2017_CBS_00863 - Stedelijk havengebied - Invulling watervlakken Asiadok. Principebeslissing. Intrekking - Goedkeuring

Voorgeschiedenis

Masterplan Eilandje

Op 20 maart 2002 (jaarnummer 3278) besliste het college het Masterplan Eilandje goed te keuren als onderlegger voor de verdere ontwikkeling van het Eilandje. De globale visie uit het Masterplan werd thematisch verder uitgewerkt en verfijnd in vier beeldkwaliteitplannen; het beeldkwaliteitplan voor de buitenruimte, het beeldkwaliteitplan voor de architectuur, het waterplan en het groenplan.

Waterplan Eilandje

Het Waterplan Eilandje werd door het college goedgekeurd op 7 mei 2004 (jaarnummer 4652). De hoofddoelstelling van het plan is het maximaal ontwikkelen van het maritieme karakter van het Eilandje.

Protocol Stad Antwerpen- Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen

Het samenwerkingsprotocol tussen de stad Antwerpen en Gemeentelijk HavenbedrijfAntwerpen dat goedgekeurd werd door de gemeenteraad op 16 februari 2009 (jaarnummer 197) vermeldt in artikel zes dat als algemeen uitgangspunt geldt dat dokken, bruggen, kaaimuren en oevers binnen het ‘gebied Eilandje’ in de totaliteit op termijn aan de stad Antwerpen zullen worden overgedragen. Momenteel lopen onderhandelingen over de samenwerkingsvorm voor wat betreft deze infrastructuren.

Beleidsnota woonboten

Als concrete uitwerking van het bestaande Waterplan Eilandje en als voorafname op het nieuwe Waterplan werd reeds een beleidsnota voor woonboten opgemaakt en goedgekeurd door het college op 16 oktober 2009 (jaarnummer 14636). De beleidsnota woonboten geeft weer op welke locaties er woonboten kunnen komen, ze geeft een definitie van wat woonboten zijn en onder welke condities ze toegelaten kunnen worden in Antwerpen.

Waterplan+ Eilandje

Op 25 maart 2011 keurde het college van burgemeester en schepenen het Waterplan +  voor het Eilandje goed. Hierin worden de krachtlijnen voor de ontwikkeling van het Eilandje vastgelegd en wordt een ligplaatsenregeling vastgelegd voor flexibele ligplaatsen en vaste ligplaatsen. Daarnaast doet het waterplan + uitspraken over walvoorzieningen, bruggen, kaaimuren en steigers en giet het alle ambities in negen afgebakende projecten. Hieronder vallen ook de woonboten, toegelaten in het Kempisch Dok, het Houtdok en het Bonapartedok en waarvoor op 16 oktober 2009 een beleidsnota voor woonboten werd goedgekeurd.

Eilandje. Waterplan+- Beleidsnota Woonboten

Op 7 november 2014 keurde het college van burgemeester en schepenen een beleidsnota goed waarin het woonbotenbeleid zoals goedgekeurd in het waterplan + herbevestigd werd.

Het woonbotenbeleid bepaalt de definitie van welke woonschepen gewenst zijn in de dokken van het Eilandje en de technische en esthetische randvoorwaarden waaraan deze schepen moeten voldoen om in aanmerking te komen voor een ligplaats. In essentie worden woonschepen waarvan de originele bootlijn behouden is aangetrokken op het Eilandje. Alle woonschepen moeten vaarwaardige schepen zijn die voldoende onderhouden worden. In een woonboot kan een beperkte ruimte voor nevenactiviteiten zoals onder meer kantoor, B&B,... worden voorzien. In een derde deel worden de woonbootclusters besproken. Een schematisch ligplan voor de twee specifieke clusters (Houtdok en Kempisch Dok) worden voorgesteld. De noodzakelijke infrastructurele ingrepen worden toegelicht. Voor beide clusters dienen de nutsinfrastructuren en rioleringsaansluitingen nog worden aangelegd. Naast deze twee clusters worden er ook specifieke woonboten of vormen van bewoning toegelaten in het Bonapartedok en het Asiadok. In het Bonapartedok worden historische schepen aangetrokken die ook bewoond worden. Het Asiadok blijft het dok waar commerciële vaart een plek heeft en waar ook binnenschippers op rust kunnen verblijven.

Politiereglement voor het stadshavengebied

Op 26 oktober 2015 werd het Politiereglement voor het stadshavengebied door de gemeenteraad goedgekeurd (jaarnummer 598). Sinds 1 januari 2016 is het stedelijk havengebied onder het beheer van de stad Antwerpen en is het Politiereglement voor het stadshavengebied van toepassing.

Stadshavenonderrichtingen

Op 20 april 2016 keurde de burgemeester in uitvoering van het politiereglement voor het stadshavengebied, stadshavenonderrichtingen goed.

Aanleiding en juridische context

Het college van burgemeester en schepenen nam kennis van de vaartuigen die een vaste ligplaats innemen in het stedelijk havengebied en van de risico-inschatting gemaakt door de stadshavenmeester op 18 december 2015. Niet alle vaartuigen beschikten over een formele toelating van het Havenbedrijf Antwerpen om daar een ligplaats in te nemen vóór de datum van overdracht van de bevoegdheden watervlakken op 01 januari 2016. De invulling van de ligplaatsen stemde niet overeen met de bestemming die het college bepaalde en vastlegde in het Waterplan+.

Bij de overname van het beheer van de stadshaven door de stad op 1 januari 2016 namen een aantal vaartuigen een ligplaats in zonder te beschikken over een formele schriftelijke toelating.   

Vanaf 1 januari 2016 voerde de stadshavenmeester de afgesproken aanpak door voor de langdurig gemeerde schepen in het stedelijk havengebied. Bedoeling was om de nautisch-technische situatie in beeld te brengen. Hiervoor is er overleg geweest met de eigenaars van de vaartuigen of rederijen, dat geleid heeft tot structurele oplossingen voor verschillende vaartuigen, onder andere tankvaart rederij Trafuco, erfgoed schip François Musin, motorpassagiersschip Frisia, binnenschip Merdok, … Sommige vaartuigen genieten een historisch gedoogde ligplaats die  niet strookt met het Waterplan+.

Voor een aantal vaartuigen kon na bemiddeling evenwel geen oplossing gevonden worden binnen het huidige Waterplan+.

Verschillende van deze vaartuigen voldeden bovendien niet of niet volledig aan de nautisch-technische voorwaarden in functie van de veiligheid zoals bepaald in het Politiereglement voor het stadshavengebied en de Stadshavenonderrichtingen.

Verder stelt zich een gelijkaardige problematiek voor vaartuigen gevestigd in het Lobroekdoek ten tijde van de overdracht van dit dok door de stad aan de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM).

Er is nood aan een sociaal aanvaardbare oplossing die enige zekerheid kan bieden aan de huidige, duidelijk afgelijnde groep van eigenaars in afwachting van een definitieve oplossing (geplande ligplaatsen voor woonboten Houtdok).

Het is daarom aangewezen om in een uitdoofscenario te voorzien en tijdelijk specifieke ligplaatsen te voorzien voor vaartuigen die vóór 1 januari 2016 een ligplaats innamen in het stedelijk havengebied en die sindsdien een toelating kregen van de burgemeester om deze ligplaatsen tijdelijk in te nemen onder voorwaarden of die in het Lobroekdok lagen ten tijde van de overdracht aan de BAM.  Dit met  het oog op het regulariseren van de veiligheidstoestand en de ingenomen ligplaats. 

Er wordt voorgesteld om hiervoor specifieke ligplaatsen te voorzien in het Asiadok.

De herlocalisatie van deze vaartuigen naar de bestemde tijdelijke ligplaatsen  is  enkel mogelijk wanneer de eigenaars zich confirmeren aan de nautische technische veiligheidsvoorwaarden, het politiereglement voor het stadshavengebied en de stadshavenonderrichtingen en is derhalve voorwaardelijk. Bovendien, geldt de herbestemming slechts voor de overgangsperiode en biedt dit geen ruimte voor nieuwe aanvragen buiten het huidige contingent van schepen die sinds  1/1/2016 in een gedoogsituatie verkeren binnen de stadshaven of die ten tijde van de overdracht aan de BAM in het Lobroekdok lagen. De eigenaars van de vaartuigen dienen tevens de nodige faciliteiten te organiseren ter hoogte van de toegekende ligplaats in samenspraak met de dienst stadshaven.   

De toekenning van een concrete tijdelijke ligplaats op deze plaats behoort tot de bevoegdheid van de burgemeester.