2017_GR_00209 - Business en Innovatie - Toetreding tot BlueHealth Innovation Center vzw - Goedkeuring

Artikel 43§2,5° van het Gemeentedecreet van 15 juli 2005 bepaalt dat de gemeenteraad bevoegd is tot oprichting van, deelname aan of vertegenwoordiging in instellingen, verenigingen en ondernemingen.

Antwerpen profileert zich sterk en succesvol als startup-stad, als een bruisende omgeving  van innovatief ondernemerschap. Het bestuursakkoord 2013-2018 van de stad Antwerpen stelt dat "spin-offs en pilootbedrijven alle kansen krijgen om te gedijen en door te groeien." De stad ondersteunt hier alle initiatieven en gaat op zoek naar geschikte ruimte voor deze bedrijven.” De dienst Ondernemen en Stadsmarketing/Business en Innovatie, het economisch departement van de stad Antwerpen, heeft een beleidsdoelstelling om een ecosysteem voor digitale innovatie te versterken. Dat ecosysteem steunt op een nauwe samenhang tussen onderzoek, incubatoren en acceleratoren, groeibedrijven, corporates en kapitaalverschaffers. Er zijn inmiddels meer dan 350 startups in Antwerpen.

De uitbouw van het ecosysteem voor innovatieve technologische startups gebeurt volgens een gelaagd model met vier fases:

• fase 1: innovatief ondernemerschap stimuleren bij studenten en professionelen. Centraal hierin staan de startersgesprekken en de studentenwerking TakeOffAntwerp, een samenwerking met de Associatie Universiteit en Hogescholen Antwerpen;
• fase 2: incubatie en acceleratie. De stad werkt nauw samen met de aanwezige incubatoren in de stad, is partner van startup-initiatieven en organiseert ook zelf projecten voor startups. De stad treedt zelf op als partner in een incubator voor eHealth startups, BlueHealth Antwerp;
• fase 3: testen en commercialisatie. De stad sluit een convenant met onderzoeksinstituut imec, ter uitbouw van het ecosysteem voor digitale innovatie in Antwerpen. Het project City of Things, een ankerpunt van die convenant, transformeert Antwerpen in het grootste Technology and Living Lab voor het Internet of Things in Europa. Digipolis heeft een ‘BuyFromStartups’-beleid, waardoor digitale diensten kunnen worden aangekocht van startups;
• fase 4: groei en internationalisering. Meer startups moeten succesvol doorgroeien en internationaliseren. De stad ontwikkelde het project ‘StartupVillage’ in de Lange Gasthuisstraat 29-31, een plek waar betaalbare kantoorruimte wordt aangeboden aan beloftevolle innovatieve startups die willen internationaliseren, aan kennisinstellingen en incubatoren. Antwerpen moet de springplank zijn voor de nieuwe generatie van ondernemers die in connectie staan met grote startup hubs als Berlijn, Amsterdam, Haifa/Tel Aviv, Seoul en Singapore. 

Het Antwerpse ecosysteem kreeg al internationale erkenning. Zo ontving de burgemeester in 2015 de Local Policy Leadership Award van Global Startup Nations, een award die de dynamiek prijst van het Antwerpse ecosysteem.

Op 2 maart 2015 (jaarnummer 114) keurde de gemeenteraad de samenwerkingsovereenkomst met AG VESPA goed voor de uitbouw van het pand in de Lange Gasthuisstraat 29-31 tot StartupVillage. StartupVillage zet Antwerpen nationaal en internationaal op de kaart als een bruisende stedelijke omgeving die alle kansen geeft aan innovatief (technologisch) ondernemerschap. 

De stad heeft een matchmaking bijeenkomst en brainstorm sessie " e-Health Antwerpen" geïnitieerd op 10 december 2014. Hiervoor is breed uitgenodigd. Cronos, Agfa Healthcare, Cropland, Fifthplay, Docbook, Cosmos, Rombit, Universiteit Antwerpen, Universitair Ziekenhuis Antwerpen waren toen aanwezig. 

