de organisatie van openbare markten, gewijzigd bij wet van 4 juli 2005, van 20 juli 2006, 22 december 2009, 21 januari 2013 en decreet van 24 februari 2017 meer bepaald de artikelen 8 tot en met 10.

Het koninklijk besluit van 24 september 2006 betreffende de uitoefening en organisatie van ambulante activiteiten, meer bepaald de artikelen 23 tot en met 44, gewijzigd bij Besluit Vlaamse Regering van 21 april 2017.

Artikel 8  §1 van voornoemde gewijzigde wet bepaalt dat de organisatie van ambulante en kermisactiviteiten op de openbare markten en kermissen wordt geregeld bij gemeentelijk reglement. 

Op 23 juni 2014 keurde de gemeenteraad (jaarnummer 508) het gewijzigde reglement met betrekking tot ambulante activiteiten op de openbare markten goed. Dit reglement dient opgeheven te worden en vervangen door een politiereglement. Naast een beter marktoezicht op maat laat de vervanging van het reglement eveneens toe om recente wijzigingen, in de hogere reglementering op de openbare markten, in te voeren.

De goedkeuring van het reglement in de vorm van een politiereglement geeft de markttoezichters een instrument om inbreuken tegen het reglement in een proces-verbaal te akteren zodat de sanctionerend ambtenaar of het college van burgemeester en schepenen een sanctie kan treffen overeenkomstig de wet betreffende de gemeentelijke administratieve sancties.

Het besluit van de Vlaamse Regering van 21 april 2017 bevat belangrijke wijzigingen aan het Koninklijk Besluit van 24 september 2006 over de organisatie en de uitoefening van de ambulante activiteiten. Wat de organisatie van de openbare markten betreft zijn de belangrijkste principes administratieve vereenvoudiging, deregulering en grotere lokale autonomie. Er werden belangrijke wijzigingen ingevoerd inzake overdracht standplaatsen, standwerkers, losse standplaatsen, occasionele verkopen en seizoensverkopen. Belangrijk gegeven is eveneens dat het gemeentelijk reglement mag afwijken van meerdere artikels van het Koninklijk Besluit wat de gemeente een grotere autonomie geeft om de openbare markten te regelen naar eigen inzicht.

Artikel 119 Nieuwe Gemeentewet: de gemeenteraad maakt de gemeentelijke reglementen van inwendig bestuur en de gemeentelijke politieverordeningen.

Artikel 119bis bepaalt: de gemeenteraad kan gemeentelijke administratieve straffen en sancties opleggen overeenkomstig de wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties.
Artikel 2 §1 van de wet van 24 juni 2013 bepaalt: de gemeenteraad kan straffen of administratieve sancties bepalen voor de inbreuken op zijn reglementen of verordeningen, tenzij voor dezelfde inbreuken door of krachtens een wet, een decreet of een ordonnantie, straffen of administratieve sancties worden bepaald.

Artikel 4 §5 van deze wet bepaalt: indien de gemeenteraad in zijn reglementen of verordeningen de mogelijkheid voorziet om de administratieve geldboete ten aanzien van minderjarigen, wint hij vooraf het advies in betreffende dat reglement of die verordening van het orgaan of de organen die een adviesbevoegdheid hebben in jeugdzaken, voor zover het aanwezig is of zij aanwezig zijn in de gemeente.

Artikel 6 §1 van deze wet bepaalt dat de administratieve geldboete wordt opgelegd door de sanctionerend ambtenaar.

Artikel 45 van deze wet bepaalt dat de schorsing, de intrekking en de sluiting worden opgelegd door het college van burgemeester en schepenen of het gemeentecollege.