De aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning werd openbaar gemaakt van 8 augustus 2017 tot 7 september 2017. Het proces-verbaal van openbaar onderzoek werd opgesteld op datum van 12 september 2017. De procedure is uitgevoerd overeenkomstig de bepalingen van voornoemd besluit inzake de openbaarmaking.
Bezwaarschriften: omschrijving en beoordeling
Er werden 8 bezwaarschriften en een petitielijst ingediend, voornamelijk handelend over:
1. Het benadelen van de handelszaken: de zichtbaarheid van de etalages verkleint door het aanleggen van groenzones voor de winkels. Door het wegnemen van de verharde zones verkleint de mogelijkheid tot het plaatsen van terrassen aan sommige handelszaken.
Beoordeling:
De bestaande bomen blijven behouden en de bestaande verharde zones met betontegels worden omgevormd in plantvakken. De voorziene beplanting in de zones voor de winkels is eerder transparant en beperkt in hoogte (max 60 cm). Slechts op enkele plekken worden solitaire heesters voorzien, overigens nooit voor een handelszaak. Het verlies aan voetpadruimte door deze aanleg wordt ruimschoots gecompenseerd door de bijkomende ruimte die vrijkomt aan de andere kant van het groenvak, in de nieuwe wandelboulevard.
2. Het ontbreken van een duidelijke laad- en loszone: voor het kerkgebouw kan er niet meer geparkeerd worden voor uitvaarten en huwelijken. Tevens was dit een vaste plek voor de bevoorrading voor de armenzorg, een belangrijke sociale activiteit van de parochie. Door de onduidelijke situatie vandaag maakt dat er voorziene locatie vaak wordt ingenomen door gewone wagens.
Voor het overige zijn er te weinig laad- en loszones voorzien.
Beoordeling:
Het is onmogelijk voor elke handelszaak een afzonderlijke laad- en loszone te voorzien. Specifiek voor de kerk werd een laad- en loszone voorzien waarvan het de bedoeling is dat die ook door de kerk en armenzorg kan gebruikt worden. Dat deze foutief wordt gebruikt, valt te betreuren en is een zaak van handhaving.
Het voorzien van plaatsen specifiek voor ceremoniewagens is echter evenmin een sluitende oplossing. Dit betekent dat de plaatsen moeten gereserveerd worden die de rest van de tijd niet bruikbaar zijn (in tegenstelling tot een laad- en loszone die o.a. ook door de handelaars kan gebruikt worden), dus ook bijvoorbeeld niet voor de bevoorrading van de armenzorg waarvan sprake in hetzelfde bezwaarschrift.
Er zal nagekeken worden of de signalisatie van de laad en loszone nog beter in beeld gebracht kan worden.
3. Onduidelijke verkeerssituatie: de aansluiting van de leien op de paardenmarkt is absurd en onlogisch en zorgt voor veel verwarring. Het verkeer moet dagelijks door politie geregeld worden.
Beoordeling:
Het segment tussen de Rijnpoortvest en Italiëlei bevat vandaag inderdaad een aantal onduidelijkheden. De definitieve aanleg in dit gedeelte kan op korte termijn niet gerealiseerd worden omwille van de vele werken in de omgeving. Er worden de nodige maatregelen voorzien om de situatie tussentijds te verduidelijken.
4. Onveilige situatie voor fietsers en voetgangers: de fietsers worden gebruikt als verkeersremmende maatregel voor de autobestuurders. Hierdoor gebruiken vele fietsen het voetpad waardoor zij beboet worden. Door de hindernissen op het voetpad zorgt dit voor een extra onveiligheid naar voetgangers toe wanneer de fietsers hier rijden.
Beoordeling:
Er werden intussen fietssuggestiestroken aangebracht om de situatie te verduidelijken. Het scheiden van het fietsverkeer is niet aangewezen binnen een zone 30, o.a. omdat dit ook ter hoogte van de kruispunten meer kans op conflicten geeft.
5. De inplanting en constructie van de bushalte: de ligging vlak naast een hoek is onlogisch. De bushalte komt nu te liggen voor een woning, terwijl deze beter tegenover overheidsgebouwen kan liggen waar de geluidsoverlast minder storend zal zijn. Het schuilhuisje ligt vlakbij een nachtwinkel waardoor de overlast merkbaar is.
