2017_DRWI_00092 - Ter Beke, district Wilrijk - Waterstudie. Ontwerp-eindrapport. Advies - Goedkeuring

Artikel 285 van het Gemeentedecreet bepaalt dat de districtsraad een algemene adviesbevoegdheid heeft voor alle aangelegenheden die betrekking hebben op het district.

Op 26 oktober 2015 (jaarnummer 554) keurde de gemeenteraad het bestek GAC/2015/3065 goed voor het afsluiten van een raamovereenkomst voor betrekking tot de opmaak milieueffectenrapporten, ruimtelijke veiligheidsrapporten en gemeentelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen.

Het industriegebied Ter Beke in Wilrijk kenmerkt zich door een hoge graad aan verharding met een beperkt volume aan waterbuffering op perceelsniveau. Vanuit het bovenlokaal groenplan van de stad Antwerpen (jaarnummer 1325) wordt gezocht naar opportuniteiten om bovenlokale groenstructuren te versterken die geënt zijn op het watersysteem. Dit gaf aanleiding tot een alternatief concept dat inzet op gedecentraliseerde, open waterberging (dwars op de topografie) en het realiseren van groenblauwe verbindingen. Om de haalbaarheid van dit concept na te gaan is verder onderzoek nodig. Daarom gunde het college op 16 september 2016 de opmaak van een waterstudie voor Ter Beke aan Sweco (jaarnummer 8066).

Op 7 juli 2017 (jaarnummer 6026) besliste het college:

- principieel goed te keuren om het robuust watersysteem als leidraad te nemen voor het toekomstig beleid en als startpunt voor de technische uitwerking van de deelprojecten:

• open grachten in Elektronikalaan, Fotografielaan, Mechanicalaan;
• open grachten doorsteek Elektronikalaan-Fotografielaan en maximale open gracht Essers-Cardoen;
• gemeenschappelijk bufferbekken aan Fotografielaan (Ferrarisbos);
• gemeenschappelijk bufferbekken aan Hof ter Beke;
• gemeenschappelijk bufferbekken in valleirand Grote Struisbeek.

- het ontwerp-eindrapport goed te keuren als basis voor verdere adviesvraag aan het district Wilrijk, Rio-Link, POM Antwerpen, GECORO en Adoma
- om de studie als volgt door te vertalen in de lopende projecten:

• In het project van de heraanleg van de Terbekehofdreef:
  -  het voorzien van een sifon aan de Elektronikalaan en aan de Dynamicalaan;
  -  de verbinding tussen Hof ter Beke en de Grote Struisbeek maximaal als een open gracht aan te leggen.

• Bij de aflevering van vergunningen de volgende principes te respecteren:
  -  niet toestaan uiterst bedachtzaam toestaan, bij voorkeur niet, van afwijkingsmogelijkheden uit de Bouwcode inzake groendaken en buffer- en infiltratievoorschriften;
  -  opleggen van bijkomende maatregelen zoals het niet toestaan van ondergrondse buffering.

• Verwerking van de principes in lopende RUP-procedures van RUP Oudebaan en van RUP Ter Beke Zuid.

- om verder te onderzoeken hoe en wie het gebiedsmanagement zal opnemen, en dit in samenspraak met het district Wilrijk, POM Antwerpen en Rio-Link.

Het bedrijventerrein Ter Beke in Wilrijk is 227 ha groot en hoort daarmee bij de grotere bedrijventerreinen van de provincie Antwerpen. In het bedrijventerrein zijn meer dan 120 bedrijven gevestigd. De basisinfrastructuur die uitgebouwd werd in de jaren 70 is sterk verouderd. De structuur van het bedrijventerrein is moeilijk leesbaar, het openbaar domein is weinig aantrekkelijk, de inrichting van bedrijfspercelen en -gebouwen is vaak niet aangepast aan de huidige eisen en verwachtingen en er is regelmatig wateroverlast. Hierdoor staat er veel te koop en te huur.

Met een waterstudie willen stad, district, POM, Rio-Link, enzovoort, de waterproblematiek oplossen, het openbaar domein terug de nodige uitstraling geven en het terrein leesbaarder maken. Kortom, de basis leggen voor de herontwikkeling van het terrein tot een hedendaags en duurzaam bedrijventerrein waar ruimte is voor duurzame economische groei.

In deze studie is gemodelleerd hoe en waar de pieken van een twintigjarige, een vijftigjarige en een honderdjarige bui kan worden opgevangen. 

• open grachten in Elektronikalaan, Fotografielaan, Mechanicalaan;
• open grachten doorsteek van de Elektronikalaan naar de Fotografielaan;
• maximaal open gracht van het bufferbekken aan de Fotografielaan naar de Struisbeek over de eigendom van Essers en/of Cardoen;
• gemeenschappelijk bufferbekken aan Fotografielaan (Ferrarisbos);
• gemeenschappelijk bufferbekken aan Hof ter Beke;
• gemeenschappelijk bufferbekken in valleirand Grote Struisbeek.

Met dit systeem wordt de waterproblematiek in Ter Beke opgelost. Bovendien wordt de last om voldoende waterbuffer te realiseren van de individuele percelen op het niveau van het bedrijventerrein getild. In de studie worden een aantal pistes aangegeven, zoals een retributie, om te zorgen dat de bedrijven bijdragen in het watersysteem.

Voor de lopende projecten in de omgeving zorgt deze studie voor een aantal (kleinere) aanpassingen. In fase 2 van het rioleringsproject in de Terbekehofdreef moeten enerzijds twee sifons worden opgenomen om te zorgen dat de grachten in de Elektronikalaan en de Dynamicalaan kunnen aansluiten op het bufferbekken van de Fotografielaan. Anderzijds wordt de verbinding van de Terbekehofdreef naar de Grote Struisbeek best al nu maximaal in een open gracht aangelegd om meer water te kunnen bergen, het regenwater dichter tegen de oppervlakte te houden en een betere ruimtelijke kwaliteit te krijgen.

Bij elke vergunning kan al een stap gezet worden naar minder wateroverlast door de Bouwcode te volgen op het vlak van groendaken en buffer- en infiltratievoorschriften. Daarnaast is het belangrijk dat het regenwater hoog genoeg aangeboden wordt. Daarom is ondergronds bufferen geen te verkiezen oplossing. Ook in de lopende RUP’s Oudebaan en Ter Beke Zuid moeten de conclusies van de studie vertaald worden.

Om het watersysteem te realiseren en verder de stap te zetten naar een hedendaags en duurzaam bedrijventerrein waar ruimte is voor duurzame economische groei, is er nood aan een coördinerende partij. Iemand die zich verantwoordelijk voelt voor dit bedrijventerrein en van alle partners het vertrouwen krijgt. Een gebiedsmanager, zoals ook omschreven in de conceptstudie duurzame herinrichting Albertkanaal (jaarnummer 5702), kan die rol opnemen. Deze rol en de financiering moeten in samenspraak met het district Wilrijk, POM Antwerpen en Rio-Link verder worden uitgewerkt.