2017_IP_00128 - Interpellatie van raadslid Johan Malcorps: Over een onderzoek naar de superdiversiteit in Oud Berchem

Interpellatie aan Evi Van Der Planken, districtsvoorzitter

Over een onderzoek naar de superdiversiteit in Oud Berchem

Maurice Crul, een gereputeerd Nederlands socioloog voert met Europees geld een onderzoek uit in zes Europese steden naar de relatie tussen autochtonen en allochtonen in diverse gemeenschappen. Meer inzonderheid onderzoekt hij wat de gevolgen zijn als het aantal mensen van allochtone origine in wijken geleidelijk toeneemt, zodat de autochtone bewoners een minderheid worden. Of wat de reactie is van autochtonen als ze zich vestigen in een wijk waar allochtonen een meerderheid vormen. De naam van zijn onderzoeksproject is BAM – een beetje verwarrend, maar in dit geval staat BAM voor ‘Becoming A Minority’. Ook Antwerpen werd geselecteerd voor het BAM-project, en meer bepaald de wijk Oud Berchem?

De heer Crul ging daarom op verkenning in Oud Berchem en een weerslag van zijn eerste bevindingen kregen we in een rijk genuanceerd artikel in De Standaard Weekblad dit weekend.  Crul sprak met verschillende mensen in Oud Berchem : winkeliers en de handelsvereniging, caféhouders, mensen achter de pop-ups van Berchem Creatives, mensen die al heel hun leven in de wijk wonen, maar ook jonge, nieuwe bewoners, mensen van het Cultureel Centrum, die concerten organiseren voor een divers publiek, enzovoort.

Het artikel schetst een heel optimistisch beeld van Oud Berchem. Meer dan in andere Antwerpse gemengde wijken is in Oud Berchem een nieuwe vorm van samenleven en verstandhouding ontstaan, een vorm van “publieke familiariteit” en dat tussen verschillende culturen, waarbij geen enkele meer dominant is. Maar Crul is ook realist : ‘ de mensen zitten niet bij elkaar op schoot, en dat is goed zo’. De verschillende culturen leven apart, en toch samen. Alles versmelten, alles samen doen, is ook geen optie of ideaal. Dus geen geforceerd multiculturalisme, eerder vreedzame co-existentie.

Het onderzoek van Maurice Crul is nog niet af. Het wordt razend interessant om zijn bevindingen over Berchem te vergelijken met soortgelijke verkenningen in vergelijkbare wijken in andere steden.

Toch deed het artikel in DS Weekblad velen in Berchem deugd. Niet alles is rozengeur en maneschijn. Er zijn natuurlijk grote problemen. Maar het feit dat intussen toch een mooie manier van samen leven gevonden is in de praktijk, is toch een opsteker van formaat. En iets waar we in Berchem fier mogen over zijn. Wiens verdienste is dit? In de eerste plaats van veel mensen op het terrein, autochtonen en allochtonen, middenstand, Berchem Creatives , het CC. Maar het is allicht ook een stuk te danken aan een open opstelling van de lokale overheid. En denk ik in de eerste plaats aan het districtsbestuur, of liever gezegd de districtsbesturen van de voorbije jaren. Want dit overstijgt uiteraard één legislatuur. Al jaren geleden werd gestart met kunst in etalages, met popups, de straat werd grondig vernieuwd waardoor het uitzicht van de hele wijk veranderde, ook elders in Oud Berchem werd fors geïnvesteerd, Berchem Creatives kreeg recent alle steun, enzoverder. De vele private initiatieven deden de rest.

Het is nu zaak deze positieve tendens aan te houden en zeker niet om te buigen. Want het zou dom zijn om euforisch te worden. Er zijn nog altijd veel problemen in de wijk. Ook Oud Berchem is niet immuun voor radicaliserende jongeren. Verschillende geloofsgemeenschappen zoeken er hun plek en dat gaat niet altijd zonder overlast. En aan het gemeenschapsgevoel kan nog gewerkt worden. Oude modellen, de klassieke braderie van vroeger, werken minder. Nieuwe modellen moeten nog gevonden worden. En wat dat betreft staat men in Borgerhout bijv. soms wel verder. Misschien mag de ambitie soms ook net iets hoger liggen dan het bestendigen van een toestand van vreedzaam samenleven zonder veel contact over en weer. Concrete aanbevelingen om net dat kleine stapje verder te zetten, zijn meer dan welkom. Zonder dat we de illusie mogen gaan koesteren om tot de ideale integratie of smeltkroes te komen. Dat is wellicht zelfs niet wenselijk.

Vandaar volgende vragen aan het districtscollege en de voorzitter :

1. In welke mate bent u als districtsbestuur bij dit onderzoek betrokken?
2. Ziet u het zitten om hier maximaal op in te spelen en in overleg met de onderzoekers en de mensen die meewerkten aan het onderzoek, maar natuurlijk ook in overleg met de vele allochtone gemeenschappen in Ouds Berchem, te komen tot een nieuw actieplan om de bestaande samenlevingsmodellen in Oud Berchem verder te ondersteunen en te versterken?
3. Is het geen goed idee om de BAM en Maurice Crul uit te nodigen om in de districtsraad meer uitleg te komen geven over zijn onderzoek ?
4. Kunnen we nu al inplannen dat we als district met veel aandacht zullen kennis nemen van de uiteindelijke resultaten van dit onderzoek en dat we daar maximaal zullen op inspelen om het samenleven van verschillende culturen en geloofsgemeenschappen in Oud Berchem, maar ook in de rest van ons district, nog sterker te maken?