Het voorontwerp van deelproject 2 ‘Entree Grote Steenweg’
'Natuur en erfgoed' als sterke identiteit
Park Brialmont heeft een zeer bijzondere waarde op het vlak van natuur en erfgoed. De unieke fysische condities in het gebied bieden aanleiding voor de ontwikkeling van een waardevol natuurpark. Daarnaast vormt de aanwezigheid van restanten van de Brialmont-omwalling een unieke kans om deze bijna vergeten omwalling beleefbaar te maken in de stad. Het ontwerp van deelproject 2 zet volop in op deze combinatie natuur en erfgoed, het geldt als centraal thema voor de uitwerking van deze deelzone dat gelegen is binnen het voormalige Brilschanspark.
De te ontwikkelen deelzone bevat 3 aspecten die het ontwerp gaan bepalen:
Historische profielen
Het verdedigingsmechanisme van de Brialmontomwalling bestond uit een gracht en wallen. Deze wallen waren opgebouwd uit hellingen met variërende hellingsgraden en afmetingen. Deze originele profileringen werden opnieuw in het landschapsontwerp aangebracht. Ze worden kracht bijgezet door strakke afboordingen. De profilering wordt beleefbaar gemaakt door de wal te doorsnijden met een toegangspad.
De lange, eerder flauwe, helling tegen de Grote Steenweg aan noemt men het ‘glacis’, het langgerekte plateau dat zich daarachter bevindt het ‘banket’.
Inkomzone
De toegang tot het park bestaat enerzijds uit een pad, anderzijds bestaat ze uit een inkompartij in de vorm van een klein voorpleintje. Dit voorpleintje grenst aan het voetpad en is 3-hoekig vormgegeven, met in het midden een markante boom ingepland.
De toegang tot het park via de Grote Steenweg heeft geleidt tot de naamgeving van dit deelproject “Entree Grote Steenweg”. Een markante entree gezien de specifieke vormgeving; het toegangspad dat start aan de Grote Steenweg is een laan dat het historische profiel (glacis) doorsnijdt.
Kwalitatieve verblijfsruimte
Binnen de contour van dit deelproject is er ruime gelegenheid voor het inrichten van kwalitatieve verblijfsruimten. Een zone die zich daar perfect toe leent is het hellende vlak (zuid- oost georiënteerd) dat uitgeeft op de vijver. Dit steile vlak bestaat momenteel uit een niet bruikbare groenzone met bomen die kaprijp zijn. De zone wordt voorzien van een terrassenstructuur, terrassen die zitgelegenheid bieden met treden die diep genoeg zijn om op te liggen. Naast deze vertoefplek wordt er in het verlengde van de helling een ligweide voorzien die multi- inzetbaar is.
Het toegangspad doorsnijdt het glacis, langs de zijde van de ligweide volgt het profiel de historische opbouw wat resulteert in een ‘banket’. Het banket is een vlak deel dat vooraf wordt gegaan door een nogal steile helling. Elk van deze onderdelen biedt gelegenheid tot zitten en liggen.
Materialen
Binnen het ontwerp werd gezocht naar een passend materiaalgebruik, waarbij de keuze het vinden van een evenwicht is; tussen een natuurlijke uitstraling en het refereren naar historische elementen.
Voor het refereren naar Brialmont werd er gekozen voor ruw ogende baksteen, zoals hij in de gemetste overblijfselen van de Brialmont omwalling terug te vinden is. Deze gemetste structuren worden gebruikt om het banket af te boorden, als voorzijde voor de traptreden van de terrasstructuur en als muurtje om het pleintje aan de inkom af te lijnen. Voorts wordt er in de profilering vooral gewerkt met grastaluds, zonder toevoeging van andere niet natuurlijke materialen.
De paden worden uitgevoerd in split, dit overeenkomstig de nieuwe richtlijnen voor de aanleg van parken en conform de bepalingen in het beeldkwaliteitsplan van de Groene Singel.
Groenbeheer
In samenwerking met de stadsdienst Stadsbeheer worden afspraken gemaakt over graspartijen die intensief of extensief zullen worden beheerd.
Er werd een inventarisatieplan opgemaakt dat als basis dient om te bepalen welke bomen kunnen verdwijnen. Op de helling waar de terrasstructuur komt worden alvast nieuwe bomen aangeplant, de huidige bomen zijn minder waardevol en kunnen dus wijken.
Aan de nood- westelijke grens van dit deelproject bevindt zich een parkdeel dat erkend natuurgebied is. Hier zal vooral gesnoeid worden in de onder begroeiing, de grote bomen zouden blijven. Dit voorstel wordt nog doorsproken met de mensen van Natuurpunt.
