2017_CBS_03340 - Erediensten - Jaarrekeningen 2016. Adviezen aan de gouverneur - Goedkeuring

Het decreet van 7 mei 2004 en de wijziging van 6 juli 2012 van het eredienstendecreet betreffende de materiële organisatie en werking van de erkende erediensten stelt dat de eredienstbesturen jaarlijks de rekening van het vorig dienstjaar moeten opmaken.

De rekeningen zijn onderworpen aan een advies van de gemeenteraad en aan de goedkeuring van de provinciegouverneur.

De eredienstbesturen zijn decretaal verplicht de jaarrekening van het voorgaande boekjaar vóór 1 maart binnen te brengen bij het centraal kerkbestuur (CKB) waaronder ze ressorteren. De centrale kerkbesturen bezorgen de gebundelde rekeningen van hun eredienstbesturen vóór 1 mei aan het stadsbestuur. Als het eredienstbestuur niet onder een CKB ressorteert, moet het bestuur zelf de jaarrekening aan de stad Antwerpen overhandigen.

Op 9 maart 2017 ontving het stadsbestuur de jaarrekening 2016 van de 38 onderstaande eredienstbesturen:

Na het overhandigen van de jaarrekeningen heeft de gemeenteraad een termijn van 50 dagen om haar advies naar de provinciegouverneur te sturen. Binnen tweehonderd dagen na ontvangst van de jaarrekeningen spreekt de provinciegouverneur zich uit over de goedkeuring van de rekening en stelt hij de bedragen vast.

De resultaten van de jaarrekeningen hebben een invloed op de exploitatie- en investeringstoelagen die de stad Antwerpen nu of in de toekomst betaalt. Een gunstig advies wordt voorgesteld indien de jaarrekening voldoet aan de volgende criteria:

• de jaarrekening wordt afgesloten met een positief saldo;
• er zijn geen (grote) verschillen tussen het budget en de jaarrekening of ze worden gecompenseerd, zodat de stad Antwerpen geen extra financiële middelen zal moeten voorzien;
• er is voldoende informatie beschikbaar om de rekening te beoordelen en de aansluiting kastoestand en de staat van vermogen na te kijken;
• er is afdoende verantwoording voor aanzienlijke (meer)uitgaven of (minder)inkomsten.

De ingediende jaarrekeningen 2016 zijn hieronder ingedeeld in drie categorieën: jaarrekeningen met gunstig advies zonder opmerkingen, jaarrekeningen met gunstig advies met opmerkingen en jaarrekeningen met een ongunstig advies.

1 – Jaarrekeningen met gunstig advies zonder opmerkingen

De hieronder opgelijste eredienstbesturen dienden een jaarrekening 2016 (JR) in waarover wordt voorgesteld dat de gemeenteraad een gunstig advies geeft aan de provinciegouverneur. De bedragen in de lijst zijn in EUR.

2 – Jaarrekeningen met gunstig advies met opmerkingen

De hieronder opgelijste eredienstbesturen dienden een jaarrekening 2016 (JR 2016) waarover wordt voorgesteld dat de gemeenteraad aan de provinciegouverneur een gunstig advies met opmerkingen geeft. Deze opmerkingen staan onder het overzicht. Ze zijn technisch van aard en geven geen aanleiding tot een negatief advies. De bedragen in de lijst zijn in EUR.

CKB Berchem

Onze-Lieve-Vrouw Middelares en Heilige Lodewijk

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat de bankuittreksels niet het saldo op datum 31 december 2016 tonen. De optelsom van de saldi (18.765,04 EUR) correspondeert niet met het bedrag vermeld in de bijlage kastoestand (18.406,04 EUR);
• de begeleidende nota vermeldt dat het tekort in investeringen (-8.970,84 EUR) in 2017 wordt bijgewerkt.

Sint-Willibrordus

• het verplichte overzicht van openstaande schulden en vorderingen werd niet bijgevoegd.

Verrezen Heer

• de secretariaatsvergoeding moet geboekt worden in rubriek 129 in plaats van in rubriek 139;
• de inkomsten in de jaarrekening dalen met 7.602,62 EUR (-25%) tegenover de gebudgetteerde inkomsten; de uitgaven dalen met 8.423,53 EUR (-13%). Dit wordt niet geduid;
• er wordt een terugbetaling van een renteloos thesaurievoorschot ter waarde van 3.600,00 EUR geboekt. De terugbetaling gebeurt aan de vzw Vrienden van de Verrezen Heer en de parochie. De in het budget voorziene opname van 3.600,00 EUR thesaurievoorschot is nog niet gebeurd. Het is onduidelijk welk thesaurievoorschot hier werd terugbetaald.

