Artikel 283 van het Gemeentedecreet bepaalt dat als naar het oordeel van de gemeenteraad een stedelijk belang in het district voorzieningen vordert waarvoor de districtsraad op grond van artikel 282 bevoegd is, die aan de uitvoering daarvan medewerking verleent zoals door de gemeenteraad in zijn desbetreffende besluit is bepaald.
De districtsraad neemt daartoe alle uitvoeringsbesluiten en is gehouden tot de in het eerste lid bedoelde medewerking onmiddellijk nadat hem het besluit van de gemeenteraad is meegedeeld.
Als de districtsraad de medewerking weigert, dan start een overlegprocedure waarin een reglement voorziet dat door de gemeenteraad wordt opgesteld. In het BOSA is opgenomen dat de burgemeester dan een overleg ad hoc samenroept. In dit overleg ad hoc zijn vertegenwoordigd: enerzijds de fractieleiders uit de gemeenteraad, de burgemeester en een lid van het college, anderzijds de voorzitters van de districtscolleges, de districtsschepenen en de fractieleiders uit de betrokken districtsraad.
Eindigt het overleg niet met een consensus, dan kunnen burgemeester en schepenen overgaan tot de uitvoering van de gemeenteraadsbeslissing met kredieten van het districtsbudget.
Dat gebeurt pas nadat de districtsraad zijn weigering aan het gemeentebestuur kenbaar heeft gemaakt. Het daartoe strekkende besluit wordt genomen in de eerste vergadering van de districtsraad volgend op de mededeling van het besluit van de gemeenteraad. Het niet-verlenen van antwoord vanwege de districtsraad in de eerste vergadering die volgt op de mededeling van het besluit van de gemeenteraad wordt beschouwd als een weigering.
Bij hoogdringendheid die uitdrukkelijk gemotiveerd wordt of in geval van dwingende en onvoorziene omstandigheden, kan de gemeenteraad, in afwijking van het eerste tot en met het vierde lid, het college van burgemeester en schepenen de uitvoering van de nodige voorzieningen opdragen, ook al behoren die tot de bevoegdheid van een districtsraad.
1. Fietsstraatas parallel Turnhoutsebaan
De stad Antwerpen wil zich verder profileren als fietsstad. Binnen het nieuwe fietsbeleidsplan 2015-2019, het fietsactieplan 2015, het fietsactieplan 2016 en het fietsactieplan 2017 is het uitbouwen van een sterk fietsroutenetwerk de basis van een goed fietsbeleid.
De komende tien jaar staat de stad Antwerpen voor verschillende grootschalige werken met impact op zowel het hoofdwegennet als het onderliggende wegennet. Om Antwerpen bereikbaar te houden, wil de stad Antwerpen meer mensen verleiden vaker de fiets te gebruiken. Hiervoor is er absoluut nood aan een integraal veilige, continue, leesbare en comfortabele fietsinfrastructuur. In de eerste plaats wil het stadsbestuur inzetten op bovenlokale fietsverbindingen en de feeders hier naartoe. De fietsstraat is een belangrijk instrument om de ambities van het mobiliteits- en fietsbeleidsplan te realiseren maar wel steeds binnen een netwerkgerichte benadering. Dat wil zeggen dat de stad Antwerpen de klemtoon wil leggen op het realiseren en afwerken van hoogkwalitatieve fietsverbindingen, waarbij de kwaliteit van de route in haar geheel centraal staat. De fietsstraat vormt een belangrijk onderdeel van deze strategie.
Binnen het bovenlokaal functioneel fietsroutenetwerk (BFF) zijn er twee fietsstraatassen waar toekomende fietsostrades gebundeld worden om doorheen rustige woonwijken tot in het centrum van Antwerpen te komen. De BFF-routes en fietsostrades komen ter hoogte van de Singel/Ring samen aan het beginpunt van de fietsstraatas. In samenwerking met de bovenlokale partners Agentschap Wegen en Verkeer en de provincie Antwerpen worden deze overgangspunten geheel heraangelegd om zo een conflictvrije en vlotte overgang van de bovenlokale fietsassen en fietsostrades naar de fietsstraatas binnen de ringweg mogelijk te maken.
Gelet op dit aaneengesloten bovenlokaal fietsroutenetwerk wenst de stad Antwerpen een nieuwe fietsverbinding te realiseren tussen de Turnhoutsepoort en het centrum van Antwerpen, parallel aan de Turnhoutsebaan. De drukke Turnhoutsebaan biedt niet de ideale toegang voor fietsers tot het centrum van Antwerpen. Tevens heeft ze ook een beperkte capaciteit voor fietsers. Een parallel-as voor fietsers is noodzakelijk om voor het grote aantal fietsers een veilige en vlotte doorstroming te garanderen. Deze nieuwe fietsroute waar fietsers voorrang hebben, maakt de verbinding van de Turnhoutsepoort naar het centrum van Antwerpen gemakkelijker voor de fietser. Deze fietsstraat moet worden opgestart om het geplande en reeds deels gerealiseerde netwerk van fietsroutes en bovenlokaal functioneel fietsnetwerk tijdig op te leveren. Het districtscollege van Borgerhout heeft in haar brief van 13 oktober 2014 zelf ook aan het college voorgesteld om deze fietsstraat-as in te richten.
Het stedelijk niveau is bevoegd voor deze mobiliteitsmaatregelen, maar het district is bevoegd voor aanleg, heraanleg en onderhoud van het openbaar domein. In de Rechtestraat, Karel Geerstsstraat en Helmstraat worden zulke maatregelen ter heraanleg van het openbaar domein genomen, waarvoor een stedenbouwkundige vergunning nodig is. Het district Borgerhout heeft de middelen hiervoor echter uit haar budget geschrapt en weigert het definitief ontwerp goed te keuren en de nodige stedenbouwkundige vergunningsaanvragen in te dienen.
