Het definitief ontwerp van deelproject 2 ‘Entree Grote Steenweg’
Wijzigingen ten opzichte van het voorontwerp:
Bij de goedkeuring van het voorontwerp op het districtscollege werden er 2 voorwaarden opgesteld. Het districtscollege van Berchem vroeg om extra in te zetten op de inkompartij en men vroeg om bewust om te gaan met het bomenbestand. Deze 2 elementen werden als verdere uitwerking opgenomen in het definitief ontwerp. Naast deze twee elementen werd er ingezet op de verder technische detaillering van de functionele elementen binnen het ontwerp zoals:
- de muurtjes ter afwerking van de traptreden die uitgeven op de vijver;
- de muurtjes langs de achterzijde van het historisch profiel van het glacis (het banket);
- de paden en diens materialisatie.
Verder werd er ingezet op het mogelijk maken van een goed groen beheer. Hierbij werd in samenspraak met de groendienst van de stad Antwerpen gekeken op welke manier de grastaluds op een efficiënte manier onderhouden kunnen worden.
Ook Natuurpunt werd betrokken in de verdere uitwerking van het ontwerp, zo zijn er eerste afspraken gemaakt over de beoogde beeldkwaliteit en hoe dit beheersmatig kan worden gecontroleerd binnen de gebieden van erkend natuurgebied.
De waterhuishouding binnen dit deelproject was ook een topic voor verdere studie. Hiervoor werd contact genomen met de waterconsulent van de stad, het was de aanleiding om het niveau van laagste traptrede (tegen de waterrand van de vijver) te herbekijken.
Inkomzone
De parktoegang aan de Grote Steenweg moet passen bij de directe omgeving; deze kenmerkt zich door brede lanen en ruime zichten. In het voorontwerp was de inkomzone voorzien van een 3-hoekig pleintje voorzien van een grote boom, echter dit concept werd herzien omdat het weglaten van de boom een directe aanleiding is tot het creëren van een ruimer zicht tot diep in het park.
De vraag van het districtscollege tot het herwerken van de inkomzone, zodat deze meer aantrekkingskracht zou uitoefenen, werd gerealiseerd door het ontwerp van deze zone te "dramatiseren". De inkompartij wordt gekenmerkt door een doorsnijding door een diep talud (het glacis, een historisch profiel dat onderdeel is van het Brialmont verdedigingsmechanisme), door de zijwanden van de doorsnijding steiler te maken (nu onder een hoek van 90°, dus helemaal verticaal) werd het ontwerp beduidend kracht bijgezet. De wijziging in materiaal en het fijnstellen van de dimensionering leidde ertoe dat de doorsnijding door het profiel een tunneleffect creëert, met een interessante doorzicht tot diep in het park. Het eindresultaat is een uitnodigende inkom met erfgoedwaarde als centraal thema.
Bomen en groenbeheer
De herprofilering van het terrein betekent dat er bomen tijdelijk of definitief zullen moeten wijken. Op de diepe helling dicht tegen de Grote Steenweg (het glacis) staan momenteel jonge boompjes, deze zijn in afdoende conditie dat ze overgeplant kunnen worden, ze zullen dan ook gerecupereerd worden in het nieuwe ontwerp. Een deel van de boompjes vindt terug een plaats binnen de contour van het voorliggende ontwerp, anderen worden verplaatst naar andere delen van het Brilschanspark (overeenkomstig de in het masterplan bepaalde bospartijen). De bomen die definitief verdwijnen werden in samenspraak met de groendienst van de stad Antwerpen besproken. Een plan met het voorstel tot recuperatie van de jonge bomen werd als bijlage toegevoegd.
Als het Brilschanspark in zijn geheel is heraanlegd zal het bomenbestand groter zijn dan het huidige, bepaalde zones zullen beduidend denser worden in aantal bomen (zoals een speelbos op de schans) andere zones worden bewust meer open gemaakt (zoals de inkompartijen).
Materialen en onderhoud
De materialen en functionele elementen van het ontwerp werden in deze ontwerpfase verder gedetailleerd, er werd steeds gezocht naar de meest onderhoudsvriendelijke uitvoeringsvorm passend binnen de esthetische keuzes van het ontwerp.
De muurtjes die als “keerwand” dienen voor de aangelegde plateaus en niveaus worden nog steeds als gemetste muurtjes uitgevoerd maar ze beschikken nu over een basis van beton voor voldoende verankering en stabiliteit. De basis in beton zal er samen met de voorziene wortelgeleiding voor zorgen dat de zitranden aan de trappenstructuur (bij de vijver) niet beschadigd geraken door de aanwezige bomen.
Naar de duurzaamheid van de taluds toe wordt er in het vlak gewerkt met geotextiel, op de “scherpe hoeken” van de taluds worden panelen in de grond gezet (verborgen opgesteld) zodat afslijten van de hoeken wordt tegengegaan. De taluds zelf moeten intensief gemaaid worden, dit werd afgestemd met de groendienst. De groendienst van de stad Antwerpen kan hier het noodzakelijke (machinaal) gereedschap voor voorzien.
