2017_GR_00735 - Politieverordening van 31 oktober 2017 - een verplicht sluitingsuur naar aanleiding van herhaaldelijke ordeverstoring in de omgeving van de Brederodestraat - Bekrachtiging

In België wonen ongeveer 230.000 personen van Turkse origine, waarvan een kleine 10 procent in Antwerpen woont. Volgens een stadsobservatie in 2016 gaat het om 21.206 Antwerpenaren van Turkse afkomst of 4 procent van de Antwerpse bevolking.

De huidige conflictsituatie in de Brederodestraat in Antwerpen extrapoleert de Turkse interne politiek en het Turks – Koerdische conflict met de bijhorende spanningen naar de Antwerpse context.  

De doorgang van de bus met pro-Koerdische aanhangers veroorzaakte op vrijdag 27 oktober 2017 hevige reacties bij de leden van de Turkse gemeenschap in de Brederodestraat.  De hierdoor ontstane vechtpartijen, beschadigingen en tumult verstoorden de openbare orde op ernstige wijze.  Het gevaar op herhaling is reëel zoals blijkt uit de gebeurtenissen van zaterdag- en zondagavond en nacht.

Op zondagavond verzamelden opnieuw een grote menigte zich in de Brederodestraat waarbij de openbare orde opnieuw ernstig verstoord werd.  Dit blijkt uit de gewelddadige vechtpartijen, het gooien met tafels en stoelen, het verwonden van een politie-inspecteur, de inbeslagname van verschillende wapens zoals stokken en staven en het gooien met brandbommen. 

De gebeurtenissen op zondagavond kaderden duidelijk in het Turks-Koerdisch conflict waarbij wederzijdse etablissementen geviseerd en vernield werden.  Politie vreest terecht voor herhaling op basis van mogelijke vergeldingsacties.   De dreiging is dan ook reëel.

Op maandagavond 30 oktober 2017 stelde politie opnieuw een zeer gespannen sfeer vast.  Om verdere escalatie te voorkomen achtte politie het noodzakelijk de publiek toegankelijke inrichtingen met ontmoetingsplaats en/of verbruiksruimte vervroegd te laten sluiten.  Het gevaar op nieuwe ordeverstoring is ook reëel gezien de snelle opvolging van de verschillende conflictsituaties. 

De snelheid waarmee de relschoppers zich organiseerden en de grootheid van de groep bevestigt de mobilisatiecapaciteit en actiebereidheid van deze gemeenschap.  De snelheid waarbinnen de conflicten tijdens het weekend escaleerden, de omvang van groep relschoppers, het gebruikte geweld, de aanwezigheid van talrijke wapens en de aangebrachte beschadigingen rechtvaardigen het urgente karakter van onderhavige politieverordening. 
Dit toont aan dat bijkomende maatregelen, in weerwil van het samenscholingsverbod, zich opdringen.  Het huidige samenscholingsverbod voorkomt immers niet dat aanhangers van de verschillende politieke strekkingen zich opnieuw zouden groeperen in en/of opereren vanuit de publieke toegankelijke inrichtingen met ontmoetingsplaats en/of verbruiksruimte waarbij reeds werd vastgesteld dat er telkens vanuit dit type instellingen provocerende houdingen worden aangenomen of werd opgeroepen tot geweld. Nagenoeg alle drankgelegenheden en/of wedkantoren in de Brederodestraat hebben een Turkse en/of Koerdische achtergrond en waren betrokken bij de verstoringen van de openbare rust van de afgelopen dagen.  Ze waren ofwel betrokken als verzamelplaats van de onruststokers, dan wel slachtoffer van aangebrachte beschadigingen.  Om verplaatsing naar andere, op heden niet-betrokken, publieke toegankelijke inrichtingen met ontmoetingsplaats en/of verbruiksruimte te voorkomen in de onmiddellijke buurt, dringt een algemeen vervroegd sluitingsuur zich op voor de drankgelegenheden en/of wedkantoren in de Brederodestraat.

Overeenkomstig art.135, § 2 zijn gemeenten bevoegd om te voorzien, ten behoeve van de inwoners, in een goede politie, met name over de zindelijkheid, de gezondheid, de veiligheid en de rust op de openbare wegen en plaatsen en in openbare gebouwen.

Meer bepaald worden volgende zaken van politie aan de waakzaamheid en het gezag van de gemeenten toevertrouwd: het nemen van de nodige maatregelen, inclusief politieverordeningen voor het tegengaan van alle vormen van openbare overlast.
Deze politieverordeningen kunnen voorzien in sancties zoals bepaald door de gemeenteraad in de code van politiereglementen.

Administratieve akte van 31 oktober 2017 nr. 040185/17 van de Lokale Politie Antwerpen.

Vrijdagavond 27 oktober 2017 passeerde een bus van de Free Öcalan-campagne door de Brederodestraat – in het centrum van de Turkse buurt in Antwerpen- en ontstond er iets voor 17.30 uur een ernstige verstoring van de openbare orde. Op de zijkant van de bus was in het groot 'Freedom For Abdullah Öcalan' aangebracht naast een zwart-witfoto van Öcalan, die de leider is van de Koerdische afscheidingsbeweging PKK en in een Turkse gevangenis verblijft. De bus werd geblokkeerd door een personenvoertuig waarna er grote onrusten uitbraken.  Meer dan honderd mensen gingen met elkaar op de vuist waardoor gewonden vielen.
De relschoppers gooiden onder andere met stenen.  Toen de politie de bus uit de wijk escorteerde om de inzittenden in veiligheid te brengen, werd ook deze met stenen bekogeld.
Verschillende personen geraakten gewond.  Er werden zesenveertig personen bestuurlijk aangehouden omwille van het verstoren van de openbare orde. Eén persoon werd gerechtelijk aangehouden omwille van verboden wapendracht.

