Terug

2017_GR_00307 - IMEA - Activiteit warmte. Beheersoverdracht - Goedkeuring

gemeenteraad
ma 29/05/2017 - 19:30 Raadzaal, stadhuis
Goedgekeurd

Samenstelling

Aanwezig

Bart De Wever, burgemeester-voorzitter; Koen Kennis, schepen; Caroline Bastiaens, schepen; Ludo Van Campenhout, schepen; Marc Van Peel, schepen; Rob Van de Velde, schepen; Nabilla Ait Daoud, schepen; Fons Duchateau, schepen; Filip Dewinter, raadslid; Philip Heylen, raadslid; Freya Piryns, raadslid; Gerolf Annemans, raadslid; André Gantman, raadslid; Güler Turan, raadslid; Robert Voorhamme, raadslid; Anke Van dermeersch, raadslid; Karim Bachar, raadslid; Monica De Coninck, raadslid; Maya Detiège, raadslid; Fauzaya Talhaoui, raadslid; Fatma Akbas, raadslid; Greet van Gool, raadslid; Bruno Valkeniers, raadslid; Toon Wassenberg, raadslid; Wim Van Osselaer, raadslid; Patrick Janssen, raadslid; Peter Mertens, raadslid; Yasmine Kherbache, raadslid; Annemie Turtelboom, raadslid; Mohamed Chebaa Amimou, raadslid; Wouter Vanbesien, raadslid; Mie Branders, raadslid; Galina Matushina, raadslid; Carine Leys, raadslid; Lisa Geets, raadslid; Leyla Aydemir, raadslid; Johan Klaps, raadslid; Vic Van Aelst, raadslid; Danielle Meirsman, raadslid; Dirk Rochtus, raadslid; Anne Giveron, raadslid; Martine Vrints, raadslid; Koen Laenens, raadslid; Martijn Van Esbroeck, raadslid; Franky Loveniers, raadslid; Danny Feyen, raadslid; Jean Goedtkindt, raadslid; Joris Giebens, raadslid; Kevin Vereecken, raadslid; Fatima Talhaoui, raadslid; Dirk Van Duppen, raadslid; Ikrame Kastit, raadslid; Roel Verhaert, stadssecretaris

Afwezig

Claude Marinower, schepen; Vera Drozdik, raadslid; Serge Muyters, korpschef; Glenn Verspeet, korpschef ad interim

Verontschuldigd

Kathleen Van Brempt, raadslid; Liesbeth Homans, raadslid

Secretaris

Roel Verhaert, stadssecretaris

Voorzitter

Bart De Wever, burgemeester-voorzitter
2017_GR_00307 - IMEA - Activiteit warmte. Beheersoverdracht - Goedkeuring 2017_GR_00307 - IMEA - Activiteit warmte. Beheersoverdracht - Goedkeuring

Motivering

Gekoppelde besluiten

Argumentatie

De stad Antwerpen heeft zichzelf enerzijds in haar klimaatplan en anderzijds met de ondertekening van de Covenant of Mayors duidelijke klimaatdoelstellingen gesteld.

Warmtenetten vormen hierbij belangrijke netwerkinfrastructuur om de beoogde klimaatdoelstellingen van 2020 (ondermeer 20% daling CO2 -uitstoot stedelijk grondgebied) en 2050 (CO2-neutrale stad) te bereiken. Ze laten toe om duurzame warmtebronnen te koppelen aan de aanwezige warmtevraag van de bebouwde omgeving. Vanuit ecologisch oogpunt biedt de aanleg van een warmtenet (gevoed door een duurzame bron) tal van voordelen.

De beslissing van de gemeente/stad om, in uitvoering van haar beleid en binnen haar autonome bevoegdheid, te beslissen tot de aanleg van warmtenetten op haar grondgebied is een taak van gemeentelijk belang.