Het materiaal langs de binnenzijde van de doorsnijding wijzigde van gras naar baksteen. Dit zorgt ervoor dat de doorsnijding door het glacis nadrukkelijker kan worden aangelegd. De beleving van het doorkruisen van een historisch verdedigingsmechanisme, met steile gemetste muren links en rechts, wordt hierdoor een betekenisvolle ervaring. Het komt de duurzaamheid van het ontwerp tevens ten goede.
De wandelpaden zijn allen in halfverharding, echter waar een intensief (fiets-)gebruik wordt verwacht wordt het materiaal een monoliet betonproduct. Dit is het geval voor het pad waar nu het bestaande fietspad in asfalt ligt.
Het masterplan vormt een kader voor de toekomstige deelprojecten. De realisatie van het masterplan zal met andere woorden gefaseerd gebeuren. De start hiervan kan deze legislatuur plaatsvinden, maar de volledige realisatie zal verspreid worden over meerdere legislaturen.
Op 12 juni 2013 keurt het districtscollege van Berchem (jaarnummer 417) de ambitie om de parken 'De Villegas', 'Wolvenberg' en 'Brilschans' te ontwikkelen als één grote 'Groene Long' goed. Hiervoor wenst het district één geïntegreerde visie op te maken. Om dit te ondersteunen heeft het districtsbestuur middelen opgenomen in de begroting. Er wordt gevraagd tot samenwerking met de stad Antwerpen.
Op 6 mei 2015 keurt het districtscollege van Berchem (jaarnummer 141) de projectdefinitie en de wedstrijdopdracht 'Masterplan Park Brialmont' goed. Voor de opmaak van het masterplan wordt beroep gedaan op de procedure 'Raamcontract aanstellen pool ontwerpers masterplannen'. Het districtscollege duidt drie kandidaten aan voor de minicompetitie voor de opmaak van het masterplan.
Op 8 mei 2015 keurt het college (jaarnummer 3746) de projectdefinitie en de wedstrijdopdracht 'Masterplan Park Brialmont' goed. Het college duidt drie kandidaten aan voor de minicompetitie voor de opmaak van het masterplan.
Op 16 december 2015 keurt het districtscollege van Berchem (jaarnummer 339) de aanstelling van het ontwerpteam Cluster en Witteveen+Bos goed voor het opmaken van het masterplan 'Park Brialmont'.
Op 18 december 2015 keurt het college (jaarnummer 10481) de aanstelling van het ontwerpteam Cluster en Witteveen+Bos goed voor het opmaken van het masterplan 'Park Brialmont'. Het college geeft opdracht aan AG VESPA om de overeenkomst af te sluiten, het verfijnen van de timing en het proces en het voeren van de projectregie voor de opmaak van het masterplan Park Brialmont.
Op 9 februari 2017 keurt het districtscollege van Berchem (jaarnummer 42) het masterplan Park Brialmont goed. Dit is het startschot voor het realiseren van de ambitie om de parken 'De Villegas', 'Wolvenberg' en 'Brilschans' te ontwikkelen als één grote 'Groene Long'.
Op 10 maart 2017 keurt het college (jaarnummer 01716) het Masterplan Park Brialmont goed, en wordt de opdracht gegeven aan AG VESPA om de opstart van het concreet uitvoeringsproject 'Inrichting Wolvenberg Bis' voor te bereiden.
Op 4 oktober 2017 keurt het districtscollege van Berchem (jaarnummer 244) het voorontwerp van deelproject 2 'Entree Grote Steenweg' van park Brialmont goed.
Op 27 oktober 2017 keurde het college van burgemeester en schepenen (jaarnummer 09331) het voorontwerp voor deelproject 2 ’Entree Grote Steenweg’ goed.
Voor deelproject 2 ‘Entree Grote Steenweg’ is budget voorzien op functiegebieden 1SWN060103P07415 en 1SWN060103P07215 en bij het district Berchem op functiegebied 1SBE020405P05230.
Met de collegebeslissing van 6 maart 2015 (jaarnummer 1791) werden de bevoegdheden van de districtscolleges gecoördineerd. Artikel 11 bepaalt dat het districtcollege bevoegd is voor de lokale parken en groenaanplantingen.
In het gemeenteraadsbesluit van 30 maart 2015 (jaarnummer 147) werden de bovenlokale straten en pleinen vastgelegd. Ontwikkelingen (nieuw openbaar domein) en mobiliteit en verkeersmaatregelen blijven een bevoegdheid van het college.
Het districtscollege Berchem keurt het definitief ontwerp van Park Brialmont, deelproject 2 ‘Entree Grote Steenweg’ goed mits: