2017_VVA_00050 - Voorstel tot advies van raadslid Christophe Wuyts: (her)installatie van het standbeeld "De Franse Furie" op het Operaplein en "Leopold De Wael" op de Rooseveltplaats

In het zogenaamde “open depot” van het Middelheimmuseum staan en liggen er nog standbeelden die vroeger op de Rooseveltplaats en Kipdorp te zien waren.

Op 17 januari 1583 wou de Franse landsheer Frans van Anjou Antwerpen bij verrassing nemen. Hij probeerde stadhouder Willem van Oranje en buitenburgemeester Filips van Marnix van Sint-Aldegonde te lokken naar een wapenschouw buiten de stad. Omdat de plannen van Frans van Anjou uitlekten, was de stad voorbereid.  Toen van Anjou de wallen innam, verweerden de Antwerpenaren zich met alle mogelijke middelen en dreven ze hun landsheer buiten.  Op de plaats van de slag, aan de geuzenhofkes (nu Rooseveltplaats), werd een standbeeld geplaatst om de tachtig gesneuvelde burgers te herdenken.

Het monumentale beeld, genaamd de Franse Furie, werd in 1948 weggehaald om plaats te maken voor het autoverkeer. Na vele omzwervingen ligt het nu al jaren op de “herstelweide” of het zogenaamde “open depot” van het Middelheimmuseum.

Bijkomende info over standbeeld De Franse Furie

Standbeeld ontworpen door beeldhouwer Georges Geefs en bouwmeester Frans Van Dyck. In 1894 goedgekeurd door de gemeenteraad. In 1895 geplaatst in de Geuzenhofkes, vandaag de Roosenveltplaats. Het standbeeld stelt een vrouw met vaandel en lauwerkrans voor en heeft het opschrift: “De Maagd van Antwerpen kroont de burgermoed”. In 1902 werd het verplaatst op het plein en over het standbeeld van Leopold de Wael geplaatst. Op 13 december 1948 werd besloten om het beeld te verplaatsen naar het Albertpark. Dit werd echter nooit uitgevoerd, waarna het beeld overgebracht werd naar het stadsmagazijn. Na een omzwerving langs Rijkevorsel belande het beeld op de herstelweide van het Middelheimpark.

Het monument herinnert aan de aanslag door Frans van Anjou op Antwerpen (17 januari 1583), die een mislukking werd dank zij de onverschrokkenheid van de schutterij, spontaan geholpen door vele vrijwilligers uit de burgerij. Bij die slag vielen zo’n 80 Antwerpse burgers. Aan Franse kant vielen er honderden soldaten.

De Franse Furie betekende het einde van de Franse steun voor de Nederlandse opstand. Doordat de Engelse steun te laat kwam, wist Spanje Antwerpen in 1585 te heroveren. Zo kwamen de volledige Zuidelijke Nederlanden weer in handen van de Spaanse koning.

Argumentatie

Met de aanleg van het Operaplein en de herinrichting van de Rooseveltplaats ontstaat er een mogelijkheid dit prachtig beeld uit de vergeethoek van het Middelheimmuseum te halen, waar het nu ligt te verkommeren. Het beeld is een hulde aan de zelfopoffering van de Antwerpenaars om hun stad te verdedigen. Door het beeld opnieuw een zichtbare plaats te geven, brengen we de Antwerpenaar in contact met de geschiedenis van zijn stad en die bewuste plek.

Dit advies past in de realisatie van artikel 52 van het Bestuursakkoord 2012-2018 (p.11) van het District Antwerpen, met name:

Art. 1.

De districtsraad adviseert aan het College van Burgemeester en Schepenen om na de herinrichting van het Operaplein het ongebruikte standbeeld 'De Franse Furie" opnieuw een plaats te geven, zodat de we de Antwerpenaar meer in contact brengen met de geschiedenis van zijn stad en die bewuste plek.

Art. 2.

De districtsraad adviseert het College van Burgemeester en Schepenen om na de herinrichting van de Rooseveltplaats het ongebruikte standbeeld van "Leopold De Wael" aldaar opnieuw een plaats te geven. Indien dit ontwerpmatig niet mogelijk is adviseert de districtsraad het standbeeld een plaats te geven op het zuid.

Art. 3.

De districtsraad adviseert aan het College van Burgemeester en Schepenen om na te gaan over er nog andere standbeelden opnieuw een plek kunnen krijgen op stedelijke pleinen.