Terug

2017_DRAN_00034 - Stad aan het water. Gedempte Zuiderdokken - Schetsontwerp herinrichting openbaar domein - Advies - Goedkeuring

districtsraad Antwerpen
ma 20/02/2017 - 20:00 Raadzaal
Goedgekeurd

Samenstelling

Aanwezig

Marco Laenens, voorzitter districtsraad; Anne Poppe, districtsraadslid; Lieve Stallaert, districtsschepen; Tatjana Scheck, districtsraadslid; Christophe Wuyts, districtsraadslid; Dirk Vanlommel, districtsraadslid; Samuel Markowitz, districtsschepen; Nadine Peeters, districtsraadslid; Willem-Frederik Schiltz, districtsraadslid; Sener Ugurlu, districtsraadslid; Marita Wuyts, districtsraadslid; Paul Cordy, voorzitter districtscollege; Jan van der Vloet, districtsraadslid; Cordula Van Winkel, districtsschepen; Tom Van den Borne, districtsschepen; Anton Geerts, districtsraadslid; Jan Kruyniers, districtsraadslid; Regina Verstraeten, districtsraadslid; Lutgardis van Craenenbroeck, districtsraadslid; Adrjen Boeckmans, districtsraadslid; Inneke De Vos, districtsraadslid; Nanouchka Nan Khoshki Langeroudi, districtsraadslid; Jan Braeckmans, districtsraadslid; Filip Deckers, districtsraadslid; Herald Claeys, districtssecretaris; RaphaĆ«l Vandecasteele, districtsraadslid

Afwezig

Paula De Brie, districtsraadslid; Nick De Wilde, districtsraadslid; Karima Amaliki, districtsraadslid; Paul Struyf, districtsraadslid; Morad Ramachi, districtsraadslid; Sandy Neel, districtsraadslid

Verontschuldigd

Chris Anseeuw, districtsraadslid; Ilona Van Looy, districtsraadslid; Theo Beck, districtsraadslid

Secretaris

Herald Claeys, districtssecretaris

Voorzitter

Marco Laenens, voorzitter districtsraad
2017_DRAN_00034 - Stad aan het water. Gedempte Zuiderdokken - Schetsontwerp herinrichting openbaar domein - Advies - Goedkeuring 2017_DRAN_00034 - Stad aan het water. Gedempte Zuiderdokken - Schetsontwerp herinrichting openbaar domein - Advies - Goedkeuring

Motivering

Gekoppelde besluiten

Regelgeving: bevoegdheid

Overeenkomstig artikel 10 van het collegebesluit van 6 maart 2015 (jaarnummer 01791) waarin de bevoegdheid voor lokale straten wordt overgedragen van het college aan het districtscollege en de gemeenteraadsbeslissing van 30 maart 2015 (jaarnummer 00147) waarin de bovenlokale locaties werden vastgelegd, zijn de Vlaamsekaai, de Waalsekaai en het speelplein Regenboogpark (noordelijk speelterrein aan de Scheldestraat) op de Gedempte Zuiderdokken respectievelijk twee lokale straten en een speelplein waarvoor het districtscollege bevoegd is.

Artikel 285 van het Gemeentedecreet: "Benevens de beslissingsbevoegdheden waarover de districtsraad beschikt op grond van dit decreet, heeft de districtsraad ook een algemene adviesbevoegdheid voor alle aangelegenheden die betrekking hebben op het district. De districtsraad kan bij reglement die algemene adviesbevoegdheid of delen ervan overdragen aan het districtscollege."

Inspraak

Op 28 mei 2016 werd in het Zuiderpershuis het wedstrijdontwerp aan de bevolking voorgesteld op een informatie- en participatiemoment. Een belangrijk onderwerp van debat was de organisatie van evenementen op de Gedempte Zuiderdokken. Dit zowel naar aard en grootte van evenementen als naar de locatie.

Op 9 november 2016 werd in het Zuiderpershuis een informatievergadering georganiseerd over de aanleg van de ondergrondse parkings en de mobiliteit op en rond de Gedempte Zuiderdokken. Op 26 november 2016 werd in den Bell het voorstel voor het schetsontwerp aan de bevolking gepresenteerd op een informatie- en participatiemoment.

Aanleiding en context

Datum Orgaan Jaarnummer Omschrijving
28 mei 2014 college

5736

Het college beslist om het huidige bovengronds parkeeraanbod op de Gedempte Zuiderdokken ondergronds te brengen en de bovengrond te transformeren tot een kwalitatieve publieke ruimte.

29 mei 2015 college 4135

Het college keurt de principes voor de realisatie van de ondergrondse parkings Steendok en Kooldok, de aanleg van het openbaar domein van de Gedempte Zuiderdokken goed. Het college geeft opdracht aan GAPA om een private partner aan te stellen voor de realisatie van Parking Kooldok en Steendok.

