2017_DCAN_00098 - Van der Sweepstraat, Namenstraat en Verviersstraat (omgeving Zuiderdokken). Wegeniswerken, tijdelijke inrichting - SWOU11485. Definitief ontwerp. Kennisneming - Goedkeuring

Het budget voor de wegeniswerken in de Namenstraat en de Verviersstraat is voorzien in de begroting van het district Antwerpen. (budgetplaats 5002500000, functiegebied 1SAN020103A00000, budgetpositie 224)

Met de collegebeslissing van 6 maart 2015 (jaarnummer 1791) werden de bevoegdheden van de districtscolleges gecoördineerd.

Artikel 10 bepaalt dat het districtscollege bevoegd is voor lokale straten en pleinen.

In het gemeenteraadsbesluit van 30 maart 2015 (jaarnummer 147) werden de bovenlokale locaties vastgesteld. De Vlaamsekaai, Waalsekaai, Van der Sweepstraat, Namenstraat en Verviersstraat zijn lokale straten.

op 9 november 2016 werd een infomoment mobiliteit Zuiderdokken georganiseerd.

Het Gemeentelijk Autonoom Parkeer- en mobiliteitsbedrijf Antwerpen (GAPA) heeft op 19 september 2016 van drie kandidaat bouwteams een BAFO-offerte (best and final offer) ontvangen in kader van het bestek “Concessie voor openbare werken voor de bouw en exploitatie van parkings onder de Gedempte Zuiderdokken te Antwerpen”. De raad van bestuur van GAPA keurde op 8 november 2016 het gunningsverslag goed. De opdracht werd toegewezen aan Q-Park Belgium NV.

De werken gaan van start met de bouw van de zuidelijke parking Steendok vanaf september 2017. Om de bereikbaarheid van parking Steendok te garanderen en de toegangen aan te sluiten op het omringende openbaar domein, werd het proces voor de wegeniswerken in de Van der Sweepstraat, Namenstraat en Verviersstraat opgestart.

Het college keurde in zitting van 28 oktober 2016 (jaarnummer 9377) en het distirictscollege van Antwerpen op 13 februari 2017, de projectdefinitie en het concept voor de wegeniswerken in de Van der Sweepstraat, Namenstraat en Verviersstraat goed.

De bedrijfseenheid Stadsontwikkeling maakte:

• een definitief ontwerp op voor de wegeniswerken in de Van der Sweepstraat, Namenstraat en Verviersstraat;
• een definitief ontwerp op voor de tijdelijke inrichting van sport- en spelvoorzieningen en hondenloopzone ter vervanging van het Waterpoortpark.

Beide ontwerpen worden ter goedkeuring voorgelegd.

Omgevingsaanleg parking Steendok

De bedrijfseenheid Stadsontwikkeling maakte een definitief ontwerp op voor de wegeniswerken in de Van der Sweepstraat, Namenstraat en Verviersstraat, op basis van onderstaande mobiliteitsvoorwaarden.

Van der Sweepstraat:

• nieuwe verbinding met de De Gerlachekaai;
• dubbelrichting autoverkeer met vrijliggende fietspaden;
• snelheidsregime 50km/u in de periode voor het verleggen van de Singel rondom Nieuw Zuid, zone 30 na het verleggen van de Singel;
• maatgevend gebruik bus/bus, 30 km/u en éénzijdig parkeren;
• voorrang van rechts;
• VRI (verkeerslichtenregeling) aan kruispunt met De Gerlachekaai.

Namenstraat:

• enkelrichting (naar de Zuiderdokken toe), fietsers tweezijdig gemengd in de rijbaan;
• snelheidsregime 30km/u;
• langsparkeren waar mogelijk;
• voorrang van rechts.

Verviersstraat:

• enkelrichting (naar de Scheldekaaien toe), fietsers tweezijdig gemengd in de rijbaan;
• snelheidsregime 30km/u;
• laad- en loszone voor het fotomuseum;
• voorrang van rechts;
• VRI aan kruispunt met De Gerlachekaai.

Volgende fundamentele wijzigingen zijn aangebracht:

Van der Sweepstraat:

• de fietspaden worden in rode asfalt voorzien over de ganse lengte;
• de materialisatie van de pleinaanleg voor de Zuiderdokken wordt doorgetrokken tot aan het gevelfront van de Van der Sweepstraat;
• langsheen de busperrons wordt aan weerszijden een bushaven voorzien;
• de verbinding naar het toekomstige park aan Nieuw Zuid en de ontwikkeling van de Zillionsite wordt ingericht als woonerf. Op de hoek met de Van der Sweepstraat wordt een grote boom voorzien ter geleiding van het verkeer. Langs de westelijke gevel wordt een sorteerstraatje ingeplant;
• er wordt een tijdelijke rechtstreekse verbinding ingericht tussen de Van der Sweepstraat en de Waalsekaai naar de inrit van parking Steendok.