CKB Borgerhout

Sint-Anna

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat de bankuittreksels niet het saldo op datum 31 december 2016 tonen;
• de verplichte bijlage kastoestand werd niet opgenomen bij de jaarrekening;
• de kastoestand wijkt 0,05 EUR af van het resultaat van de jaarrekening en wat als beschikbare kasvoorraad staat genoteerd in de staat van vermogen;
• in het overzicht van de openstaande schulden en vorderingen werd de lening van het eredienstbestuur bij de parochie niet opgenomen als schuld.

Heilige Familie

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat de bankuittreksels niet het saldo op datum 31 december 2016 tonen;
• van de spaarrekening werd er geen uittreksel toegevoegd;
• de secretariaatsvergoeding moet worden geboekt in rubriek 129 in plaats van in rubriek 139.

Sint-Franciscus-Xaverius

• de exploitatietoelage (468,00 EUR) werd verkeerdelijk geboekt in rubriek 129 in plaats van rubriek 900. De uitbetaalde secretariaatsvergoeding werd in rubriek 109 geboekt in plaats van rubriek 129. Deze twee boekingen moeten worden gecorrigeerd;
• van twee van de drie rekeningnummers vermeld in de bijlage kastoestand zijn geen bankuittreksels toegevoegd. De kastoestand meldt dat het saldo op deze rekeningen 0,00 EUR bedraagt. Door het ontbreken van uittreksels kan dit niet worden nagekeken.

Sint-Jan

• van twee van de vier rekeningnummers vermeld in de bijlage kastoestand zijn geen bankuittreksels toegevoegd. De kastoestand meldt dat het saldo op deze rekeningen 0,00 EUR bedraagt. Het rekeninguittreksel van de spaarrekening vermeld niet het saldo op 31 december 2016. De kastoestand kan hierdoor niet met zekerheid worden vastgesteld;
• de in de jaarrekening ingeschreven kosten ten gevolge van stormschade (1.270,00 EUR) lijken niet te zijn gecompenseerd door een tussenkomst van de verzekering.

Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart

• van één van de vijf rekeningnummers vermeld in de bijlage kastoestand zijn geen bankuittreksels toegevoegd. De kastoestand meldt dat het saldo op deze rekeningen 0,00 EUR bedraagt. De andere uittreksels vermelden niet het saldo op 31 december 2016. De kastoestand kan hierdoor niet met zekerheid worden vastgesteld.

Onze-Lieve-Vrouw ter Sneeuw

• in de kastoestand worden negen rekeningnummers vermeld. De uittreksels vermelden niet allemaal het saldo op 31 december 2016. De kastoestand kan hierdoor niet met zekerheid worden vastgesteld.

CKB Centrum

Sint-Andries

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat de bankuittreksels niet het saldo op datum 31 december 2016 tonen;
• de staat van vermogen vermeldt een balans van de geldbeleggingen van 63.620,53 EUR. Het bankafschrift dat werd toegevoegd geeft aan dat dit 88.228,12 EUR moet zijn;
• in tegenstelling tot de voorbije jaarrekeningen werden in 2016 geen inkomsten uit investeringsbeleggingen in rubriek 133 opgenomen.

Sint-Jacob

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat de bankuittreksels niet het saldo op datum 31 december 2016 tonen;
• in de staat van vermogen moet onder de financiële schulden steeds de resterende openstaande schuld per 31 december worden opgenomen, renteloze thesaurievoorschriften en leningen inbegrepen.

CKB Deurne

Blijde Boodschap

• de secretariaatsvergoeding staat geboekt in rubriek 900 (exploitatietoelage) in plaats van rubriek 129 (secretariaatsvergoeding). Dit moet worden gecorrigeerd.

Sint-Fredegandus

• de staat van het vermogen geeft een vermindering aan van de patrimoniumrekening van 9.806,87 EUR in vergelijking met 31 december 2015. De vermindering wordt niet geduid in de toelichtende nota.

Onze-Lieve-Vrouw Altijddurende Bijstand

• het uittreksel van de bankrekening vermeldt niet het saldo op datum 31 december 2016. Het saldo dat wel wordt vermeld (1.886,37 EUR) verschilt 1 euro met het saldo dat staat genoteerd in het overzicht van de kastoestand (1.885,37 EUR);   
• de staat van het vermogen bevat in de rubriek onroerende goederen een handgeschreven aanpassing die het totaal van 5.840,65 EUR verhoogt met 350.000,00 EUR tot 355.840,65 EUR. Dit was ook zo bij de vorige jaarrekeningen. Aan het bestuur wordt gevraagd dit in het boekhoudprogramma aan te passen.

