Inleiding
Lillo ligt in het noorden van Antwerpen, midden in de Haven. Al de bestaande straten binnen de (nieuwe) omwalling worden heraangelegd. Eveneens komt er een nieuwe bewonersparking en een nieuw plein. Grens der werken is de helling richting jachthaven (W&Z project).
Planningscontext
Het masterplan Lillo doet uitspraken over de opzet van het openbaar domein in Lillo, beeldkwaliteit, parkeren en materiaal gebruik.
De dijkwerken van W&Z zullen in twee fasen uitgevoerd worden:
- fase één omvat de toegangsweg naar Lillo en de jachthaven;
- fase twee omvat de gracht en nieuwe bastions.
Heel Lillo is beschermd als erfgoed. Daarnaast zijn er ook enkele beschermde monumenten en waardevolle panden.
Het volledige openbaar domein in Lillo is eigendom van de federale overheidsdienst financiën.
Analyse
Op basis van de ingewonnen adviezen van de deskundigen werd de bestaande toestand grondig geanalyseerd en werden de knelpunten en potenties in beeld gebracht.
Karakter
- aparte ligging aan de Schelde;
- groene oase te midden de industrie;
- toeristisch recreatief karakter;
- vakantiegevoel;
- pittoresk en historisch karakter;
- deels dorps / pastoraal karakter;
- militair relict (erfgoedwaarden);
- beeldwaarden en zichtrelaties.
Groen
- park Kazerneplein;
- vestingwal;
- bastions en binnendijks groen;
- privaat (beeldbepalend) groen;
- publiek groen op de Havenmarkt.
Mobiliteit
- verkeers- of autoluw karakter;
- smal wegprofiel met klassieke opbouw: rijweg met boordsteen en verhoogd aangelegde voetpaden;
- voetpaden vaak te smal;
- smal straatprofiel laat langsparkeren niet toe;
- geen fietspaden: gemengd gebruik rijweg;
- bewoners- en bezoekersparking aan Stroomstraat binnen projectgebied;
- bezoekersparking aan Scheldelaan.
Gebruik
- toeristisch recreatief gebruik;
- horeca en terrassen;
- evenementen;
- groene woonomgeving;
- verkeersluw met pieken van overlast (bij evenementen);
- openbare functies;
- actieve naast luwe zones.
Techniek
- materiaal: betondallen, basalt, asfalt, beton, natuurstenen boordstenen, dolomietpaden,…;
- nutsleidingen deels bovengronds.
Algemene randvoorwaarden
- masterplan Lillo (+inspraakmoment);
- dijkwerken Sigma;
- erfgoedwaarden;
- beeldkwaliteit;
- gebruikswaarden;
- groentoets;
- eigendomsstructuur.
Mobiliteitsvoorwaarden
- voetgangerszone (uitgezonderd fietsers en laden & lossen);
- voorrang van rechts;
- gemengd verkeer;
- aparte bezoekersparking en bewonersparking;
- Scheldelaan (lokale straat naar Lillo): verboden voor alle verkeer uitgezonderd bewoners en laden en lossen;
- Lillo centrum: verboden voor alle verkeer uitgezonderd laden en lossen.
Ontwerpend onderzoek
Er zijn verschillende inrichtingsprincipes van de straten onderzocht. Uiteindelijk is er een "dorpstraatprofiel" van rooilijn tot rooilijn met deelzone voorbestemd voor gemotoriseerd verkeer, licht gemarkeerd door middel van smalle boordstenen en klein niveauverschil (goot).
Concept
Na ontwerpend onderzoek werd een concept weerhouden waarbij de ambitie maximaal wordt gerealiseerd, rekening houdend met de randvoorwaarden. De krachtlijnen van het concept worden hier opgesomd:
- naar aanleiding van de dijksanering door W&Z en de geplande rioleringswerken met een gescheiden stelsel (onderbouw) wordt ter hoogte van Lillo-Fort ook de bestaande verouderde wegenis (bovenbouw) in het centrum aangepakt. Het betreft de centrumstraten en het Kazerneplein. De toegangswegen (naar Scheldelaan) en toegangshellingen naar de jachthaven en het veer vallen hier buiten;
- de toegankelijkheid en bereikbaarheid van Lillo-Fort worden herbekeken en het parkeren anders georganiseerd. Er komt een bezoekersparking (auto en bussen) aan de Scheldelaan en een aparte bewonersparking (circa 25 plaatsen) bij het binnenrijden van Lillo-Fort in een bastion binnen de vestingwal;
- Lillo-Fort zelf wordt een voetgangersgebied met beperkte toegankelijkheid voor gemotoriseerd verkeer. Enkel de bewoners krijgen toegang, hulpdiensten en voor laden en lossen. De jachthaven is ook beperkt toegankelijk. Bezoekers moeten op de bezoekersparking parkeren. De jachthaven blijft wel bereikbaar voor een kraanwagen voor het laden en lossen van boten;
- het voetgangersgebied krijgt het profiel van een "dorpstraat" met alles op één niveau en met platte kasseien voor het loop- en rijcomfort en boordstenen. Voetgangers, fietsers en gemotoriseerd verkeer delen de ganse openbare ruimte tussen de rooilijnen. Voor het gemotoriseerd verkeer wordt de beschikbare ruimte beperkt tot een "rijloper", gemarkeerd door de boordstenen en goten. De breedte hiervoor bedraagt, volgens het draaiboek van openbaar domein, 3,6m tussen de boordstenen (inclusief de goten). Hier is niet overal ruimte voor (bijvoorbeeld in de Tolhuisstraat). De rijloper wordt daar smaller waarbij de kantstroken bij de rooilijnen, buiten de rijlopen, minstens 0,5m blijven. Alles ligt op 1 niveau waardoor het overrijdbaar is voor de brandweer;
- rondom het Kazerneplein en het nieuwe Tolplein, aan de helling naar de opgehoogde dijk, worden de boordstenen als markering van een rijloper voor gemotoriseerd verkeer niet doorgetrokken en betreft een zuivere erfinrichting met platte kasseien;
- op de Havenmarkt en het nieuwe Tolplein worden plantsoenen (met plantvakken) afgeboord door boordstenen op éénzelfde niveau;
- op het Kazerneplein worden de bestaande paden heraangelegd met een ander waterdoorlatend materiaal;
- aan de toegangen tot het centrum komen fietsenstallingen. Binnendijks bij de toegangspaden tot de vestingwal wordt ruimte gevrijwaard voor het inpassen van een speeltoestel of spelprikkel;
- wat betreft de riolering wordt het regenwater afgeleid naar de vestginggracht en het vuil water via een pompstation naar een waterzuiveringsinstallatie aan de Scheldelaan.