2017_DCAN_00077 - Van der Sweepstraat, Namenstraat en Verviersstraat (omgeving Zuiderdokken) - SWOU11485. Projectdefinitie en concept - Goedkeuring

Het budget voor heraanleg van de Namenstraat en de Verviersstraat is voorzien in de begroting van het district Antwerpen. (budgetplaats 5002500000, functiegebied 1SAN020103A00000, budgetpositie 224)

Met de collegebeslissing van 6 maart 2015 (jaarnummer 1791) werden de bevoegdheden van de districtscolleges gecoördineerd.

Artikel 10 bepaalt dat het districtscollege bevoegd is voor lokale straten en pleinen.

In het gemeenteraadsbesluit van 30 maart 2015 (jaarnummer 147) werden de bovenlokale locaties vastgesteld. De Vlaamsekaai, Waalsekaai, Van der Sweepstraat, Namenstraat en Verviersstraat zijn lokale straten.

Op 22 september 2015 besliste de raad van bestuur van het Gemeentelijk Autonoom Parkeer- en mobiliteitsbedrijf Antwerpen (GAPA) om het bestek “Concessie voor openbare werken voor de bouw en exploitatie van parkings onder de Gedempte Zuiderdokken te Antwerpen” goed te keuren. Het bestek omvat twee percelen. Noordelijk in het projectgebied bevindt zich de bouwzone voor ‘parking Kooldok’; zuidelijk in het projectgebied bevindt zich de bouwzone voor ‘parking Steendok’. De naamgeving verwijst naar de oude dokmuren welke nog in de ondergrond aanwezig zijn, en waarbinnen beide parkings moeten gerealiseerd worden.

Op 15 maart 2016 selecteerde de raad van bestuur van GAPA drie kandidaten om een BAFO-offerte (best and final offer) in te dienen op basis van de richtlijnen voor de BAFO-fase die door het college werden goedgekeurd op 11 maart 2016. Op 24 mei werden door het college aanvullende richtlijnen voor de BAFO-fase goedgekeurd.

Op 19 september 2016 werd van drie kandidaat-bouwteams een BAFO-offerte (best and final offer) ontvangen voor het voornoemde bestek.

Op 28 oktober 2016 (jaarnummer 9377) keurde het college de projectdefinitie en het concept goed voor de heraanleg van de Van der Sweepstraat, Namenstraat en Verviersstraat, in functie van de bereikbaarheid van parking Steendok

Inplanting van de toegangen tot de nieuwe ondergrondse parkings

In de richtlijnen voor de BAFO-fase werden onder andere bepalingen opgenomen over de elementen die in relatie staan tot het ontwerp van de bovengrond, met name de voetgangersuitgangen, de fietsenstallingen, en de in- en uitritten voor voertuigen. Deze werden opgemaakt in overleg met het ontwerpteam voor heraanleg van de bovengrond.

• De bovengrondse constructies van de voetgangersuitgangen bevinden zich buiten de oude dokmuren, in de 'kroon' van het ontwerp van de bovengrond, om de open pleinruimte te maximaliseren.
• De fietsenstallingen en toegangshellingen worden aansluitend op de Museumas (= verlengde van de Wapenstraat) en de Zuidas (= Verviersstraat) voorzien.
• De hellingbaan voor inrijdend autoverkeer bevindt zich voor beide parkings parallel aan de Waalsekaai, in de 'kroon' van het ontwerp van de bovengrond. Naar parking Steendok wordt aangereden via de Namenstraat. Naar parking Kooldok wordt aangereden via de Scheldestraat.
• De hellingbaan voor uitrijdend autoverkeer bevindt zich voor parking Steendok in de Verviersstraat (naast het Fotomuseum), en voor parking Kooldok in de Wapenstraat (naast het MHKA). De bovengrondse delen van de hellingbaan bevinden zich volledig in de betreffende zijstraten, en niet op de pleinzone.

• aantakking op de parkeerroute Kaaien - Leien om de binnenstad te vrijwaren van verkeer naar de parkings;
• inplanting van de in- en uitritten met minimale impact op het openbaar domein.

Hierdoor creëert de weerhouden positie van de in- en uitritten kansen voor een verkeersluwe inrichting van het plein, met een positieve invloed op de verkeersleefbaarheid en –veiligheid, de fiets- en voetgangersnetwerken en de handel en horeca rondom de Zuiderdokken.

