2017_GR_00158 - Gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) Centers Borgerhout, district Borgerhout - Definitieve vaststelling - Goedkeuring

Het openbaar onderzoek liep van 14 november 2016 tot 12 januari 2017. Tijdens deze periode werd 1 rechtsgeldig bezwaarschrift ingediend en bracht de provincie Antwerpen een gunstig advies uit. De behandeling van het bezwaarschrift en het advies is verwerkt in het advies van de gemeentelijke commissie voor ruimtelijke ordening (GECORO).

Artikel 2.2.14 §6 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) bepaalt dat de gemeenteraad het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan definitief vast stelt.

Project Vergeten Straat / Centers Borgerhout
De Vlaamse regering kende in december 2015 aan het stadsvernieuwingsproject ‘Vergeten Straat’ een subsidie toe van 3.500.000,00 euro. Dit maakt het project uitvoerbaar. AG VESPA voert de regie van het stadsvernieuwingsproject. AG VESPA renoveert in een eerste fase in 2017 een eerste reeks van 20 Centers, op basis van het winnend wedstrijdontwerp van NU-architectuuratelier uit Gent. Het district Borgerhout vernieuwt aansluitend de Engelselei.

Noodzaak RUP Centers Borgerhout
De ongewone en leegstaande ruimten onder de spoorwegbogen, Centers genaamd, geven kansen voor een nieuwe economische, sociale of culturele invulling.

Vergunningstechnisch is dit niet mogelijk binnen de huidige bestemming ‘openbaar nut en gemeenschapsvoorzieningen’. Een gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) is noodzakelijk om de strip centers ook naar bestemming te actualiseren naar de kansen en ontwikkelingsmogelijkheden vandaag.

Contour van het plangebied voor het RUP

Er is enkel een herbestemming noodzakelijk voor de strip van de Centers Borgerhout. Er is gekozen om de volledige bestemmingszone ‘openbaar nut’ op te nemen als plangebied. Deze zone reikt tot op de aangrenzende straat, de Engelselei. Aangrenzend ligt de bestemmingszone ‘woongebied’. Deze bestemmingszone voldoet, is niet problematisch en wordt dus niet geherdefinieerd in dit RUP.

De contour is licht aangepast ten opzichte van de richtnota. De volledige gemetste bogenstructuur is meegenomen in het plan, dus ook de enkele bogen die achter private woningen gelegen liggen tussen de Turnhoutsepoort en de Statielei. Deze bogen maken geen deel uit van het projectgebied Vergeten Straat /Centers Borgerhout dat in totaal 59 centers telt, omdat een snelle ontwikkeling van deze bogen gelegen in privaat gebied niet realistisch is. Omdat het RUP in principe een lange geldigheidsduur heeft, zijn deze bogen volledigheidshalve mee opgenomen.

De contour is opnieuw aangepast na de plenaire vergadering. De zone is uitgebreid met de volledige spoorwegberm, en dus niet enkel het gemetste gedeelte. Dit om de volledige ontwikkeling van 'center 5' mogelijk te maken, de enige 'center' die doorloopt tot aan de Singel. Dit om ook, bij het potentiële wegnemen van 1 of meerdere sporen de komende decennia, een vergroting van de 'centers' met bijhorende bestemming, niet uit te sluiten.

Als oplossing voor de dubbele gelaagdheid van bovenaan spoorlijnen en gelijkvloers gemengd gebruik, valt de bestemmingszone in de categorie 8 ‘lijninfrastructuur’ met als hoofdbestemming ‘zone voor publiek domein’ en als nevenbestemming ‘gemengde functies’.

Doelstellingen

Het RUP dient een antwoord te geven op:

• nieuw planinstrument om gelijkvloers ook andere functies dan gemeenschapsvoorzieningen vergunbaar te maken;
• de dubbele gelaagdheid, zoals hierboven beschreven, zonder afbreuk te doen aan de huidige rechten van Infrabel;
• de geplande uitsprong aan de 'centers' voor het vergroten en koppelen van de ruimtes juridisch en bestemming technisch mogelijk maken.

