2017_DRBE_00019 - Masterplan Zilverkwartier - Voorontwerp - Goedkeuring

Art. 285 van het Gemeentedecreet dat bepaalt dat de districtsraad een algemene adviesbevoegdheid heeft voor alle aangelegenheden die betrekking hebben op het district.

Het voorwerp van de opdracht betreft de opmaak van een gemeenteoverschrijdende masterplan, district Berchem en de stad Mortsel, voor de twee bouwblokken waarop de bedrijfsgebouwen van Agfa-Gevaert gelegen zijn.

Op 24 juni 2015 vond er een toelichting en bespreking van de aanleiding, ambitie en het procesverloop van het masterplan Zilverkwartier plaats aan het districtscollege Berchem.

Op 7 augustus 2015 (jaarnummer 6501) keurde het college de projectdefinitie als basis van de opdracht voor de opmaak van het masterplan Zilverkwartier goed.

Op 30 oktober 2015 (jaarnummer 9090) werd Palmbout Urban Landscapes // De Smet Vermeulen architecten aangesteld voor het opmaken van het masterplan Zilverkwartier.

Op 18 mei 2016 vond de stuurgroepvergadering plaats. Hierin zetelen vertegenwoordigers van administratie en bestuur van de stad Mortsel, de stad Antwerpen en het district Berchem.

Op 8 juni 2016 werd de eerste fase van het masterplan toegelicht op het districtscollege van Berchem.

Hierna volgde op 16 juni 2016 een toelichting aan de raadscommissie van Berchem. Het district gaf op 23 juni 2016 (jaarnummer 38) haar advies.

Op 12 augustus 2016 (jaarnummer 7138) keurde het college de analyse-visie-fase van het masterplan goed.

Op 13 januari 2017 (jaarnummer 339) keurde het college het voorontwerp van het masterplan goed.

Ook in de stad Mortsel doorloopt het masterplan dezelfde goedkeuringsprocedure.

Het voorontwerp is een verdere verfijning en detaillering van de visie.

In het toekomstbeeld is in het vrijgekomen gebied de productie vrijwel geheel verdwenen. De veronderstelling hierbij is dat het ontwikkelen van een gemengd stedelijk programma met wonen en werken de beste optie voor het gebied is en omdat er vorm kan worden gegeven aan de verdichting van de 20e eeuwse gordel.

Voor een dergelijke ontwikkeling is de nabijheid van een productielocatie niet bevorderlijk. De onderzoeksactiviteiten en kantoren passen echter perfect in een dergelijke ontwikkeling. Ook andere ondernemingen zouden als spinn-off’s kunnen aanhaken in deze ontwikkeling.

Om het terrein interessant te maken voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen is het noodzakelijk de toegankelijkheid en doorwaadbaarheid te vergroten.

Voor specifieke locaties binnen het plangebied worden reeds volgende uitspraken gedaan:

• de energiecentrale blijft behouden. Dit complex biedt ruimte aan bijvoorbeeld horeca, theater,... Rond de schouw en de energiecentrale en het historisch pompgebouw van de Antwerpse Waterwerken ontstaat een openbare pleinruimte;
• de karakteristiek bovengrondse leidingstraten blijven behouden en schakelen de uiteenlopende gebouwen langs de ruggengraat aaneen;
• de noord-zuid ruggengraat sluit aan de zuidzijde aan op de Antwerpsesteenweg. Hiermee wordt het terrein ook vanuit deze vitale stadsstraat met zijn tramhaltes goed ontsloten;
• langs de Antwerpsestraat ontstaat er plek voor nieuwe ontwikkelingen met ruimte voor woningen, winkels en werkruimtes;
• ter hoogte van bakkerij De Castro kan een nieuwe ontwikkeling met werken en wonen gerealiseerd worden dat uitkijkt op het groene dak van het waterreservoir;
• langs de Antwerpsestraat ontstaat een nieuw plein waarlangs gemeenschapsfuncties zoals kinderopvang en buurtsporthal een plek krijgen;
• de doordringbaarheid in oost-westrichting is informeler van opzet en bestaat uit een reeks aaneengeschakelde ruimtes. Deze route en de ruggengraat kruisen elkaar in het midden van het terrein bij het plein rond de schouw en energiecentrale;
• de dwarsroute bestaat uit een bredere groen ingericht ruimte tussen de Lieven Gevaerstraat en de energiecentrale en verder naar de Hendrik Kuijpersstraat. Het vormt een onderbreking van de reeks robuuste gebouwen en geeft ze een kwaliteitsvolle ligging. Een groene open ruimte ligt tegenover de basisschool en zou voor de school als extra buitenruimte kunnen dienen;
• in westelijke richting sluit de route aan op de Hendrik Kuijpersstraat. Om de verbinding mogelijk te maken moet een deel van een oud bedrijfsgebouw afgebroken worden;
• door deze afbraak komt het witte kantorencomplex veel representatiever in beeld en ontstaat er de mogelijkheid een nieuwe verbinding te maken tussen de Hendrik Kuijpersstraat en de schouw;
• langs de Oogststraat wordt een gemengd programma van retail en wonen in één alzijdig gebouw voorzien. De toekomstige supermarkt wordt omgeven door woningen. Aan de Oogststraat komt een hoogteaccent in dialoog met de hogere bebouwing van Agfa-Gevaert. Hierin kunnen appartementen voorzien worden;
• de supermarkt wordt half ondergronds ingegraven waardoor het dak lager komt te liggen dat dienst zal
• doen als gemeenschappelijke buitenruimte. Onder de supermarkt parkeren klanten en nieuwe inwoners;
• de footprint en de schaal van het gebouw verwijzen naar de achterliggende nog steeds in bedrijf zijnde gebouwen van Agfa-Gevaert;
• deze ontwikkeling wordt omgeven door een groene parkruimte. De waterzuivering van Agfa-Gevaert is opgenomen in het ontwerp als parkgebied. Een toekomstige woontoren kijkt uit over de bedrijfssite van Agfa-Gevaert. Wadi’s ter hoogte van de voormalige Zilverbeek zorgen voor waterbuffering;
• deze nieuwe groene ruimte sluit aan op de dwarsroute over het Agfa-Gevaertterrein tussen de Lieven Gevaertstraat en de Hendrik Kuijpersstraat;
• in de achterliggende groene ruimte aansluitend op de brandweg kunnen de serres van de gemeenschapstuin een nieuwe plek krijgen;
• de doordringbaarheid tussen de Hendrik Kuijpersstraat en de Karmelietenstraat wordt mogelijk door een nieuwe fiets-en voetgangersverbinding aan te leggen langs het voormalige congrescentrum achter de gebouwen van Agfa-Gevaert via de brandweg tot aan de Karmelietenstraat.