2017_CBS_00539 - Business en innovatie - BlueChem - garantie overdracht promotorschap EFRO-dossier - Goedkeuring

In september 2012 initieerden essenscia Vlaanderen, stad Antwerpen (via WNE, regievzw voor Werk en Economie), Flanders Innovation Hub for Sustainable Chemistry (FISCH) en Blue Gate Antwerp een onderzoek naar de haalbaarheid van een incubator/accelerator voor duurzame chemie onder de naam BlueChem. Dit onderzoek kreeg een projectsubsidie van het toenmalige Agentschap Ondernemen (vandaag Vlaams Agentschap Innoveren en Ondernemen ofwel VlAIO) en leverde een business- en realisatieplan op. Het onderzoek werd afgerond op 1 mei 2014.

In het bestuursakkoord van de stad Antwerpen 2013-2018 (pagina 37) werd BlueChem opgenomen als een te realiseren project. Op de investeringsbegroting van de stad Antwerpen is hiervoor 4 miljoen EUR voorzien. Ook de Vlaamse regering ondersteunt dit project. In het regeerakkoord Vlaamse regering 2014-2019 (pagina 24) werd de realisatie van de BlueChem-incubator als EFRO-project (Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling) expliciet opgenomen. Ook in de beleidsnota 2014-2019 (pagina 24) van Vlaams minister Philippe Muyters werd de realisatie van de BlueChem-incubator expliciet opgenomen.

In september 2014 startte een tweede onderzoek dat de focus legde op de concrete realisatie. Een consortium bestaande uit de stad Antwerpen (via WNE, regievzw voor Werk en Economie en later doorgegeven aan de dienst Ondernemen en Stadsmarketing/Business en Innovatie), FISCH, Universiteit Antwerpen, Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO), Deloitte, Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV), Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij Antwerpen (POM), Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen en Blue Gate Antwerp werkten aan de verdere concretisering van BlueChem. Dit onderzoek leverde een business- en realisatieplan op en werd afgerond op 31 maart 2016.

Op 13 maart 2015 (jaarnummer 2119) besliste het college, en op 30 maart 2015 (jaarnummer 170) bekrachtigde de gemeenteraad de overdracht van het project BlueChem van WNE, regievzw voor Werk en Economie naar de stad Antwerpen.

Op 25 maart 2016 (jaarnummer 2555) besliste het college om akkoord te gaan met de principes en plan van aanpak voor de realisatie van het BlueChemproject, in het kader van een publiek-private samenwerking.

In maart 2016 lanceerde het EFRO een call (met als deadline 31 mei 2016) en op 20 mei 2016 (jaarnummer 4451) besliste het college om voor de realisatie van de BlueChem incubator een EFRO-dossier in te dienen met de stad Antwerpen als promotor. Op 24 mei 2016 werd het EFRO-dossier ingediend.

Zoals beschreven in het EFRO-dossier is BlueChem opgebouwd rond drie juridische entiteiten:

• de nv Gebouw (naamloze vennootschap) is verantwoordelijk voor het bouwen van de incubator. Deze zal voor het gebouw een vruchtgebruik geven aan de Exploitatie (vennootschappelijke structuur nog te bepalen). De aandeelhouders van de nv Gebouw zijn: DEME Environmental Contractors NV (DEC), Bopro Sustainable Investments nv (BSI), Autonoom Gemeentebedrijf voor Vastgoed en Stadsprojecten Antwerpen (AG VESPA) en ParticipatieMaatschappij Vlaanderen NV (PMV);
• de Exploitatie (juridische structuur nog te bepalen) zal de exploitatie voor zijn rekening nemen. De aandeelhouders van de Exploitatie zijn: Essenscia vzw, Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek nv (VITO), Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij Antwerpen (POM Antwerpen) en stad Antwerpen;
• een Investeringsfonds (juridische structuur nog te bepalen) dat een dubbel doel heeft: investeren in gedeelde apparatuur voor de incubator en een bufferfunctie voor onvoorziene tekorten en tijdelijke overbruggingen. Het Investeringsfonds heeft als enige aandeelhouder de stad Antwerpen.

De komende weken/maanden zullen deze drie juridische structuren worden opgericht. 

Op 27 juni 2016 (jaarnummer 454) keurde de gemeenteraad een kapitaalverhoging van AG VESPA met 532.033,00 EUR goed onder voorbehoud van goedkeuring van het EFRO-dossier voor BlueChem, zodat AG VESPA met dit bedrag kon deelnemen aan de oprichting van NV Gebouw.

Op 26 oktober 2016 keurde de bevoegde managementautoriteit het bovengenoemde EFRO-dossier goed, mits er wordt voldaan aan zes voorwaarden:

1. Het bouwproces moet uitvoeriger omschreven worden;
2. De expertise bij de exploitatie van het gebouw moet aangetoond worden;
3. Er moeten streefcijfers worden aangeleverd die betrekking hebben op de exploitatiefase van het gebouw;
4. Er moet verdere toelichting worden gegeven over de apparatuur en de specifieke aspecten van duurzame chemie waarop gefocust zal worden;
5. In functie van de toepassing van artikel 27 van de Groepsvrijstellingsverordening (GBER) kan de steun enkel worden uitbetaald aan de clusterorganisatie, met name de exploitant van het gebouw. De projectorganisatie moet hieraan aangepast worden;
6. In functie van de kredietwaardigheid van de promotor moet de initiële promotor verklaren het promotorschap over te nemen indien de voorziene promotor in gebreke blijft.

Om te voldoen aan deze voorwaarde werd de projectorganisatie aangepast: de Exploitatie zal het promotorschap overnemen van de stad Antwerpen, en niet nv Gebouw zoals oorspronkelijk beschreven in het EFRO-dossier. De promotor is verantwoordelijk voor de uitvoering van het EFRO-project, is het aanspreekpunt met betrekking tot het project en staat in voor de inhoudelijke en financiële rapportering.

Vermits nv Gebouw belast is met het bouwen van de incubator, zal alleen nv Gebouw kosten maken die in aanmerking komen voor EFRO-steun. Deze kosten worden via de promotor (Exploitatie) ingediend bij EFRO. Bijgevolg zal Exploitatie als promotor ook instaan voor het ontvangen en doorstorten van de EFRO-subsidie naar nv Gebouw.

Voorwaarde 6 stelt dat in functie van de kredietwaardigheid van de promotor, de initiële promotor (stad Antwerpen) moet verklaren het promotorschap over te nemen indien de voorziene promotor (Exploitatie) in gebreke blijft. In dat geval zal de stad ook de taken van de promotor overnemen, zoals daar zijn: fungeren als aanspreekpunt voor het EFRO-project en instaan voor de inhoudelijke en financiële rapportering. Deze taken neemt de stad echter nu al op zich. Bijgevolg zijn er geen gevolgen. Er zijn geen financiële risico's aan verbonden.

Om te voldoen aan deze voorwaarde dient een 'Verklaring garantie promotorschap' namens de stad Antwerpen door het college goedgekeurd en getekend te worden.