Op korte tijd verzamelde zich vanuit de Turkse gemeenschap een 200 à 300 personen.  Dit toont aan dat er bij de Turkse inwoners een grote mobilisatiecapaciteit en actiebereidheid is. In een nota van de federale Algemene Directie Crisiscentrum, gericht aan alle politiezones, wijst men er op dat de openbare orde en veiligheid bij bijeenkomsten als dusdanig vlug in het gedrang kan worden gebracht.
Dit werd herbevestigd door de gebeurtenissen van zaterdag- en zondagnacht. 

Zaterdagnacht 28 oktober 2017 rond 2.30 uur was het opnieuw onrustig in de Brederodestraat in de buurt van een Koerdisch café. 

Op zondagavond 29 oktober 2017 escaleerden de feiten opnieuw.  Naar aanleiding van een oproep aangaande gewapende Koerden in Turku Bar aan de Brederodestraat 165 was het bemiddelingsteam van de politie in burger aanwezig. Tijdens een gemoedelijk gesprek voor de gevel van de Turku Bar keerde de situatie plots; door een aanval vanuit het tegenoverliggende Turksgezinde café De Rood, Brederodestraat 150, werd het raam van de Turku Bar vernield. Turku Bar wordt uitgebaat door een man met Koerdische achtergrond. Ook daags voordien was er reeds een conflict tussen de Turku Bar en café De Rood.

De aanvallende menigte wilde amok maken en sprak dreigende taal.  Er ontstonden opnieuw vechtpartijen waarbij een inspecteur van politie gewond geraakte.  Er werd gegooid met tafels en stoelen en vitrines werden aan diggelen geslagen.  Er werden zesendertig personen bestuurlijk aangehouden en 1 gerechtelijk.  Er vielen talrijke gewonden.
Na afloop nam de politie metalen staven, stokken, stenen, een softgun en vuurbommen in beslag. 

Op 30 oktober 2017 werd een samenscholingsverbod afgekondigd dat elk samenkomen in openlucht van drie of meerdere personen dat aanleiding kan geven tot tumult en verstoring van de openbare orde verbiedt in de perimeter Amerikalei – Anselmostraat – Lange Lozanastraat – Jan Van Rijswijcklaan – Desguinlei – Brusselstraat – Bolivarplaats, Gemeentestraat, Carnotstraat.

Politie stelde vast dat ondanks het samenscholingsverbod, de gemoederen op maandagavond 30 oktober 2017 nog steeds niet bedaard waren en legde ter plaatse reeds een vervroegd sluitingsuur op.

Binnen een tijdspanne van slechts enkele dagen vonden in de Brederodestraat talloze zware incidenten plaats tijdens de avonduren: massale vechtpartijen, tumult op straat, beschadigingen en vandalisme, gebruik van wapens en wapenvertoon, sterke hinder van het doorgaand verkeer, enzovoort. De politie verklaart dat er overdag wel spanningen voelbaar zijn, maar dat deze zich momenteel niet ontwikkelen tot ordeverstorende gedragingen. 
Het afgelopen weekend werden talloze etablissementen bewust beschadigd door de relschoppers omwille van de achtergrond van de eigenaars en/of uitbaters.

Politie stelt vast dat het ’s avonds open zijn van publiek toegankelijke inrichtingen met ontmoetingsplaats en/of verbruiksruimte bijgedragen heeft tot de veelvuldige ordeverstoringen tijdens het weekend van 27 tot 29 oktober 2017.  Politie ervaart dat de gemoederen nog niet  bedaard zijn. De rellen vonden steeds ’s avonds of ‘s nachts plaats.
De relschoppers verzamelden zich tijdens afgelopen weekend steeds aan de publiek toegankelijke inrichtingen met ontmoetingsplaats en/of verbruiksruimte, beperkt tot de drankgelegenheden en/of de wedkantoren. Zij vertonen hierbij provocerend gedrag, verstoren de openbare orde of  zetten anderen aan tot het verstoren van de openbare orde .  Politie stelt vast dat ter hoogte van deze ontmoetingsplaatsen het meeste tumult ontstaat. 

Gelet de gevoeligheid van de Turks-Koerdische tegenstellingen, bestaat het gevaar dat de onderlinge provocaties en confrontaties de openbare orde verder op ernstige wijze zullen verstoren. Dit dient te worden vermeden zodat voor alle bewoners van deze wijk de leefbaarheid, de veiligheid en de rust kan terugkeren. Politie schat immers in dat het risico zeer reëel is dat er zich nog verstoringen van de openbare orde zullen voordoen en dat men zich dan opnieuw zal groeperen ter hoogte van een van deze inrichtingen en/of zal richten tot deze inrichtingen.   

De burgemeester is bevoegd inzake de algemene administratieve politie.

Overeenkomstig art. 134, § 1 van de nieuwe gemeentewet kan de burgemeester politieverordeningen maken in geval van oproer, kwaadwillige samenscholing, ernstige stoornis van de openbare orde of andere onvoorziene gebeurtenissen, waarbij het geringste uitstel gevaar of schade zou kunnen opleveren voor de inwoners. Deze verordening vervalt dadelijk, indien zij door de raad in de eerstvolgende vergadering niet wordt bekrachtigd.