Het college geeft opdracht aan AG VESPA om via de procedure Open Oproep van de Vlaams Bouwmeester een ontwerper voor de heraanleg van het openbaar domein van de Gedempte Zuiderdokken aan te stellen en om een projectdefinitie voor de heraanleg van het openbaar domein van de Gedempte Zuiderdokken op te maken en ter goedkeuring aan het college voor te leggen.

12 juni 2015 raad van bestuur AG VESPA   

De raad van bestuur AG VESPA geeft een mandaat aan het directiecomité AG VESPA om via de procedure van de Open Oproep van de Vlaams Bouwmeester een ontwerpteam aan te stellen inclusief het nemen van alle beslissingen die verbonden zijn aan deze gunning.

29 juni 2015 directiecomité AG VESPA   Het directiecomité AG VESPA keurt goed om de Vlaams Bouwmeester te mandateren om de studieopdracht voor de heraanleg van de Gedempte Zuiderdokken op te nemen in de procedure van de open oproep. Hiervoor keurt het directiecomité het mandaat en het protocol met de Vlaams Bouwmeester goed.
14 september 2015 directiecomité AG VESPA   Het directiecomité AG VESPA keurt vijf kandidaat ontwerpers goed en nodigt hen uit om een concept en offerte in te dienen voor de heraanleg van de Gedempte Zuiderdokken.
5 oktober 2015 districtscollege Antwerpen  525 Het districtscollege keurt goed dat het lokaal publiek domein een volwaardig onderdeel vormt van de opdracht voor de heraanleg van het openbaar domein van de Gedempte Zuiderdokken. Het districtscollege keurt de delen van de projectdefinitie die betrekking hebben op het lokaal publiek domein goed.
25 september 2015 college  7896 Het college keurt de projectdefinitie voor de heraanleg van het openbaar domein van de Gedempte Zuiderdokken goed.
8 februari 2016 directiecomité AG VESPA   

Het directiecomité stelt Tractebel Engineering NV, met in onderaanneming ADR Architects sarl, LEA en Erik De Waele, aan als ontwerpteam voor de herinrichting van het openbaar domein van de Gedempte Zuiderdokken op basis van hun wedstrijdontwerp 'Dok Zuid' zoals voorgesteld in de wedstrijdfase van de Open Oproep.

28 oktober 2016 college  9533

Het college keurt goed dat in het infrastructurele ontwerp van de Gedempte Zuiderdokken de meest zuidelijke 'tafel' in het ontwerp (Steendok) niet meer ingericht wordt voor het organiseren van evenementen als basis om het schetsontwerp verder uit te werken.

 

Argumentatie

Het schetsontwerp legt de krachtlijnen voor de heraanleg van de Gedempte Zuiderdokken vast. De inzet van het ontwerp is het ontwikkelen van één samenhangende nieuwe stedelijke ruimte. Tegelijkertijd vraagt de schaal van de Gedempte Zuiderdokken, de bijzondere stedelijke context en de diverse programmatorische vragen zoals sport, spel, evenementen, waterberging, groen, enzovoort, duidelijke gedefinieerde deelruimten die elkaar aanvullend versterken.

Met het schetsontwerp 'Dok Zuid' geeft het ontwerpteam Tractebel, ADR Architects en Georges Descombes een antwoord op de belangrijkste ambities die de stad stelt voor de Gedempte Zuiderdokken. Het voorliggend schetsontwerp is een uitwerking van het wedstrijdontwerp, maar heeft door interactie en dialoog met een brede groep van actoren (zowel intern stedelijk als extern) een transformatie ondergaan. Het schetsontwerp is opgebouwd uit drie 'tafels', een 'kroon', vier pleinen en een 'front of house' aan de verschillende cultuurhuizen. 

Drie 'tafels' markeren het voormalige Kooldok, Schippersdok en Steendok

De drie 'tafels' hebben de exacte grootte van de drie voormalige dokken. Ze introduceren op een grote schaal nieuwe publieke ruimte op de Gedempte Zuiderdokken. Ze krijgen elk een eigen karakter en zorgen tegelijkertijd voor een duidelijke samenhang in het ontwerp. De tafels keren niet terug naar de activiteit van de voormalige haven, maar vervangen deze door een nieuwe stedelijke activiteit die inspeelt op de behoeften van de wijk en de actieve rand van de Gedempte Zuiderdokken met de vele horeca, winkels en enkele unieke cultuurhuizen. De middenste tafel (Schippersdok) wordt een ruime open plek waar zachte vormen van verblijf en recreatie kunnen plaatsvinden. De buitenste tafels (Kooldok en Steendok) krijgen meer een 'tuin'-karakter met afwisseling van open plekken, beplanting en elementen voor sport, spel en verblijf.