De bushalte is overgedimensioneerd en ingericht als hoofdstopplaats, terwijl het huidige gebruik van de halte verwaarloosbaar is.
Beoordeling:
Met de inplanting van de halte werd rekening gehouden met de beschikbare ruimte en tussenafstand van de nabijgelegen haltes. Zo is de ruimte voor de hogeschool reeds ingenomen door een velostation en sorteerstraat. Daarnaast werd met de inplanting van de halte niet enkel rekening gehouden met de fysieke afstand maar eveneens met de wandelafstand in tijd. De afstand tot de halte in de Vondelstraat is immers fysiek gescheiden door de brede en drukke Italiëlei.
De impact van het geluid en het effect op de privacy voor een woning is moeilijk aan te houden als criterium bij een halte-inrichting in een stedelijk gebied.
Er wordt door de bezwaarindieners aangehaald dat de lengte van de halte overmatig is t.o.v. de nodige lengte. De halte werd ontworpen volgens de ontwerprichtlijnen van een integraal toegankelijke halte.
6. Te smalle rijstroken: bussen en vrachtwagens kunnen amper naast elkaar passeren. Dit zorgt voor enorme files in beide rijrichtingen, nl. de ochtendspits en vanaf 15u. Ook voor het in- en uitrijden van parkeerplaatsen is de rijweg te smal.
Beoordeling:
De rijweg is gedimensioneerd op een profielbreedte van 6m50 met rijbaankussens om de snelheid af te dwingen. Dit is een profiel, om busverkeer met een snelheid van 30km/h te kunnen laten kruisen. Met het oog op een zone 30-inrichting is dit allerminst een smal profiel. Ook voor parkeerbewegingen is dit voldoende breed.
7. Het verdwijnen van parkeerplaatsen: de helft van de parkeerplaatsen is verdwenen. De hele buurt staat nu onmiddellijk vol en het is rondrijden op zoek naar een vrije plaats.
Beoordeling:
Het aantal parkeerplaatsen is zeker niet gehalveerd, wel is het zo dat vroeger geparkeerd werd op plaatsen waar het niet was toegelaten en ook werd ‘dubbelgeparkeerd’. Er is in het ontwerp uitgegaan van een quasi neutrale parkeerbalans. Zo werd er in het ontwerp nog wel een bijkomend voetgangersoversteek voorzien waardoor een 2-tal extra plaatsen verloren gingen. Dit werd voorzien n.a.v. vanuit de vraag door de buurt op een inspraakmoment.
Het velostation zal uit de parkeerstrook verzet worden. Dit zal in samenspraak met buurt op de wandelboulevard komen.
8. De beperkte beeldkwaliteit en de assymmetrie van de heraanleg: de wandelboulevard wordt niet gezien als een flaneerzone. De weg lijkt enkel aangelegd voor de brandweer. De wegverdeling is gewijzigd maar de bestaande profielen en materiaal werd niet aangepast.
Beoordeling:
De inrichting is een tijdelijke inrichting die als doel heeft om de verkeersveiligheid aan te pakken in de straat. Er is met het ontwerp getracht om dit echter een meerwaarde te geven in de beleving van het openbaar domein (t.o.v. andere ‘tijdelijke’ verkeersremmende ingrepen elders in de stad) door o.a. het voorzien van grote groenvakken in de straat, geplande kunstinterventies door studenten enz. Deze werken zijn momenteel nog niet uitgevoerd o.a. omdat deze vergunningsplichtig zijn. Er diende hierbij inderdaad rekening gehouden te worden met strikte voorschriften van de brandweer, maar dit is noodzakelijk om de panden voldoende bereikbaar te houden voor brandweervoertuigen.
9. Het uitvoeren van werken zonder vergunning en zonder openbaar onderzoek: er zijn reeds werken uitgevoerd, terwijl er een procedurefout gebeurd is.
