2017_DRAN_00136 - Omgeving Centraal Station. Kievit II - Voorontwerp openbaar domein. Fase 2 - Advies - Goedkeuring

Met de collegebeslissing van 6 maart 2015 (jaarnummer 1791) werden de bevoegdheden van de districtscolleges gecoördineerd. Artikel 10 bepaalt dat het districtscollege bevoegd is voor lokale straten en pleinen.

In het gemeenteraadsbesluit van 30 maart 2015 (jaarnummer 147) werden de bovenlokale straten en pleinen vastgelegd. Ontwikkelingen (nieuw openbaar domein) en mobiliteit en verkeersmaatregelen blijven een bevoegdheid van het college.

Artikel 285 Gemeentedecreet bepaalt dat het district adviesbevoegdheid heeft voor alle aangelegenheden die betrekking hebben op het district.

Voor het stadsproject Kievit II is een intensief participatietraject doorlopen met de buurt sinds 2007.

Voor de verdere uitwerking van het noordelijke deel van Kievit II konden de bewoners van de Kievitwijk opnieuw input leveren tijdens een infomarkt die doorging in het voorjaar van 2017. De buurtbewoners wisten het ontwerp positief te onthalen, aangaande het spelen werd zinvolle input geleverd. Een vraag om extra in te zetten op samen spelen werd opgenomen in het ontwerp.

De omgeving van het Centraal Station wordt in het strategisch ruimtelijk structuurplan (s-RSA) aangeduid als strategische ruimte. Dit wil zeggen dat de stad Antwerpen in dit gebied een actieve rol wil spelen door een gericht ruimtelijk beleid te voeren. Binnen deze strategische ruimte is Diamantwijk-Kievit wijk aangeduid als strategisch project.

Op 10 maart 2006 (jaarnummer 2612) besliste het college om in het gebied Kievit II een regierol op te nemen en een stadsontwerp ‘Kievit II’ op te maken.

Op 22 augustus 2008 (jaarnummer 9559) keurt het college het stedelijk en gedragen voorstel ter herziening van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan project Kievit fase II goed.

Op 27 januari 2012 werd het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) Kievit II definitief vastgesteld door de Vlaamse regering.

Op 26 oktober 2012 werd de ontwerpopdracht voor een nieuwe groene publieke ruimte in het projectgebied gegund aan het ontwerpteam Buur-Hosper.

Op 7 juni 2013 werd het schetsontwerp (jaarnummer 5749) voor het openbaar domein Kievit II goedgekeurd door het college.

Op 13 december 2013 keurde het college (jaarnummer 12755) de verdeling de bevoegdheden in zake stadsontwikkeling goed. Het project Kievit II werd toebedeeld aan AG VESPA.

Op 31 januari 2014 keurde het college (jaarnummer 1013) het voorontwerp voor het zuidelijke deel van Kievit II (tussen Somerstraat en Van de Nestlei) goed.

Op 27 juni 2014 keurde het college (jaarnummer 06717) het definitief ontwerp voor het zuidelijke deel van Kievit II (tussen Somerstraat en Van de Nestlei) goed.

Start fase definitief ontwerp Kievit II, noordelijk deel.
De opmaak van het definitief ontwerp gebeurt op basis van het goedgekeurde voorontwerp voor het noordelijke deel van Kievit II, mits de verdere uitwerking van een aantal belangrijke ontwerpdetails zoals hieronder samengevat. De plannen kunnen in bijlage terug gevonden worden.

Beschrijving voorontwerp Kievit II, noordelijke deel
Het noordelijk deel van Kievit II strekt zicht uit langsheen de Van Immerseelstraat. De noordgrens ligt aan de rand van het Kievitplein (het Kievitplein zelf behoort niet tot de projectzone), de zuidgrens komt overeen met de kruising met de Somerstraat.
Binnen dit noordelijke deel van het projectgebied wordt het hoofdkantoor van De Persgroep gerealiseerd (bouwblok I), daarnaast wordt er nog een stuk van bouwzone IIa (naast de synagoge en jongensschool in de van Spangenstraat) ontwikkeld.

Binnen het ontwerp gebeurt er afstemming tussen het openbaar domein en het gebouw van De Persgroep. Het gebouw van De Persgroep wordt mogelijks uitgerust met een groot LED-scherm dat geïntegreerd wordt in de noordgevel (uitgevende op het Kievitplein). Bij gelegenheid wenst De Persgroep evenementen te organiseren. Verdere afspraken hieromtrent zullen gemaakt worden met de stad.
De straten die rondom het kantoorgebouw van De Persgroep lopen, de Van Spangenstraat en de Stoomstraat, zijn beide straten die zijn opgenomen in openbaar domein ontwerp.

Het voorontwerp is een meer gedetailleerde uitwerking van het schetsontwerp. Met specifieke aandacht voor:  de groenkussens en bomen, zitgelegenheid en speelelementen, fietsers en andere vervoersmiddelen, veiligheid.