Er wordt aan de deelnemers van IMEA voorgesteld om de activiteit warmte op het grondgebied van IMEA toe te vertrouwen aan de opdrachthoudende vereniging IMEA.  Iveg zal in het najaar een gelijkaardig voorstel doen voor wat betreft haar grondgebied. Aan de deelnemers wordt de keuze gelaten om hetzij de volledige activiteit warmte toe te vertrouwen aan IMEA, dan wel om enkel de ontwikkeling, de aanleg en de exploitatie toe te vertrouwen aan IMEA.
 
Optie 1: de volledige activiteit warmte toevertrouwen aan IMEA
 
Om warmtenetten te ontwikkelen, uit te bouwen en te exploiteren wordt beroep gedaan op IMEA, die door middel van haar exploitatiemaatschappij Eandis System Operator cvba en op termijn via diens filiaal Warmte@Vlaanderen (onder opschortende voorwaarde van de eventueel te nemen beslissing van de Belgische Mededingingsautoriteit inzake aanmelding van Warmte@Vlaanderen), zal instaan voor de aanleg van het warmtenet en de distributie van de warmte tot bij de verbruikers en wordt eigenaar van de netten.
Dit houdt concreet in dat aan IMEA, als distributienetbeheerder, en Eandis System Operator cvba, als exploitatiemaatschappij, en diens filiaal Warmte@Vlaanderen dat zal instaan voor de exploitatietaken inzake de activiteit warmte, de opdracht wordt gegeven voor:
  • het coördineren van een warmtestudie;
  • het ontwerp en de aanleg van een warmtenet;
  • het aansluiten van een warmtebron op het warmtenet;
  • het monitoren en sturen van het warmtenet;
  • het preventief en correctief onderhouden van het warmtenet;
  • het aansluiten van de warmteklant op het warmtenet;
  • het toewijzen van energievolumes op het net.
Door op termijn een beroep te doen op het filiaal Warmte@Vlaanderen zal de expertise omtrent de activiteit warmte gegroepeerd worden op het gehele Vlaamse grondgebied. Eandis System Operator cvba en Infrax organiseren op paritaire basis het aandeelhoudersschap en de werking en zijn bijgevolg elk voor 50% aandeelhouder binnen Warmte@Vlaanderen. Door de bundeling van de krachten rond warmte wordt voor deze activiteit de kans geboden dat alle gemeenten via hun distributienetbeheerder bijdragen tot de realisatie van warmteprojecten. Dergelijke regeling kadert volledig in het engagement richting het behalen van de klimaatdoelstellingen.
De effectieve aanleg van een warmtenet, wat de warmtenetinfrastructuur betreft, wordt slechts uitgevoerd indien er een positieve business case is, wat impliceert dat deze activiteit op lange termijn minstens in een break-even resultaat uitmondt. Indien aan dit criterium niet kan voldaan worden, zal er geen warmtenet worden aangelegd en kan desgevallend voorzien worden in de aanleg van een gasdistributienet. Het financieel risico voor de deelnemende gemeente wordt voor de projecten die in dit kader gerealiseerd worden, daardoor vermeden.

De gemeente kan ten allen tijde haar beheersoverdracht in de activiteit warmte  herroepen. Zij heeft het recht om de installaties van het filiaal over te nemen op basis van de uitoefening van een recht van voorkeur.

Optie 2: de ontwikkeling, de aanleg en de exploitatie van de warmtenetten toevertrouwen aan IMEA

De deelnemers kunnen opteren om aan IMEA enkel de ontwikkeling, de aanleg en de exploitatie toe te vertrouwen. De deelnemer behoudt dan de eigendom van de warmtenetten en kan zo aanspraak maken op eventuele subsidies. Wanneer de deelnemer op een later tijdstip opteert om de warmtenetten te verkopen geldt een voorkooprecht in hoofde van IMEA om deze warmtenetten aan te kopen tegen boekwaarde.

Hieronder een vergelijking van de twee opties.
 

Optie 1

Optie 2

De gemeente/stad zal één aandeel warmte (Aw) moeten volstorten.

Er worden geen warmte-aandelen (Aw) verworven.

Indien de gemeente/stad een warmteproject wil uitvoeren/of aan meewerken, zal dit automatisch door IMEA gebeuren: de installaties worden opgenomen in de activa van IMEA en het filiaal en niet bij de gemeente/stad.

Indien de gemeente/stad een warmteproject wil uitvoeren, gebeurt de uitvoering door IMEA, maar de installaties worden opgenomen in de activa van de deelnemer. Na uitvoering door IMEA zal de aanleg ervan gefactureerd worden aan de gemeente/stad.

Er wordt geen kapitaalinbreng gevraagd, vermits de financiering zal gebeuren op basis van leningen die aangegaan worden door de DNB

Er gebeurt geen kapitaalinbreng.

De gemeente/stad dient geen investeringen en onderhoudskosten te voorzien in haar eigen begroting.

De gemeente/stad is zelf de warmtenetbeheerder en moet dus de investeringen en nadien de kosten voor het onderhoud ervan voorzien in haar (eigen) begroting.

De kosten zullen worden gerealiseerd via het gezamenlijke filiaal van de werkmaatschappijen Eandis System Operator en Infrax. Het gedeelte van de kosten en opbrengsten waarvoor de Eandis-groep (50%) verantwoordelijk is, zal ten laste genomen worden door de 6 distributienetbeheerders (DNB's) en verdeeld worden binnen de groep van de toegetreden gemeenten via hun aandeel in de activiteit warmte. De activiteit warmte zal zich ontwikkelen buiten het gereguleerde netbeheer. De aanloopkosten uit het filiaal zullen tijdens de eerste jaren principieel niet worden aangerekend aan de deelnemers, maar worden aangehouden in een speciale DNB-rekening voor de activiteit warmte. De DNB beschikt over een buffercapaciteit en kan desgevallend fiscale optimalisatie aanwenden.

De gemeente/stad is zelf de warmtenetbeheerder en moet dus de investeringen en nadien de kosten voor het onderhoud ervan voorzien in haar (eigen) begroting.

De gemeenten/steden die tot de activiteit warmte toetreden, maar zelf geen warmtenetten op hun grondgebied hebben, zullen in de winst/het verlies mee participeren tot belope van hun EAN’s voor aardgas in de DNB waartoe ze behoren.

De gemeenten/steden die tot de activiteit warmte toetreden, maar wel warmtenetten op hun grondgebied hebben, zullen in de winst/het verlies mee participeren tot belope van de EAN’s voor aardgas én warmte in de DNB waartoe ze behoren.

De gemeente/stad participeert niet in de winst/het verlies.

De DNB kan geen subsidies ontvangen voor deze projecten.

De gemeente kan als eigenaar eventueel (Vlaamse en/of Europese) subsidies ontvangen voor deze projecten en dient die zelf aan te vragen.

Ook al is de gemeente/stad aangesloten voor de activiteit warmte bij DNB, is zij steeds vrij om een domeintoelating verstrekken aan een ‘derde’ voor een project waarin zij niet participeert.

De gemeente/stad is steeds vrij om een domeintoelating verstrekken aan een ‘derde’ voor een project.

 
Optie 3: de gemeente neemt geen beslissing of stelt de beslissing uit

 
Er wordt voorgesteld om voor optie 1 te kiezen.

Juridische grond

Artikel 12 van het decreet van 6 juli 2001 betreffende de intergemeentelijke samenwerking stelt dat de gemeenten beslissen over de beheersoverdracht overeenkomstig de statuten van het samenwerkingsverband. Onder beheersoverdracht wordt verstaan het toevertrouwen door de deelnemende gemeenten aan het samenwerkingsverband van de uitvoering van door hen genomen beslissingen in het kader van zijn doelstellingen, in die zin dat de deelnemende gemeenten zich het recht ontzeggen zelfstandig of samen met derden dezelfde opdracht uit te voeren.