Beoordeling:
In de huidige toestand zijn in de straat reeds een deel van de ingrepen uitgevoerd. Het betreft hier een aantal niet vergunningsplichtige werken die vooral met tijdelijke maatregelen gebeurd zijn, en waardoor de nieuwe verkeersituatie al is kunnen worden ingevoerd. De uitvoering van de vergunningsplichtige werken (waaronder vooral de aanleg van grote plantvakken) werd on hold gezet omwille van de beroepsprocedure tegen de bouwvergunning.
De reden dat geen openbaar onderzoek werd gehouden, is omdat dit zich binnen een goedgekeurd RUP bevindt en geoordeeld werd dat vereiste inrichtingsvoorschriften die hierin zijn opgenomen m.b.t. de aanleg van het openbaar domein volstaan om vrijgesteld te zijn van het houden van een openbaar onderzoek. N.a.v. een beroepsprocedure werd door de Provincie opgelegd om wel een openbaar onderzoek te houden.
10. Er is te weinig rekening gehouden met de omwonenden en handelaars: bezorgheden tijdens eerdere participatiemomenten werden niet meegenomen en er zijn nog nieuwe pijnpunten naar boven gekomen.
Beoordeling:
Voor de opmaak van de plannen vond op 28/09/2015 een inspraakmoment plaats. Hier werden de grote lijnen van de ingrepen toegelicht en een bevraging gedaan naar de mogelijke invulling van de verblijfsruimte. Van 7 tot 11 maart 2016 vond een tentoonstelling plaats rond de weerhouden ontwerpen (en een kort overzicht van de andere inzendingen) n.a.v. de ontwerpwedstrijd die werd uitgeschreven voor de inrichting van de verblijfsruimte die met de geplande werken vrijkomt. Hier werd de mogelijkheid geboden om reacties te geven op de ontwerpen. Op 21 maart 2017 vond een infomoment plaats rond het definitieve ontwerp en de uitvoering van de werken. Al de getoonde documenten en plannen werden hiertoe ook online gezet.
De bezorgdheden tijdens de participatiemomenten werden wel meegenomen en overwogen. Er kan geconcludeerd worden dat er voldoende inspraak was georganiseerd.
De bezorgdheid dat deze inrichting wel minder tijdelijk zou zijn dan beweerd werd kunnen we begrijpen. Ook vanuit de stad en het district wordt onderschreven dat een grondige duurzame herinrichting wenselijk is. Echter op dit moment is dit onmogelijk te organiseren, o.a. door de wegeniswerken op de Leien, maar evengoed andere werven die in de buurt en in de stad lopende zijn. Omwille van de verkeersonveiligheid en ook omwille van nodige onderhoudswerken in de rijweg werd daarom geopteerd om een herinrichting van het straatprofiel uit te voeren met tijdelijke ingrepen. De reden waarom de bushalte waarvan sprake wel wordt heraangelegd met bestratingsmateriaal is omdat het conform de inrichtingsprincipes van een zone 30 wenselijk is om de bus op de rijweg te laten halteren en een beter toegankelijke halteinrichting wenselijk was. Er had ook voor geopteerd kunnen worden om dit bijvoorbeeld in hout uit te voeren, maar de ervaring leert (cf. advies van De Lijn) dat een levensduur van maximaal 1 jaar kan gegarandeerd worden. Dit betekent evenwel niet dat deze halte permanent is. We hopen dat binnen enkele jaren tot een volledige heraanleg kan worden overgegaan. Deze halte is nu overigens uitgevoerd in betontegels, terwijl het beeldkwaliteitsplan bij een heraanleg een hoogwaardigere materiaalkeuze oplegt. Een sluitende garantie en tijdspanne geven wanneer de straat volledig wordt heraangelegd kunnen we evenwel niet, gezien zulks in een nieuwe bestuursperiode valt en dus de bevoegdheid is van de dan verantwoordelijke bestuurders.
Artikel 4.2.25. van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening stelt dat indien de vergunningsaanvraag wegeniswerken omvat waarover de gemeenteraad beslissingsbevoegdheid heeft, en het vergunningverlenende bestuursorgaan oordeelt dat de vergunning kan worden verleend, dan neemt de gemeenteraad een beslissing over de zaak van de wegen, alvorens het vergunningverlenende bestuursorgaan een beslissing neemt over de vergunningsaanvraag.