Sint-Paulus

• de kastoestand kan niet worden vastgesteld aangezien er geen bankuittreksel zijn bijgevoegd met een saldo op datum 31 december 2016;

Sint-Rochus

• onder investeringen worden inkomsten uit het dekenaat ingeschreven ter waarde van 23.368,44 EUR waarvan niet duidelijk is of dit een schenking is dan wel een lening die moet worden terugbetaald. De inkomsten zijn aangewend om werken aan de verwarming te financieren

Heilige Familie

• bij de jaarrekening is geen uittreksel bijgevoegd van de spaarrekening. Bijgevolg kan er geen uitsluitsel worden gegeven of de kastoestand per 31 december 2016 aansluit bij de jaarrekening en de staat van het vermogen.

CKB Edegem

Heilige Familie

• de datum van de kerkraad waarop de jaarrekening 2016 werd goedgekeurd, wordt niet vermeld op het document;
• in de bijlage kastoestand moeten de geldbelegging niet worden opgenomen. Beleggingen maken geen deel uit van de kastoestand.

Zonder CKB

Protestantse kerk Noord

• in het investeringsluik wordt een renteloos thesaurievoorschot uit 2015 terugbetaald. In de jaarrekening 2015 heeft het Agentschap Binnenlands Bestuur in deze rubriek wijzigingen aangebracht. Het is onduidelijk of deze terugbetaling en de boekhoudkundige wijzigingen in de vorige jaarrekening met elkaar corresponderen.

Protestantse kerk Oost

• de staat van het vermogen vermeldt een schuld van 52.404,52 EUR die niet werd opgenomen in de integrale inventaris van de jaarrekening 2016;
• aan het bestuur wordt gevraagd om bij ontvangsten en uitgaven de rubriek ‘anderen’ zoveel mogelijk te vermijden. Voor bedragen meer dan 500,00 EUR moet het onderwerp van de boeking worden vermeld in de begeleidende nota.

Protestantse kerk Zuid

• de kastoestand kan niet worden vastgesteld aangezien er geen bankuittreksels zijn bijgevoegd met saldo op datum 31 december 2016. De bijgevoegde schermafdrukken vormen geen officiële bewijsstukken, enkel bankuittreksels worden aanvaard;
• de secretariaatsvergoeding moet worden geboekt in rubriek 129 in plaats van in rubriek 139.

Protestantse kerk De Olijftak

• de verplichte bijlage kastoestand, de investeringsfiches en de lijst van openstaande schulden en vorderingen ontbreken bij de jaarrekening. Hierdoor kan het resultaat van de jaarrekening niet met zekerheid worden vastgesteld.  Ook de aansluiting bij de staat van het vermogen kan hierdoor niet worden vastgesteld.

Evangelische kerk Philadelphia

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat de bankuittreksels niet het saldo op datum 31 december 2016 tonen;
• er is een toename van 9.858,27 EUR in het reservefonds dat deels bestaat uit een overboeking vanuit exploitatie (4.495,00 EUR). De rest van de toename wordt niet geduid in de begeleidende nota.
  
  

3 – Jaarrekeningen met ongunstig advies

De hieronder opgelijste eredienstbesturen dienden een jaarrekening 2016 (JR 2016) waarover wordt voorgesteld dat de gemeenteraad een ongunstig advies geeft aan de provinciegouverneur. De opmerkingen die aanleiding geven tot het ongunstig advies staan onder het overzicht. De bedragen in de lijst zijn in EUR.

CKB Borgerhout

Heilige Drievuldigheid

• de inkomsten uit erediensten van het werkjaar 2016 zijn niet geboekt. In de begeleidende nota meldt  het bestuur dat het deze inkomsten naar het boekjaar 2017 overhevelt om een aantal kosten in 2017 op te vangen. Zonder dit doorschuiven, zo argumenteert het bestuur, zou er in 2017 een budgetwijziging nodig zijn. Het bestuur duidt niet om welke bedragen het gaat. Er is hierover geen overleg geweest met de toezichthoudende overheid;
• in de rubriek onderhoud eredienstgebouw (rubriek 2103) is het budget met 12.000,00 EUR overschreden. Het bestuur vermeldt in haar begeleidende nota elektriciteitswerken. Deze werken horen thuis onder investeringen en hiervoor had het bestuur een investeringstoelage moeten vragen waarbij de kosten worden verdeeld tussen de verschillende overheden.