Op 24 augustus 2015 is hieruit de lancering van de e-health incubator BlueHealth Antwerp voortgekomen.  Dit samenwerkingsverband vond zijn neerslag in de ondertekening van een Memorandum of Understanding. De initiatiefnemers waren:

• Agfa HealthCare;
• De Cronos Groep NV;
• iMinds (huidige imec);
• stad Antwerpen;
• Universitair Ziekenhuis Antwerpen; 
• Universiteit Antwerpen.

Deze combinatie van overheid, kennis- en zorginstellingen en corporates is uniek. Dit partnerschap is er gekomen omdat ehealth als één van de belangrijkste groeisectoren geïdentificeerd is en Antwerpen een unieke biotoop is voor e-Healthbedrijven. 

In het algemeen wordt de maatschappij geconfronteerd met een groeiende vraag naar zorg (toename en vergrijzing van de bevolking en meer chronisch zieken). Er is een shift van het behandelen van zieke mensen naar preventie waarbij de patiënt zelf zijn gezondheid meer monitort. 

Bedoeling is startups te begeleiden van prototype/proof of concept naar eerste betalende klanten gedurende 18 maanden. De ondersteuning die de partners bieden zijn:

• kantoorplek (op de Cronos vloer in StartupVillage);
• coaching en begeleiding;
• investering onder de vorm van converteerbare lening (enkel privépartners);
• promotie, communicatie;
• toegang faciliteren tot klanten, netwerk, events, workshops, beurzen, missies; 
• testomgeving;
• technologie.

Drie maal per jaar lanceerde imec een e-Health call. De startups die beoordeeld en weerhouden werden door de partners van BlueHealth Antwerp werden opgenomen in het incubatieprogramma. In ruil voor 50.000,00 EUR (in gelijke delen aangebracht door Cronos, iMinds, Agfa HealthCare) verwierven de partners samen 6% van de aandelen van de weerhouden startups.  

Twee startups werden tot hiertoe begeleid: Lynxcare en Nephroflow. 

De stad nam de regierol op, verzorgde het secretariaat en de communicatie en promotie. Ze vormde de brug naar Antwerpse zorgactoren en naar het beleid. 

Juist omwille van de grote nood aan betere kwaliteit en kostenefficiëntie in de zorg en omwille van de  economische en sociaal toegevoegde waarde ontstaan meerdere initiatieven en zijn meerdere spelers actief (Microsoft Innovation Center Vlaanderen vzw, Crosscare, Voka Health Community, Leuven Mindgate, enzovoort).

Door deze versnippering was er een afname in de instroom en de kwaliteit van dossiers voor BlueHealth Antwerp. Doordat niemand voltijds toegewezen is aan Bluehealth Antwerp kon de incubator ook onvoldoende inzetten op community building. 

Daarom is het belangrijk de krachten te bundelen. In een eerste fase is UCB eind 2016 toegetreden tot BlueHealth Antwerp, een enorme verrijking met een farmapartner. Dit uit zich al direct in dossiers die ingediend worden door startups die inzetten op bijvoorbeeld epilepsie. Hier blijkt nog maar eens de grote toegevoegde waarde die de partners betekenen voor de startups (toegang tot technologie, netwerk, enzovoort).
Ook hier werden vooraf andere farmapartners bevraagd (Janssen Pharmaceutica/ Johnson & Johnson), maar werd er een match gevonden met UCB. 

Microsoft Innovation Center Vlaanderen vzw werd opgericht op 28 december 2011 en heeft als doel het stimuleren van ICT gedreven innovatie en ondernemerschap binnen de gezondheidszorg in Vlaanderen. Ze zijn vooral actief op de fase voorafgaand aan de incubatiefase (= ideation fase). Ze hebben voeling met het veld vanaf het prille begin, staan in contact met het ecosysteem, hebben een community opgebouwd, organiseren op regelmatige basis health tech gerelateerde evenementen. De beoogde resultaten van 30 startups en 300 arbeidsplaatsen werden ruimschoots gehaald. Op dit ogenblik stelt MIC Vlaanderen vier personen tewerk. Volgende partijen en partners zijn hierbij betrokken:

• stad Genk + Ziekenhuis Oost-Limburg (ZOL);
• Microsoft België NV;
• Cronos NV;
• Inno.com Institute bvba;
• LRM NV;
• Usentric NV. 