Historiek
Op 21 april 2017 werd door het college van burgemeester en schepenen een stedenbouwkundige vergunning afgeleverd (jaarnummer 2017_CBS_03556) voor het heraanleggen van de Paardenmarkt.
Tegen de beslissing van het college werd een administratief beroep aangetekend bij de deputatie op 23 mei 2017. Op verzoek van de provinciaal stedenbouwkundig ambtenaar werd een openbaar onderzoek georganiseerd van 8 augustus 2017 tot 7 september 2017. Tijdens de beroepsprocedure werd tevens opgemerkt dat een beslissing van de gemeenteraad over de zaak van de wegen ontbreekt. Om deze reden vraagt de gouverneur aan de gemeenteraad om hierover alsnog een beslissing te nemen.
Feiten en context
Aanvragers: stad Antwerpen, Grote Markt 1, 2000 Antwerpen.
Ligging van het perceel: Paardenmarkt ZN, 2000 Antwerpen.
Kadastrale gegevens: (afd. 2) sectie B 0.
Onderwerp: heraanleggen Paardenmarkt.
Dossiernummer: 2017293.
Intern dossiernummer: AN1/B/digitaal/.
Type dossier: reguliere procedure.
Inhoud van de aanvraag
Bestaande toestand
Toetsing voorschriften
Stedenbouwkundige gegevens uit de plannen van aanleg, de ruimtelijke uitvoeringsplannen en verkavelingen
Het goed is gelegen binnen de omschrijving van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan Afbakening grootstedelijk gebied Antwerpen, goedgekeurd op 19 juni 2009.
Het goed is gelegen binnen de omschrijving van het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan "Binnenstad", goedgekeurd op 26 april 2012. Volgens dit ruimtelijk uitvoeringsplan ligt het goed in een zone voor wonen - (wo1) en in een zone voor publiek domein - (pu).
De aanvraag is in overeenstemming met de bestemming en de voorschriften van het ruimtelijk uitvoeringsplan.
Gewestelijke stedenbouwkundige verordeningen
Hemelwater: Het besluit van de Vlaamse regering van 5 juli 2013 houdende vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwaterputten, infiltratievoorzieningen, buffervoorzieningen en gescheiden lozing van afvalwater en hemelwater.
De gewestelijke hemelwaterverordening is niet van toepassing op de aanvraag.
Toegankelijkheid: het besluit van de Vlaamse regering van 5 juni 2009 tot vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake toegankelijkheid.
De gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake toegankelijkheid is niet van toepassing op deze aanvraag.
Algemene bouwverordening
Voetgangersverkeer: Het besluit van de Vlaamse regering van 29 april 1997 houdende de vaststelling van algemene bouwverordeningen inzake wegen voor voetgangersverkeer.
De aanvraag werd getoetst aan de verordening inzake wegen voor voetgangersverkeer. Het ontwerp voldoet hieraan.
Omzendbrief
Voetgangersverkeer: De omzendbrief RO/98/2 van 23 maart 1998 betreffende de algemene bouwverordening inzake wegen voor voetgangersverkeer.
Gemeentelijke stedenbouwkundige verordeningen
Bouwcode: De gemeentelijke stedenbouwkundige verordening (verder genoemd bouwcode), definitief vastgesteld door de gemeenteraad in zitting van 28 april 2014, goedgekeurd bij besluit van de deputatie van de provincie Antwerpen van 9 oktober 2014 en van kracht sinds 25 oktober 2014.
De aanvraag werd getoetst aan de bepalingen van de bouwcode. Het ontwerp voldoet hieraan.
Sectorale wetgeving
MER-screening: de overheid die beslist over de ontvankelijkheid en volledigheid van de vergunningsaanvraag, beslist of er een project-MER moet worden opgesteld. De betrokken overheid doet dat op het ogenblik van de beslissing over de ontvankelijkheid en volledigheid van de vergunningsaanvraag.
Rekening houdend met de kenmerken van de aanvraag en zijn omgeving wordt geoordeeld dat de mogelijke milieueffecten van het project niet aanzienlijk zijn.