Namenstraat:

• aan weerszijden van de rijbaan wordt een strook voor langsparkeren ingericht. Deze geldt ter compensatie van de parkeerplaatsen die verdwijnen in de Van der Sweepstraat aan de zuidzijde van het appartementsgebouw.

Verviersstraat:

• de uitrit van parking Steendok wordt verplaatst naar de noordzijde van de straat zodat er een vlottere toegang is tot de in- en uitrit van een grote private parkeergelegenheid aan de zuidzijde. Het parkingverkeer voegt in bij het lokale verkeer. De sleuf van de uitrit verschuift 5m richting plein;
• er wordt een laad- en loszone voorzien voor het fotomuseum, afgebakend door twee grote bomen in het midden van het straatprofiel;
• het noordelijke voetpad heeft een breedte van circa 4m, het zuidelijke voetpad heeft een breedte van 2,20m.

De bomenbalans ziet er als volgt uit:

• op de Gentplaats verdwijnen er 2 bomen en komt er 1 bij;
• in de Van der Sweepstraat verdwijnen er 11 bomen;
• in de Namenstraat komen er 8 bomen bij;
• in de Verviersstraat komen er 2 bomen bij. 

In totaal verdwijnen er 13 bomen en komen er 11 bomen bij. Het definitief ontwerp resulteert in een neutrale bomenbalans.

De parkeerbalans ziet er als volgt uit:

• op de Gentplaats verdwijnen 6 plaatsen;
• in de Van der Sweepstraat verdwijnen 47 plaatsen;
• in de Namenstraat komen er 32 plaatsen bij;
• in de Verviersstraat verdwijnen er 13 plaatsen. 

In totaal verdwijnen er 66 plaatsen en komen er 32 plaatsen bij. Het definitief ontwerp resulteert bijgevolg in een negatieve parkeerbalans van -34 parkeerplaatsen.

In de ondergrondse parkings Steendok en Kooldok worden in totaal 2018 parkeerplaatsen gerealiseerd. In het project Dok Zuid worden langsheen de Vlaamse- en Waalsekaai tenminste 119 bovengrondse parkeerplaatsen voorzien. In de huidige situatie bevinden zich 1931 parkeerplaatsen op de Gedempte Zuiderdokken. Voor de pleinzone is er bijgevolg een positieve parkeerbalans van +206 parkeerplaatsen. Dit compenseert ruimschoots de negatieve parkeerbalans van de omgevingsaanleg.

Tijdelijke buurtvoorzieningen
Parking Steendok wordt gebouwd op de locatie van het Waterpoortpark. Dit is een veelvuldig gebruikte plek door buurtbewoners, maar ook door scholen. Er werd zo dicht mogelijk bij de huidige locatie een alternatief gezocht voor de speeltuin, de sportvelden, en de hondenloopzone. De braakliggende pleinzone onmiddellijk ten zuiden van het Hof van Beroep aan de Waalsekaai, wordt hiervoor deels ingericht voor een termijn van minimaal twee jaar. (tot aan de oplevering van parking Kooldok)

De bedrijfseenheid Stadsontwikkeling maakte een ontwerpvoorstel op voor speel- sport- en hondenloopzone:

• een speeltuin ten noorden van de Waterpoort, met nieuwe en hergebruikte speeltoestellen en een combinatie van gras en speelzand als ondergrond;
• aansluitend een basketbalveld en een voetbalveld op een ondergrond van asfalt.  Tijdens evenementen kan deze zone indien nodig ingezet worden voor parkeren;
• een langgerekte hondenloopzone langs de bestaande platanenrij.

Omgevingsaanleg parking Steendok

Tijdens de bouw van parking Steendok en later Kooldok worden de huidige Namenstraat en Verviersstraat ingenomen voor werfinrichting en werftoegang. Vandaag vormen deze straten respectievelijk de verbinding tussen Bolivarplaats en De Gerlachekaai, en de route en halteplaats van buslijn 30/34. Als minder hinder maatregel wordt het autoverkeer en de busroute verlegd naar de Van der Sweepstraat. De heraanleg van deze lokale straat wordt gefinancierd via het bovenlokale budget ‘flankerende maatregelen’. 