Toekomstige circulatie en inrichting op Waalse- en Vlaamsekaai

Het schetsontwerp van de bovengrond is in opmaak en wordt opgeleverd in januari 2017. Het werkschrift met principetekeningen omtrent mobiliteit is als bijlage bij dit besluit gevoegd. Voor de Waalse- en Vlaamsekaai worden volgende voorstellen gedaan:

• de gekozen positie van de hellingbanen voor in- en uitrijdend autoverkeer gaat samen met een verandering van de huidige rijrichting op de Waalsekaai tussen de Namenstraat en de Verviersstraat. Bovendien zullen de Namenstraat, de Verviersstraat en de Wapenstraat in de nieuwe toestand enkel éénrichting verkeer toelaten. Op die manier worden twee lussen aan de parkeerroute Kaaien - Leien gekoppeld voor de bereikbaarheid van parking Steendok en Kooldok. Deze worden zowel gebruikt door lokaal verkeer als door de bezoekers van de parkings. Het nieuwe ontwerp wordt afgestemd met het district Antwerpen, bevoegd voor deze straten;
• er wordt ook een verandering van de huidige rijrichting op de Vlaamsekaai tussen de Museumstraat en de Jan van Gentstraat voorgesteld, zodat het verkeer vanuit de Bolivarplaats gestimuleerd wordt om de Scheldekaaien of de Leien als route te kiezen om het noorden van de stad te bereiken en doorgaand verkeer door de zuidwijk ontmoedigd wordt;
• als inrichtingsprincipe wordt uitgegaan van de Zuiderdokken als onderdeel van de zone 30 in de binnenstad. De Vlaamse- en Waalsekaai worden daartoe ontworpen op het maatgevend gebruik voor eenrichtingsverkeer, met toegelaten fietsverkeer in beide richtingen, op een breedte van maximum 3,80 m (zie draaiboek openbaar domein). Aan de gevelzijde wordt een breed voetpad van 8,20 m ingericht, met langs de rijbaan een strook met bomenrij en horecaterrassen. Aan de pleinzijde van de rijbaan bevindt zich een brede wandelzone (19m) met bomenrijen, horecaterrassen, fietsenstallingen en groenzones. Langs de rijbaan worden ook langsparkeerplaatsen en zones voor laden en lossen voorzien. Deze worden voorzien aan de pleinzijde of aan de gevelzijde, waarbij de volledige breedte van 8,20 m aan gevelzijde voor horecaterrassen gegarandeerd blijft.

De parkeerbalans is neutraal. Bij de goedkeuring van de projectdefinitie voor het openbaar domein door het college op 25 september 2015 (jaarnummer 7896) werd op basis van de parkeertellingen beslist om niet alle huidige parkeerplaatsen ondergronds in de nieuwe parkings te realiseren, maar om een deel van het straatparkeren aan de gevelzijde van Waalse- en Vlaamsekaai te behouden in functie van kortparkeren en bewoners. Zo werd er opgenomen dat van de huidige 238 plaatsen aan de gevelzijde van Waalse- en Vlaamsekaai, de helft moet opgenomen in het ondergronds te realiseren aantal. De overige 119 plaatsen zullen bovengronds voorzien moeten worden. 

Ook de zijstraten die uitgeven op de Zuiderdokken kunnen in de toekomst een gewijzigde circulatie of inrichting krijgen. Volgende voorstellen worden gedaan: 

• met uitzondering van de Scheldestraat, de Wapenstraat, de Verviersstraat, de Namenstraat en de Van der Sweepstraat, zijn de zijstraten tussen de Waalsekaai en de Scheldekaaien voorgesteld als doodlopend. Dit om de doorstroming van het verkeer op de Scheldekaaien te optimaliseren;
• aan de zijde van de Vlaamsekaai wordt voorgesteld om in volgende straten slechts enkel richting verkeer toe te laten: de Vorstermanstraat, de Pourbusstraat, de Verschansingstraat, de Kasteelstraat en de Gijzelaarstraat;
• voor de Scheldestraat tussen Vlaamsekaai en Marnixplaats wordt voorgesteld om de huidige rijrichting om te draaien.

De herinrichting hiervan is echter lokale bevoegdheid en is niet opgenomen in het project Dok Zuid en is dus niet inbegrepen in de heraanleg van de Zuiderdokken (op de straten die een rol spelen in de bereikbaarheid van de ondergrondse parkings na – zie hieronder).

Heraanleg straten voor bereikbaarheid parking Steendok

De werken gaan van start met de bouw van parking Steendok vanaf september 2017. Streefdatum voor ingebruikname van deze parking is september 2018. Om de bereikbaarheid van de nieuwe parking te garanderen en de toegangen tot de parking aan te sluiten op het omringende publiek domein, wordt de heraanleg van volgende straten opgestart:

• Gentplaats en Van der Sweepstraat: deze zullen een alternatieve route vormen voor de huidige Namenstraat, welke binnen de werfzone van de te realiseren parking valt. Na de werken aan de parking wordt dit stuk weg niet opnieuw opengesteld, maar opgenomen in de nieuwe pleinaanleg;
• Namenstraat: het stuk Namenstraat tussen De Gerlachekaai en Waalsekaai vormt de aanrijroute naar parking Steendok en wordt éénrichtingverkeer richting Zuiderdokken;
• Verviersstraat: de uitrit van parking Steendok bevindt zich in deze straat en het profiel wijzigt naar éénrichtingverkeer richting Kaaien.