CKB Centrum

Sint-Anna-ten-Drieën

• de kastoestand kan niet worden vastgesteld aangezien er geen bankuittreksels zijn bijgevoegd met saldo op datum 31 december 2016. De handgeschreven tekst op de schermafdruk vermeldt dat er een rechtzetting dient te gebeuren in rubriek 1291 ‘bestuur van de eredienst’. Dit wordt verder niet geduid;
• bij de jaarrekening is de verplichte bijlage met een overzicht van alle schulden en vorderingen niet toegevoegd;
• de inkomsten uit erediensten ter waarde van 11.091,51 EUR (rubriek 129) worden via rubriek 29 terug uitgeboekt naar een aantal begunstigden. Deze uitbetalingen bedragen in totaal 11.683,02 EUR. Ze worden niet geduid in de nota;
• het saldo van de lening hoort niet thuis bij de patrimoniumrekening;

Sint-Joris

• de jaarrekening sluit af met een exploitatietekort van 25.608,40 EUR;
• de kastoestand kan niet worden vastgesteld aangezien er geen bankuittreksels zijn bijgevoegd met een saldo op datum 31 december 2016;
• de bijlage kastoestand en de staat van vermogen voldoen niet aan de standaardmodellen die zijn opgelegd door de Vlaamse overheid;
• de bijdrage bisdom ter waarde van 53,00 EUR dient geschrapt te worden. De afspraak met het bisdom en de kerkbesturen is dat deze bijdrage niet wordt betaald door kerkbesturen die exploitatietoelage ontvangen tijdens de periode van een meerjarenplan;
• het bestuur voegt aan de jaarrekening een overzicht toe waarin een thesaurieschuld van 3.514,00 EUR staat genoteerd. In de jaarrekening 2015 werd een thesaurievoorschot opgenomen van 3.000,00 EUR, waarna 5.000,00 EUR werd terugbetaald. Het saldo hier bedraagt dus -2.000,00 EUR. In de jaarrekening 2016 wordt een terug te betalen saldo genoteerd van 2.514,00 EUR: een positief saldo uit 2015 à 2.000,00 EUR verhoogd met 514,00 EUR bijkomende thesaurievoorschot. Dit bedrag stemt niet overeen met het bedrag van 3.514,00 EUR dat is opgenomen in het toelichtingsoverzicht. Aan het bestuur wordt gevraagd de thesaurievoorschotten te duiden.

Zonder CKB

Heilig Hart Brasschaat

• bij de jaarrekening is geen uittreksel bijgevoegd van de spaarrekening. Bijgevolg kan er geen uitsluitsel worden gegeven of de kastoestand per 31 december 2016 aansluit bij de jaarrekening en de staat van het vermogen;
• het bestuur meldt dat het 17.000,00 EUR van de beleggingsrekening naar de bankrekening heeft overgeboekt om de kosten te dekken. De reden van overboeking is niet helemaal duidelijk aangezien de jaarrekening eindigt met een overschot van 30.162,78 EUR. Waarom werd niet het volledige bedrag van 17.000,00 EUR teruggestort naar de beleggingsrekening, is onduidelijk.

Israëlitische gemeente Antwerpen Shomre Hadass

• bij de jaarrekening zijn geen uittreksels bijgevoegd van de rekeningen. Bijgevolg kan er geen uitsluitsel worden gegeven of de kastoestand per 31 december 2016 aansluit bij de jaarrekening en de staat van het vermogen;
• de bedragen in het overzicht van openstaande schulden en vorderingen komen niet altijd overeen met de totalen van de detailoverzichten;
• de erelonen ingeschreven in rubriek 2215 (4.042,11 EUR) horen niet thuis in exploitatie maar in het luik investeringen;
• om de uitgaven en inkomsten in lijn te houden met voorgaande jaren gebruikt het eredienstbestuur in de rubriek financiering een inkomst van 65.215,60 EUR. Deze schuld dient te worden terugbetaald. De gemeenteraad vraagt aan het bestuur om de nodige structurele oplossingen te voorzien  zonder verhoging van de goedgekeurde maximale exploitatietoelage;
• het investeringsluik is in evenwicht (inkomsten en uitgaven bedragen 304.229,66 EUR) maar wordt in de begeleidende nota onvoldoende besproken zodat er geen controle mogelijk is;
• de saldi van de investeringsfiches zijn niet correct.

Decreet van 7 mei 2004 betreffende de materiële organisatie en werking van de erkende erediensten regelt de verplichtingen van de eredienstbesturen en de relaties met de overheden.

Verder zijn nog van toepassing:

• het besluit van de Vlaamse regering van 13 oktober 2006 houdende het algemeen reglement op de boekhouding van de besturen van de erkende erediensten en van de centrale besturen van de erkende erediensten, gewijzigd op 14 december 2012;
• het besluit van de Vlaamse regering van 27 oktober 2006 tot vaststelling van de modellen van de boekhouding van de besturen van de eredienst, gewijzigd op 12 februari 2013.