Gedurende de periode 2018-2022 moet de Van der Sweepstraat de verbinding Bolivarplaats – Kaaien garanderen.  Daarna is de herinrichting van Knoop Zuid (de zogenaamde spaghettiknoop) wellicht in uitvoering, en kan de verlegde Singel (rondom de wijk Nieuw Zuid) deze functie overnemen. In die zin zijn de wegeniswerken aan de Van der Sweepstraat een tijdelijke noodzakelijke ingreep in het kader van minder hinder, tot aan de oplevering van beide parkings en het bovenliggende openbaar domein.

Voor de bereikbaarheid van de nieuwe parking Steendok vanop de parkeerlus Kaaien – Leien, worden de Namenstraat en Verviersstraat heraangelegd. De heraanleg van deze lokale straten wordt gefinancieerd door het district Antwerpen.

De bedrijfseenheid Stadsontwikkeling maakte een definitief ontwerp op voor de wegeniswerken in de Van der Sweepstraat, Namenstraat en Verviersstraat, op basis van onderstaande mobiliteitsvoorwaarden.

Van der Sweepstraat:

• nieuwe verbinding met de De Gerlachekaai;
• dubbelrichting autoverkeer met vrijliggende fietspaden;
• snelheidsregime 50km/u in de periode voor het verleggen van de Singel rondom Nieuw Zuid, zone 30 na het verleggen van de Singel;
• maatgevend gebruik bus/bus, 30 km/u en éénzijdig parkeren;
• voorrang van rechts;
• VRI (verkeerslichtenregeling) aan kruispunt met De Gerlachekaai.

Namenstraat:

• enkelrichting (naar de Zuiderdokken toe), fietsers tweezijdig gemengd in de rijbaan;
• snelheidsregime 30km/u;
• langsparkeren waar mogelijk;
• voorrang van rechts.

Verviersstraat:

• enkelrichting (naar de Scheldekaaien toe), fietsers tweezijdig gemengd in de rijbaan;
• snelheidsregime 30km/u;
• laad- en loszone voor het fotomuseum;
• voorrang van rechts;
• VRI aan kruispunt met De Gerlachekaai.

Volgende fundamentele wijzigingen zijn aangebracht:

Van der Sweepstraat:

• de fietspaden worden in rode asfalt voorzien over de ganse lengte;
• de materialisatie van de pleinaanleg voor de Zuiderdokken wordt doorgetrokken tot aan het gevelfront van de Van der Sweepstraat;
• langsheen de busperrons wordt aan weerszijden een bushaven voorzien;
• de verbinding naar het toekomstige park aan Nieuw Zuid en de ontwikkeling van de Zillionsite wordt ingericht als woonerf. Op de hoek met de Van der Sweepstraat wordt een grote boom voorzien ter geleiding van het verkeer. Langs de westelijke gevel wordt een sorteerstraatje ingeplant;
• er wordt een tijdelijke rechtstreekse verbinding ingericht tussen de Van der Sweepstraat en de Waalsekaai naar de inrit van parking Steendok.

Namenstraat:

• aan weerszijden van de rijbaan wordt een strook voor langsparkeren ingericht. Deze geldt ter compensatie van de parkeerplaatsen die verdwijnen in de Van der Sweepstraat aan de zuidzijde van het appartementsgebouw.

Verviersstraat:

• de uitrit van parking Steendok wordt verplaatst naar de noordzijde van de straat zodat er een vlottere toegang is tot de in- en uitrit van een grote private parkeergelegenheid aan de zuidzijde. Het parkingverkeer voegt in bij het lokale verkeer. De sleuf van de uitrit verschuift 5m richting plein;
• er wordt een laad- en loszone voorzien voor het fotomuseum, afgebakend door twee grote bomen;
• het noordelijke voetpad heeft een breedte van circa 4m, het zuidelijke voetpad heeft een breedte van 2,20m.

De bomenbalans ziet er als volgt uit:

• op de Gentplaats verdwijnen er 2 bomen en komt er 1 bij;
• in de Van der Sweepstraat verdwijnen er 11 bomen;
• in de Namenstraat komen er 8 bomen bij;
• in de Verviersstraat komen er 2 bomen bij. 

In totaal verdwijnen er 13 bomen en komen er 11 bomen bij. Het definitief ontwerp resulteert in een beperkt negatieve bomenbalans.

De parkeerbalans ziet er als volgt uit:

• op de Gentplaats verdwijnen 6 plaatsen;
• in de Van der Sweepstraat verdwijnen 47 plaatsen;
• in de Namenstraat komen er 32 plaatsen bij;
• in de Verviersstraat verdwijnen er 13 plaatsen. 

In totaal verdwijnen er 66 plaatsen en komen er 32 plaatsen bij. Het definitief ontwerp resulteert bijgevolg in een negatieve parkeerbalans van -34 parkeerplaatsen.

In de ondergrondse parkings Steendok en Kooldok worden in totaal 2018 parkeerplaatsen gerealiseerd. In het project Dok Zuid worden langsheen de Vlaamse- en Waalsekaai tenminste 119 bovengrondse parkeerplaatsen voorzien. In de huidige situatie bevinden zich 1931 parkeerplaatsen op de Gedempte Zuiderdokken. Voor de pleinzone is er bijgevolg een positieve parkeerbalans van +206 parkeerplaatsen. Dit compenseert ruimschoots de negatieve parkeerbalans van de omgevingsaanleg.

Op 13 februari 2017 formuleerde het district Antwerpen opmerkingen bij het ontwerp. Deze zullen als volgt opgevolgd worden:

• Er moet correct materiaalgebruik zijn: het kleinschalige materiaal moet bestand zijn tegen overrijdbewegingen en torsie. Bij twijfel wordt voor ander materiaal (monoliet) gekozen. De finale keuze voor de verhardingswijze ligt bij de wegbeheerder, zijnde het district, die later belast is met het onderhoud;
• De afslagbeweging van de Van der Sweepstraat naar de Waalsekaai wordt in de situatie voorafgaand aan de herinrichting van Knoop Zuid noodzakelijk geacht, zeker de eerste jaren - in afwachting van de realisatie van de nieuwe zuiderknoop met verlegde singel en dus uitgebreide parkeerlus Kaaien - Leien. In de mobiliteitsvoorwaarden is al geanticipeerd op een toekomstige zone 30 voor de Van der Sweepstraat na die werken. In die zin is dit een tijdelijke tussenoplossing. Bij de opmaak van het definitief ontwerp voor de pleinaanleg (Dok Zuid) moet de noodzaak van deze afslagbeweging verder geëvalueerd worden;
• Aan de betere verkeersgeleiding naar de ondergrondse parking van de Zillion-ontwikkeling is reeds tegemoet gekomen door de strategische plaatsing van de solitaire boom en de fietsenstallingen. Dit kan verder geoptimaliseerd worden samen met de vraag naar een groene verbinding over de Van der Sweepstraat tussen de parkzone Zuiderdokken en de parkzone Nieuw Zone. Dit moet opgenomen worden in overleg met het ontwerpteam van de pleinaanleg (Dok Zuid);
• De invloed van wind op de terrassen op en rond de Gentplaats moet in een aparte studie onderzocht worden. Dit zal gebeuren binnen het ontwerpproces Dok Zuid én via een hoogbouwstudie gerelateerd aan het ontwerp van het nieuwe kopgebouw ter vervanging van de huidige woontoren van Woonhaven;
• De Namenstraat en Verviersstraat zijn beiden ontworpen in functie van dubbel richting verkeer voor fietsen;
• De oversteek voor fietsen vanop het dubbelrichting fietspad op de Scheldekaaien naar de Namenstraat en Verviersstraat zal gefaciliteerd worden. Dit wordt opgenomen in het dossier voor heraanleg van de Ledeganckkaai en De Gerlachekaai.

Tijdelijke buurtvoorzieningen

Parking Steendok wordt gebouwd op de locatie van het Waterpoortpark. Dit is een veelvuldig gebruikte plek door buurtbewoners, maar ook door scholen. Er werd zo dicht mogelijk bij de huidige locatie een alternatief gezocht voor de speeltuin, de sportvelden, en de hondenloopzone. De braakliggende pleinzone onmiddellijk ten zuiden van het Hof van Beroep aan de Waalsekaai, wordt hiervoor deels ingericht voor een termijn van minimaal twee jaar (tot aan de oplevering van parking Kooldok).

De bedrijfseenheid Stadsontwikkeling maakte een ontwerpvoorstel op voor speel- sport- en hondenloopzone:

• een speeltuin ten noorden van de Waterpoort, met nieuwe en hergebruikte speeltoestellen en een combinatie van gras en speelzand als ondergrond;
• aansluitend een basketbalveld en een voetbalveld op een ondergrond van asfalt.  Tijdens evenementen kan deze zone indien nodig ingezet worden voor parkeren;
• een langgerekte hondenloopzone langs de bestaande platanenrij.
  

Stedenbouwkundige vergunning
Voor deze werken is een stedenbouwkundige vergunning vereist.