Het masterplan vormt een kader voor de toekomstige deelprojecten. De realisatie van het masterplan zal met andere woorden gefaseerd gebeuren. De start hiervan kan deze legislatuur plaatsvinden, maar de volledige realisatie zal verspreid worden over meerdere legislaturen.
Het eerste deelproject, dat in samenwerking met het district zal worden gerealiseerd en gefinancierd, is het project ‘Wolvenberg Bis’. Hiervoor werden budgetten voorzien in het stedelijk budget. Ondertussen werden ook budgetten gereserveerd voor een tweede deelproject ‘Entree Grote Steenweg’.
Op 10 april 2017 keurt het directiecomité van AG VESPA de aanstelling van het ontwerpteam Witteveen+Bos en Cluster goed om een voorontwerp te maken voor beide deelprojecten. Het voorontwerp van deelproject 2 ‘Entree Grote Steenweg’ ligt nu voor ter goedkeuring.
Op 12 juni 2013 keurt het districtscollege van Berchem (jaarnummer 417) de ambitie om de parken 'De Villegas', 'Wolvenberg' en 'Brilschans' te ontwikkelen als één grote 'Groene Long' goed. Hiervoor wenst het district één geïntegreerde visie op te maken. Om dit te ondersteunen heeft het districtsbestuur middelen opgenomen in de begroting. Er wordt gevraagd tot samenwerking met de stad Antwerpen.
Op 6 mei 2015 keurt het districtscollege van Berchem (jaarnummer 141) de projectdefinitie en de wedstrijdopdracht 'Masterplan Park Brialmont' goed. Voor de opmaak van het masterplan wordt beroep gedaan op de procedure 'Raamcontract aanstellen pool ontwerpers masterplannen'. Het districtscollege duidt drie kandidaten aan voor de minicompetitie voor de opmaak van het masterplan.
Op 8 mei 2015 keurt het college (jaarnummer 3746) de projectdefinitie en de wedstrijdopdracht 'Masterplan Park Brialmont' goed. Het districtscollege duidt drie kandidaten aan voor de minicompetitie voor de opmaak van het masterplan.
Op 16 december 2015 keurt het districtscollege van Berchem (jaarnummer 339) de aanstelling van het ontwerpteam Cluster en Witteveen+Bos goed voor het opmaken van het masterplan 'Park Brialmont'.
Op 18 december 2015 keurt het college (jaarnummer 10481) de aanstelling van het ontwerpteam Cluster en Witteveen+Bos goed voor het opmaken van het masterplan 'Park Brialmont'. Het college geeft opdracht aan AG VESPA om de overeenkomst af te sluiten, het verfijnen van de timing en het proces en het voeren van de projectregie voor de opmaak van het masterplan Park Brialmont.
Op 9 februari 2017 keurt het districtscollege van Berchem (jaarnummer 42) het masterplan Park Brialmont goed. Dit is het startschot voor het realiseren van de ambitie om de parken 'De Villegas', 'Wolvenberg' en 'Brilschans' te ontwikkelen als één grote 'Groene Long'.
Op 10 maart 2017 keurt het college (jaarnummer 01716) het Masterplan Park Brialmont goed, en wordt de opdracht geven aan AG VESPA om de opstart van het concreet uitvoeringsproject 'Inrichting Wolvenberg Bis' voor te bereiden.
Voor deelproject 1 ‘Wolvenberg Bis’ is budget voorzien op functiegebieden 1SWN060103P07415 en 1SWN060103P07215 en bij het district Berchem op functiegebied 1SBE020405P05230.
Voor deelproject 2 ‘Entree Grote Steenweg’ is budget voorzien op functiegebieden 1SWN060103P07415 en 1SWN060103P07215 en bij het district Berchem op functiegebied 1SBE020405P05230.
Met de collegebeslissing van 6 maart 2015 (jaarnummer 1791) werden de bevoegdheden van de districtscolleges gecoördineerd. Artikel 10 bepaalt dat het districtscollege bevoegd is voor lokale straten en pleinen.
In het gemeenteraadsbesluit van 30 maart 2015 (jaarnummer 147) werden de bovenlokale straten en pleinen vastgelegd. Ontwikkelingen (nieuw openbaar domein) en mobiliteit en verkeersmaatregelen blijven een bevoegdheid van het college.
Het districtscollege keurt het voorontwerp van Park Brialmont, deelproject 2 ‘Entree Grotesteenweg’ goed en vraagt om de ingang uitnodigend te maken met erfgoedverwijzingen en dat jonge bomen gerecupereerd worden.