Aanleiding en context

De stad is deelnemer in de opdrachthoudende intercommunale maatschappij voor energievoorziening Antwerpen (IMEA).

In de statutenwijziging die voorligt op de algemene vergadering van IMEA van 22 juni 2017 wordt in de doelsomschrijving expliciet vermeld dat het distributienetbeheer ook de ontwikkeling, het aanleggen en de exploitatie van warmtenetten en de levering van al dan niet zelf geproduceerde warmte inhoudt.

IMEA doet voor de uitvoering van haar activiteiten en de daarmee verband houdende openbaredienstverplichtingen een beroep op de werkmaatschappij Eandis System Operator cvba. Deze heeft samen met Infrax specifiek voor de (niet-gereguleerde) activiteiten inzake warmte een filiaal opgericht, zijnde Warmte@Vlaanderen, waar de warmte-expertise en assets zullen gebundeld worden om naar de toekomst toe warmteactiviteiten te ontwikkelen.

Op 22 mei 2015 keurde het college (jaarnummer 4293) de intentieovereenkomst met IMEA/Eandis en IVEG/Infrax goed voor de samenwerking ter realisatie van warmtenetten. Eén van de uitgangsprincipes is dat beide maatschappijen binnen hun bestaande gasdistributiegebied in Antwerpen ook de beoogde partijen vormen voor de uitbouw van de warmtedistributie.

Op 15 april 2016 keurde het college (jaarnummer 3290) het voorstel om transport van warmte in en rond Antwerpen uit te werken op basis van een samenwerking tussen IMEA/Eandis en IVEG/Infrax principieel goed.

Algemene financiële opmerkingen

Indien de stad kiest voor optie 1 zal er 1 warmteaandeel (Aw) volstort moeten worden. Het is momenteel nog niet geweten wat de waarde van een warmteaandeel zal zijn. Er werd hiervoor nog geen budget voorzien.

Op het moment van de vraag tot volstorting van het aandeel zullen de financiële gevolgen aan het college worden voorgelegd. De nodige budgetten zullen op dat moment gecompenseerd voorzien worden.

Regelgeving: bevoegdheid

Artikel 43 §2,5° van het Gemeentedecreet van 15 juli 2005 stelt dat de gemeenteraad bevoegd is voor de beslissingen tot oprichting van, deelname aan of vertegenwoordiging in instellingen, vereningen en ondernemingen.

Besluit

Bij dit besluit werd een amendement ingediend: 2017_AM_00066 - Amendement van raadslid Toon Wassenberg: Wijziging beslissing overdracht activiteit warmte aan IMEA.
De gemeenteraad keurde dit amendement niet goed.

De gemeenteraad keurt bij monde van de fractievoorzitters volgend besluit goed.
Stemden ja: N-VA, CD&V en Open VLD.
Stemden nee: sp.a, PVDA+ en Groen.
Hebben zich onthouden: Vlaams Belang.

De gemeenteraad beslist:

Artikel 1

De gemeenteraad beslist om de inbreng die de stad gedaan heeft overeenkomstig artikel 9 van de statuten van IMEA uit te breiden tot de activiteit warmte en om in dit kader een volledige beheersoverdracht voor deze activiteit te doen.

Artikel 2

De gemeenteraad beslist akkoord te gaan dat de netbeheerder IMEA voor de aanleg van het warmtenet en de distributie van de warmte tot bij de verbruikers door middel van haar exploitatiemaatschappij Eandis System Operator cvba een beroep zal doen op haar filiaal Warmte@Vlaanderen onder opschortende voorwaarde van de eventueel te nemen beslissing van de Belgische Mededingingsautoriteit inzake aanmelding van Warmte@Vlaanderen.

Artikel 3

Dit besluit heeft in principe geen financiële gevolgen.