2017_CBS_01722 - Cultuur. Lokaal Cultuurbeleid - Peer-to-peer delen van boeken en kennis. Samenwerkingsovereenkomst voor onderzoek en ontwikkeling - Goedkeuring

Bookmine werd in het najaar van 2016 toegelicht en bediscussieerd tijdens workshops van Stadslab2050 in het kader van het traject ‘Met deeleconomie naar een duurzaam Antwerpen’. Het was het enige culturele concept dat tijdens dit traject werd voorgesteld. De overige deelnemers leverden soms waardevolle inzichten, maar dit resulteerde niet in andere partners waarmee een samenwerking kon worden aangegaan. Ook na een oproep om mee na te denken over het concept tijdens het evenement Open Lab op 22 november 2016, daagden er geen nieuwe geïnteresseerden op. Later die dag kregen alle deelnemers aan het traject rond deeleconomie de kans om hun idee te presenteren voor een jury, waarbij de twee beste ideeën kans maakten op persoonlijke begeleiding om een experiment binnen Stadslab2050 op te zetten. Bookmine werd voorgesteld aan de jury als een digitaal platform om peer-to-peer boeken en kennis te delen. Andere ideeën die voorgesteld werden, waren ondermeer een digitaal platform om buren in contact te brengen met elkaar ('Hoplr') en een digitaal platform om heel lokaal nieuws en advertenties te verspreiden ('Postbuzz'). Beide toepassingen zouden technisch gezien ook toelaten om boeken of kennis te delen, maar waren minder goed of niet uitgewerkt wat betreft het vraaggestuurde model, de samenwerking met de openbare bibliotheken, en de verhoging van de participatie bij moeilijk bereikbare doelgroepen, zodat de jury voor Bookmine koos.

 

Tijdens het traject van Stadslab2050 bleek het idee van Bookmine het meest aan te sluiten bij de doelstellingen van de afdeling Cultuur, Sport, Jeugd en Onderwijs - Lokaal Cultuurbeleid (LCB). Drie specifieke eigenschappen dragen bij tot de uniciteit van het concept: (1) het vraaggestuurd model, (2) de samenwerking met de openbare bibliotheek en (3) het maatschappelijk potentieel.

(1) Een vraaggestuurd model dat zich richt op het delen van boeken en kennis bestaat nog niet. Bestaande toepassingen die peer-to-peer boeken delen mogelijk maken, vertrekken allemaal vanuit de aanbodzijde. Een inventarisering van de eigen collectie is voor de meeste gebruikers een te hoge drempel, en is voor het uitlenen van literatuur zelfs inefficiënt. Onderzoek door de bedenkers van Bookmine wees uit dat men boekeigenaars via een vraaggestuurd model veel beter kan aanzetten tot het delen van boeken en kennis. Hiermee speel je in op de expertenrol van de gebruiker, die trots is om zijn specifieke kennis over bepaalde zaken ter beschikking te kunnen stellen.

(2) Dankzij een samenwerking met de openbare bibliotheek ontstaat er een interessante aanvulling op de huidige publieke dienstverlening. Om te beginnen is er de uitbreiding van de collectie. De bibliotheek kan nooit de enorme diversiteit aan boeken en kennis uit private collecties huisvesten. Via een digitaal platform kunnen deze boeken virtueel toegevoegd worden aan de collectie van de bibliotheek. Daarnaast kunnen bepaalde doelgroepen die de bibliotheek nu moeilijk bereikt, via een digitaal platform wel bereikt worden. Ook interessant is dat het lidmaatschaps- en uitleenapparaat van de openbare bibliotheek op een of andere wijze kan overgenomen worden en dus niet afzonderlijk moet ontwikkeld worden. Het concept is met andere woorden een concrete invulling van ‘de bibliotheek van de toekomst’.

(3) Het concept heeft heel wat maatschappelijk potentieel. Door de herinterpretatie van het aspect kennisdelen, kan iedereen plots een eigen bibliothecaris vinden. Het peer-to-peer delen van kennis geeft aanleiding tot veel nieuwe, spontane ontmoetingen. Dit bevordert de sociale inclusie, is gemeenschapsvormend, versterkt op een positieve manier de diversiteit in de samenleving en verhoogt de participatie van kwetsbare doelgroepen.

De stad wil een onderzoeks- en ontwikkelingsovereenkomst afsluiten om het concept Bookmine in de praktijk te testen aan de hand van kleine experimenten. Vooraleer een volledig nieuw platform te ontwikkelen, wil de stad nagaan of het concept effectief werkt. Zijn inwoners die elkaar niet kennen bereid om boeken uit te lenen aan elkaar en kennis over een bepaald onderwerp te delen? Hoe kan een digitale toepassing hierbij helpen? Verhoogt dit inderdaad de betrokkenheid en bevordert het de sociale cohesie? Enerzijds zal er onderzocht worden voor welke doelgroepen Bookmine een meerwaarde kan betekenen, en wat daarbij de rol van de bibliotheek kan zijn. Anderzijds zal op basis van de resultaten van dit onderzoek een prototype van het nieuwe platform worden ontwikkeld om kleine experimenten met peer-to-peer delen van boeken en kennis op te zetten in één of meerdere Antwerpse wijken. Een evaluatie na afloop moet uitwijzen of verdere experimenten of een eventuele opschaling van het concept zinvol zijn.

 

De stad sluit een onderzoeks- en ontwikkelingsovereenkomst af met Art Direct bvba, waarvan de bedenker van het concept Bookmine een vennoot is. Art Direct bvba neemt de helft van de loonkosten voor de onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten voor haar rekening. De stad neemt de andere helft van de loonkosten, zijnde 8.700,00 EUR voor haar rekening. Daarnaast vergoedt de stad eventuele werkingskosten tot maximaal 2.000,00 EUR. De stad krijgt hiervoor een eindverslag met de resultaten van het onderzoeks- en ontwikkelingstraject. De stad zal deze resultaten delen met andere gemeentebesturen in Vlaanderen via Cultuurconnect, de Vlaamse koepelorganisatie voor lokaal cultuurbeleid met een sterke focus op digitale uitdagingen.