Dit is een districtsoverschrijdend project dat is opgenomen in het Bovenlokaal Functioneel Fietsnetwerk en betreft dus een stedelijk belang, zoals vermeld in artikel 283 van het Gemeentedecreet.
2. Wegeniswerken Boekenberglei, Drakenhoflaan en Gitschotellei
De stad Antwerpen, het district Deurne, het district Borgerhout, Rio-Link en De Lijn wensen samen het project ter herinrichting van de Boekenberglei, Drakenhoflaan en Gitschotellei met inbegrip van de heraanleg van de traminrichting uit te voeren. Deze wegen zijn geselecteerd in het Masterplan 2020 en maken deel uit van het districtenfietsroutenetwerk en het Bovenlokaal Functioneel Fietsroutenetwerk (kernroute). Deze routes verbinden de woon- en districtskernen en zijn de kortste en meest logische weg voor de fietsers.
Voor dit fietsroutenetwerk is er nood aan veilige, leesbare en comfortabele fietsinfrastructuur. De bestaande fietsinfrastructuur is ontoereikend en onveilig op deze as. Om aan alle randvoorwaarden te voldoen is een volledige heraanleg noodzakelijk, zodat de Boekenberglei, Drakenhoflaan en Gitschotellei leesbare groene straten met compacte, overzichtelijke kruispunten om de verkeersveiligheid en verblijfskwaliteit voor alle weggebruikers te optimaliseren.
Het project omvat:
Het aandeel van het district Borgerhout omvat alle werken verbonden aan de wegeniswerken, inclusief alle voetpaden, wegenis buiten de spoorzones, afsluitingen op haltes, meubilair, wachthuisjes, verlichting op het grondgebied Borgerhout.
Het district Deurne wilt dit project graag snel uitvoeren en is ondertussen reeds gestart met het inspraaktraject.
Dit is een districtsoverschrijdend project dat is opgenomen in het Masterplan 2020 en betreft dus een stedelijk belang, zoals vermeld in artikel 283 van het Gemeentedecreet.
Aangezien het districtsbestuur van Borgerhout het niets eens is met de uitvoering van de besluiten met betrekking tot de projecten ‘Fietsstraat-as parallel Turnhoutsebaan’ en ‘Werken Boekenberglei – Drakenhoflaan – Gitschotellei’, wenst de gemeenteraad de formele overlegprocedure, zoals vastgelegd in het Gemeentedecreet en BOSA, op te starten voor deze twee projecten.
Op 24 juni 2016 (jaarnummer 5687) keurde het college van burgemeester en schepenen de deelopdracht flankerende maatregelen haalbaarheidsstudies fietsprojecten goed.
Op 1 juli 2016 (jaarnummer 5918) keurde het college de nota flankerende fietsmaatregelen en het indicatief kader flankerende maatregelen goed. Ter uitvoering hiervan keurde het college op 21 april 2017 (jaarnummer 3525) het definitief ontwerp voor de realisatie van de parallelle fietsstraat-as Turnhoutsebaan goed.
De gemeenteraad keurde op 19 december 2016 (jaarnummer 850) het addendum bij de samenwerkingsovereenkomst Brabo 2 over de prefinanciering van een aantal projecten goed. Één van deze projecten is de heraanleg van de Boekenberglei, Drakenhoflaan en Gitschotellei. Het districtscollege van Deurne keurde op 7 november 2016 (jaarnummer 408) het voorontwerp voor de wegeniswerken in de Boekenberglei, Drakenhoflaan en Gitschotellei goed. Het districtscollege van Borgerhout heeft op 6 december 2016 (jaarnummer 349) het voorontwerp voor deze wegeniswerken onbestemd verdaagd.
De gemeenteraad is, op grond van artikel 283 van het Gemeentedecreet, bevoegd om de districtsraad binnen haar bevoegdheid, voorzieningen te vorderen ten gunste van het gemeentelijk belang.
Met de collegebeslissing van 6 maart 2015 (jaarnummer 1791) werden de bevoegdheden van de districtscolleges gecoördineerd. Artikel 10 bepaalt dat het districtscollege bevoegd is voor aanleg, heraanleg en onderhoud van lokale straten en pleinen.
Met de gemeenteraadsbeslissing van 30 maart 2015 werden de bevoegdheden van de districtsraden gecoördineerd. Artikel 10 bepaalt dat de districtsraad bevoegd is voor de goedkeuring van het budget voor:
Het stedelijk niveau is bevoegd voor mobiliteit.
Het college van burgemeester en schepenen legt het volgende voor aan de gemeenteraad:
De gemeenteraad beslist om de procedure van artikel 283 van het Gemeentedecreet op te starten ten aanzien van de districtsraad van het district Borgerhout.
Het college van burgemeester en schepenen legt het volgende voor aan de gemeenteraad:
De gemeenteraad oordeelt dat de uitvoering van het project ‘Fietsstraat-as parallel Turnhoutsebaan’ van stedelijk belang is en vordert dat de districtsraad hiervoor de nodige voorzieningen treft, met name het voorzien van budget, het goedkeuren van het ontwerp en het indienen van de nodige stedenbouwkundige vergunningsaanvragen.
Het college van burgemeester en schepenen legt het volgende voor aan de gemeenteraad:
De gemeenteraad oordeelt dat de uitvoering van het project ‘Werken Boekenberglei – Drakenhoflaan – Gitschotellei’ van stedelijk belang is en vordert dat de districtsraad hiervoor de nodige voorzieningen treft, met name het voorzien van budget, het goedkeuren van het ontwerp en het indienen van de nodige stedenbouwkundige vergunningsaanvragen.