De bedoeling is om MIC Vlaanderen vzw en BlueHealth Antwerp en hun werking te laten samenvloeien. Dit resulteert in de oprichting van BlueHealth Innovation Center vzw en BlueHealth Innovation Fund cvba.

De werking zit vervat in de vzw:

• individuele coaching door partners;
• go to market support;
• networking events;
• ideation coaching;
• ramp up program;
• international network. 

De partners die investeren in de startups zullen deel uitmaken van de BlueHealth Innovation Fund cvba, die optreedt als investeringsfonds.

Het werkingsbudget van de vzw bedraagt 320.000,00 EUR. De stad Antwerpen treedt toe tot de vzw en voorziet hiervoor een jaarlijkse bijdrage van 8.500,00 EUR voor een periode van drie jaar. Het effectief toetreden tot de vzw geniet de voorkeur boven een gewone samenwerkingsovereenkomst met een toelage. Die toetreding resulteert in het volgende:

• de stad Antwerpen krijgt een stemrecht van 12,5% in de raad van bestuur. Dit is een grote hefboom voor een beperkt budget. Op die manier kan de stad Antwerpen mee de richting van de vzw en de besteding van middelen bepalen;  
• de activiteiten van de vzw liggen in het verlengde van de doelstellingen van Ondernemen en Stadsmarketing/ Business en Innovatie: het uitbouwen van een ecosysteem rond digitale innovatie en het bevorderen van het aantal startups. De aanwezigheid in de Raad Van Bestuur van de vzw zorgt er ook voor dat de stad er mee over kan waken dat de uitbouw van BlueHealth Innovation Center resulteert in een dynamisch ecosysteem en een goed werkende community in het Antwerpse. Er komt immers ook een voltijdse kracht, betaald door Cronos en gedetacheerd aan BlueHealth Innovation Center vzw, op de Cronos vloer in StartupVillage;
• de participatie van de stad was ook essentieel om de nieuwe Antwerpse partners (ZNA, GZA, Zorgbedrijf) te overtuigen mee in te stappen en om UA en UZA te overtuigen hun bijdrage te verhogen van 5.000,00 naar 8.500,00 EUR. Samen doen alle Antwerpse actoren een  inbreng van 51.000,00 EUR, wat op die manier vergelijkbaar is met de inbreng van stad Genk en de Limburgse ziekenhuisgroep ZOL.  

De vzw heeft een open structuur, ze stelt geen exclusieven. In het veld merk je een trend naar meer bundeling van krachten. Tegelijk merk je een grote meerwaarde als een complementaire partner toetreedt (zoals UCB recent). In die zin kan het aantal leden in de toekomst uitgebreid worden. Op die manier is de neutraliteitspositie van de stad ook gevrijwaard. 

De te nemen stappen in de oprichting van de nieuwe vzw zijn:

• Letter of Intent en bijlagen worden voorgelegd aan en bekrachtigd door de beslissingsorganen binnen de verschillende toetredende organisaties;
• MIC Vlaanderen vzw wijzigt zijn statuten aan de hand van de bekrachtigde teksten;
• nieuwe leden treden toe tot de vernieuwde vzw en tekenen een ledenovereenkomst;
• er gaat een algemene vergadering door waarop de nieuwe raad van bestuur wordt verkozen.

Artikel 195 van het gemeentedecreet van 15 juli 2005 bepaalt dat de gemeenten mits naleving van bepaalde voorwaarden mogen deelnemen en zich laten vertegenwoordigen in verenigingen, stichtingen en vennootschappen.