Ontwerpdetails te vermelden bij dit voorontwerp:
Groenkussens en bomen
De groenkussens worden ingericht met veel verschillende plantensoorten. Er werd gekozen voor extensieve prairiebeplanting, zones met intensief te maaien gras en afgebakende zones voorzien van struiken. Het aandeel struiken werd afgestemd met de groendienst van de stad, alsook de beheersmaatregelen die erop van toepassing zijn.

De groenkussens zijn opbouw plantenvakken, dit gezien de ondergrondse structuren van de parkings en de aanwezigheid van de Van Immerseeltunnel. Gezien de beperkte gronddekking van de groenkussens  kunnen er geen grote bomen in worden gepland. In de groenkussens zelf kunnen dus enkel heesters aangeplant worden. Grote bomen werden ingetekend op plaatsen waar er volle grond is. Er wordt onderzocht of de solitaire bomen gekoppeld kunnen worden aan de aanwezige groenperken.
Tegen het Kievitplein aan (ook al zijn de mogelijkheden daar erg beperkt wegens aanwezige nutsleidingen) werd één grote eerste orde boom ingetekend. Verder onderzoek moet aantonen of deze positie kan.

Zitgelegenheid en speelelementen
De groenkussens zijn op de hoeken vaak voorzien van zitgelegenheid, het betreft op maat gemaakt zitmeubilair dat telkens weer een eigen invulling kent. Bij het verblijven op deze zitplaatsen wordt vermaak en sociaal contact in de hand gewerkt door de specifieke inrichting.

In de overgang van het schetsontwerp naar het voorontwerp werd extra ingezet op samen spelen. Eén van de groenkussens werd voorzien van een speelterreint voor de allerkleinsten, de oppervlakte van de speelzone is nu 180m² (in het schetsontwerp nog 117m²).

Binnen het ontwerp werd nog een ander speelelement toegevoegd, een fontein die momenteel gepositioneerd is tegen de noordgrens van de projectzone (op de grens met het Kievitplein). De fontein zal extra dynamiek brengen op het plein en heft de verblijfskwaliteit van het openbaar domein naar een volgend niveau. De fontein is een element dat later met districtsmiddelen onderhouden dient te worden. De definitieve locatie moet nog bepaald worden.

Fietsers en andere vervoersmiddelen.
Het uitgangspunt voor Kievit II is dat er geen gemotoriseerd verkeer wordt toegelaten, dit met uitzondering van het verkeer op de Van Immerseelstraat. Voor laden en lossen zal er in beperkte mate een uitzondering gemaakt worden, zo zal het openbaar domein van Kievit II enkel binnen afgesproken venstertijden betreden mogen worden. Dit wordt verder uitgewerkt.

Een ander uitgangspunt is dat er geen bovengrondse fietsenstallingen worden voorzien. Alle fiets-parkeren dient ondergronds of inpandig te gebeuren. De NMBS heeft een grote fietsenstalling dat de gebruikers van het openbaar domein tevens kunnen gebruiken. De aanpalende kantoorgebouwen moeten eigen fietsenstallingen voorzien voor hun personeel, die aan deze vereiste voldoen.
De Persgroep onderzocht de piste voor het aanleggen van een ondergrondse fietshelling aan de Van Spangenstraat. Dit met een toegang op het openbaar domein, gericht naar de synagoge. Dit voorstel van De Persgroep werd niet weerhouden. 
Het openbaar domein ontwerp werd ingetekend zonder fietshelling omdat er geen alternatieve oplossing gekend was.    

Veiligheid
Het veiligheidsaspect binnen Kievit II is een belangrijk aandachtspunt, dit binnen de context van de Joodse gemeenschap. Aan de Van Spangenstraat zal een gepaste manier gevonden moeten worden om de synagoge te beschermen tegen rampkraak. De oplossing moet geïntegreerd worden in het openbaar domein ontwerp en wordt bij het definitief ontwerp verder uitgewerkt.   

Het stadsproject Kievit II wordt gefaseerd gerealiseerd, dit aansluitend op de nieuwe bebouwingen.

In eerste fase werd het zuidelijke deel van het openbaar domein gerealiseerd, van de Van de Nestlei tot de Somerstraat. Het betreft de zone tussen de Van Immerseelstraat en de spoorwegberm.  De tunnelmond ter hoogte van de Delacenseriestraat (toegang tot de onderdoorgang van de spoorwegberm), en de Baron Joostensstraat maakten initieel ook deel uit van deze fase echter ze werden voor verdere uitwerking naar de volgende fase verplaatst.
Het zuidelijke deel is (met uitzondering van de twee vermelde delen) inmiddels grotendeels uitgevoerd.

In tweede fase wordt het noordelijke deel van het openbaar domein verder ontworpen, in afstemming met de bouwprojecten (bouwblok IIb door Kairos, en bouwblok I door De Persgroep) . De ontwerpfase voorontwerp is afgerond. Het voorontwerp werd aan het coördinatieoverleg van 26 juni 2017 voorgelegd en goedgekeurd (verslag in bijlage). De volgende ontwerpfase is het definitief ontwerp, wat nu dient aangevat te worden.