Krachtlijnen van het RUP

Herbestemming / programma

• De hoofdbestemming valt in de categorie ‘lijninfrastructuur’ en krijgt als bestemming zone voor publiek domein. Onder deze categorie valt ontegensprekelijk de spoorweginfrastructuur van Infrabel.
• Als nevenbestemming geldt ‘gemengde functies’. Binnen het aangeduide gebied, dat de bestaande centers en bijhorende eventuele uitsprongen omvat, worden bijkomend een aantal gemengde functies toegelaten:
• bedrijf;
• detailhandel;
• kantoorfuncties, dienstverlening en vrije beroepen;
• gemeenschapsvoorzieningen en openbare nutsvoorzieningen;
• restaurant en café;
• dagrecreatie;
• verblijfsrecreatie met inbegrip van realisatie van een hotel of andere toeristische accommodatie.
• Niet toegelaten zijn:
• functies met risico op explosie;
• autonome opslagruimtes. Opslag is enkel mogelijk ondergeschikt aan een actieve functie, op niveau van elke (‘een’) center;
• private autoparkeerplaatsen;
• publieke autoparkeerplaatsen met uitzondering van parkeerplaatsen op het openbaar domein ter hoogte van de Engelselei en de doorsteken van de Centers;
• wonen.
• De functie dient kleinschalig te zijn, zichtbaar en in overeenstemming met de draagkracht van de omgeving (in overeenstemming met de woonfunctie, spoorwegfunctie en publiek domein). De functies dienen voldoende attractief te zijn.

Inrichtingsprincipes

Om een evenwicht te bewaren naar 'centers' die wel en niet uitspringen, wordt in de voorschriften maar ook in de begrippenlijst een onderscheid gemaakt naar ‘center’ en ‘centers’. Centers verwijst dan naar het geheel van boogvormige units onder een spoorweginfrastructuur en verwijst meer naar de volledige beeldkwaliteit op het straatniveau. Dit om een foute interpretatie en mogelijk afkeuren van de uitsprong te vermijden.

Bezwaarschrift

Met betrekking tot het enige bezwaarschrift, van de hoogspanningsnetbeheerder Elia, en met betrekking tot het gunstig advies van de provincie Antwerpen, adviseert de GECORO hierover de volgende aanpassingen:

• Elia heeft in het betrokken gebied hoogspanningsinstallatie in exploitatie. Concreet betreft het hoogspanningskabel 70 KV Merksem – Zurenborg. Elia vraagt rekening te houden met de aanwezigheid van de kabel aan de Noordersingel. “Aangezien deze hoogspanningsleiding buiten de te renoveren zone ligt, maar in de nieuw afgebakende bestemmingszone van het RUP, wordt op het plan bestaande toestand en het grafisch plan (rubriek basisplan) de ligging van de bestaande hoogspanningskabel worden aangeduid”;
• De provincie Antwerpen vraagt om de onderzoeken en procedures in verband met de watertoets en de MER-screening expliciet te vermelden in voorliggend besluit. “De waterparagraaf is opgenomen als bijlage 6 van de toelichtingsnota. In de college- en gemeenteraadsbesluiten van de definitieve vaststelling zal hier expliciet naar worden verwezen.

MER-screening

Op 30 augustus 2016 besliste de dienst MER (Vlaams gewest, Departement Leefmilieu, Natuur en Energie) dat het voorgenomen plan geen aanleiding geeft tot aanzienlijke negatieve milieugevolgen en dat de opmaak van een plan-MER niet nodig is.

Watertoets

In toepassing van artikel 8 van het decreet betreffende het integraal waterbeleid van 18 juli 2003 moeten alle uitvoeringsplannen worden onderworpen aan een watertoets. Op 1 maart 2012 is het aangepaste besluit tot vaststelling van de nadere regels voor de toepassing van de watertoets in werking getreden. Het RUP werd afgetoetst aan de opgelegde regels en heeft geen negatieve effecten op de waterhuishouding.

Planbaten

In het RUP komen geen bestemmingswijzigingen voorkomen die planbaten kunnen doen ontstaan voor percelen eigendom van de stad en/of dochters.

Voorkooprecht

Het RUP vestigt geen voorkooprecht.

Artikel 2.2.13 en volgende van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) die de procedure vastleggen voor de opmaak van een RUP.

Met de goedkeuring van het besluit betreffende de milieueffectrapportage over plannen en programma’s door de Vlaamse regering op 12 oktober 2007, moet de initiatiefnemer van een plan met - mogelijk - aanzienlijke milieueffecten, zoals bijvoorbeeld ruimtelijke uitvoeringsplannen, deze milieueffecten en eventuele alternatieven in kaart brengen.

Decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid, artikel 8, §1 en 2, gewijzigd 19 juli 2013. Besluit van de Vlaamse regering van 20 juli 2006 tot vaststelling van nadere regels voor de toepassing van de watertoets, artikel 2 en 4.

Besluit van de Vlaamse regering van 20 juli 2006 tot vaststelling van nadere regels voor de toepassing van de watertoets in bijlage IX tot XV opgenomen kaarten.

Data in vet/cursief zijn ramingen