De 'kroon' vormt een groene omkadering van Dok Zuid

De 'kroon' is een dynamische en koele stedelijke plek onder een genereus bomendak. Binnen de 'kroon' wikkelt de circulatie zich af. Tegelijkertijd is deze ruimte ook een verblijfsruimte met plaats voor terrassen van de omliggende horeca, picknicktafels en banken. De kroon zorgt voor een opwaardering van de randen van de Gedempte Zuiderdokken door het versterken van de groenstructuur. 

'Front of house' creëert een belangrijke publieke voorruimte aan de vier cultuurhuizen

Aan de Gedempte Zuiderdokken liggen vier belangrijke cultuurhuizen: het FOMU, M HKA, Zuiderpershuis en de Zuiderkroon. Deze gebouwen gaan vandaag nauwelijks of geen relatie aan met de aanliggende publieke ruimte. Hoewel er uit de gesprekken met deze cultuurhuizen duidelijk een interesse blijkt om dit wel te doen. Met het creëren van een 'Front of House' – een publieke voorruimte – voor al deze cultuurhuizen, wordt de wisselwerking tussen binnen en buiten, tussen deze programma’s en het plein geïntensifieerd. Er ontstaat een drempelruimte die bijzondere kansen biedt voor een nieuwe publieke cultuur. 

Vier pleinen organiseren de belangrijkste verbindingen met de omgeving

Vier pleinen op Dok Zuid (in het schetsontwerp met de volgende werknamen aangeduid: het Scheldeplein, het Museumplein, het Waterpoortplein, het Zuidplein) organiseren de belangrijkste verbindingen met de omgeving: zowel richting de Schelde als richting de Zuidwijk. De pleinen zijn open verharde ruimten. Door een verschil in maat en karakter zijn de vier pleinen sterk complementair, zowel wat betreft het alledaags gebruik als wat betreft de evenementen die hier een plek kunnen krijgen. De pleinen worden op Dok Zuid gedefinieerd als de locaties voor evenementen. Dit is een wijziging ten opzichte van het wedstrijdontwerp waar de zuidelijke tafel voorbehouden werd voor het organiseren van evenementen. 

Beleidsdoelstellingen

1 - Woonstad
1SWN06 - De stad bouwt aan een aantrekkelijke stad en een duurzame, kwaliteitsvolle omgeving waar mensen graag wonen, werken en zich ontspannen
1SWN0601 - De stad realiseert stadsprojecten in eigen regie en in samenwerking met publieke en private partners.
1SWN060102 - De realisatie van stadsprojecten binnen het programma Stad aan het water vormt nieuwe ontwikkelingen en publieke ruimte aan het water
1SWN060102P07221 - Zuiderdokken

Besluit

De districtsraad Antwerpen keurt eenparig het volgende besluit goed.

De districtsraad antwerpen beslist:

Artikel 1

De districtsraad geeft positief advies op het schetsontwerp voor de heraanleg van het openbaar domein van de Gedempte Zuiderdokken, op voorwaarde dat:

  1. De gebruikte bestratingsmaterialen bestand zijn tegen overrijdbewegingen en torsie en er bij twijfel voor ander materiaal gekozen wordt. Daarenboven moeten ze duurzaam zijn en moet de toegankelijkheid voor eenieder verzekerd zijn. De halfverharding moet doorlatend zijn en mag geen stofvorming geven.
  2. De buurtbewoners, de scholen, de schoolgaande jeugd, de handelaars, de horeca-uitbaters enz. uit de ruime omgeving van de Zuiderdokken betrokken worden bij de verdere invulling van het geheel.
  3. De mogelijkheid wordt voorzien voor de buurt om delen zelf te beheren, bijvoorbeeld als samentuin of pluktuin.
  4. Er water wordt voorzien dat de mogelijkheid biedt tot spelen.
  5. Er overdekte zit- en picknick-gelegenheden voorzien worden.
  6. Er in de kroon, naast terrassen voor de horeca op Waalse en Vlaamse Kaai, ook mogelijkheden worden voorzien voor tijdelijke invullingen zoals een ijsjeskraam, pop up zomerbar en dergelijke. Ook de nabijgelegen musea en galerijen worden hierbij betrokken voor bijv. een expositie in open lucht en dergelijke.
  7. Er een groene en zachte doorsteek van park Zuiderdokken naar park Nieuw Zuid wordt uitgewerkt: van de Vlaamse Kaai over de Van der Sweepstraat / Gentplaats naar de parkzone Nieuw Zuid.
  8. Er aan de ingangen van de beide parkings wordt gezorgd dat de kroon ook hier voldoende kruinmassa krijgt.
  9. Het groen voldoende kleur en fleur krijgt, doorheen de seizoenen: bloemen, bollen, bloeiende struiken, diversiteit in bomen, herfstverkleuring.
  10. De openbare verlichting aangepast wordt aan de omgeving (de juiste verlichtingssterkte in het kader van de juiste beleving, gezelligheid, veiligheid,…).

Artikel 2

Dit besluit heeft in principe geen financiƫle gevolgen.