Watertoets: overeenkomstig artikel 8 van het decreet van 18 juli 2003 betreffende het algemeen waterbeleid (Belgisch Staatsblad 14 november 2003) dient het ontwerp onderworpen te worden aan de zogenaamde watertoets.
Het voorliggende project heeft een beperkte oppervlakte en ligt niet in een overstromingsgevoelig gebied, zodat in alle redelijkheid dient geoordeeld dat geen schadelijk effect wordt veroorzaakt.
Vlaamse Wooncode: Het toepassingsgebied van de Vlaamse Wooncode (decreet van 15 juli 1997 houdende de Vlaamse Wooncode, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 19 augustus 1997).
De voorliggende aanvraag valt niet onder het toepassingsgebied van de Vlaamse Wooncode (Vlaamse Wooncode van 15 juli 1997, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 19 augustus 1997).
Omgevingstoets
Mobiliteitsimpact (o.a. toetsing parkeerbehoefte)
Het algemene principe is dat elke bouwaanvraag een parkeerbehoefte genereert. Om te vermijden dat de parkeerbehoefte (geheel of gedeeltelijk) wordt afgewenteld op het openbaar domein, is het de bedoeling om parkeren maximaal op eigen terrein te voorzien, het zogenaamde POET principe (Parkeren Op Eigen Terrein).
De parkeerparagraaf is niet van toepassing gezien deze aanvraag betrekking heeft op het heraanleggen van straten.
Visueel-vormelijke elementen en cultuurhistorische aspecten
De werken zijn gesitueerd in een zone die volgens het gewestplan werd ingekleurd als een woongebied met culturele, historische en/of esthetische waarde. In CHE-gebied en voor panden opgenomen in de inventaris wordt de wijziging van de bestaande toestand van elk gebouw en/of constructie onderworpen aan de wenselijkheid van behoud. Dit geldt zowel voor het exterieur als het interieur. De dienst monumentenzorg adviseert gunstig met volgende beoordeling:
“…Het object/ complex is beeldondersteunend, …
Er wordt in dit voorliggende ontwerp voldoende rekening gehouden met de bebouwde omgeving. …”
Het verbreden van de voetpaden, zorgt voor een nieuwe mogelijke heraanleg van de verblijfsruimten. Deze kunnen hierdoor op een creatieve manier ingevuld worden. Hiervoor werd een wedstrijd uitgeschreven en de laureaten werkten gezamenlijk een ontwerp uit.
Meer dan 500m² van de verharde ruimte wordt omgevormd tot een groene ruimte. Er worden grote plantvakken aangelegd, afgewisseld ingevuld met bosachtige beplanting en graanvelden en het plaatsen van informatieborden over de aanplanting. Verder worden er ook installaties geplaatst waarbij groepjes fietsenstallingen evolueren tot paardenfiguren en worden er installaties met publiciteitsborden ingeplant tussen de groenvakken.
De groenaanleg is vooraf gebeurd in samenspraak met de groendienst. De bestaande bomen worden zoveel mogelijk behouden en er zijn er ook een aantal nieuwe. Zij wensen dat bijkomende voorwaarden in de vergunning worden opgenomen:
Bij te behouden bomen moeten volgende zaken in acht genomen worden:
Bij het aanplanten van een nieuwe boom moeten volgende zaken in acht genomen worden. Het aspect duurzaamheid moet nagestreefd worden. Duurzaam aanplanten wil o.a. zeggen dat voor de nieuwe boom een groeiplaats moet voorzien worden die ondergronds voldoende geschikt doorwortelbaar volume heeft om zijn natuurlijke grootte en leeftijd te kunnen halen, en waar er ook bovengronds voldoende ruimte is voor zijn natuurlijke grootte.
Indien er onvoldoende onverharde ruimte is om bomen te voorzien, moeten er bomen in de verharding voorzien worden, eventueel moet er een tweede maaiveld voorzien worden. In onderstaande tabel is weergegeven hoeveel geschikt doorwortelbaar volume er bij een boom in verharding minimaal moet voorzien worden, indien men wil rekening houden met het aspect duurzaamheid. (zie ook tabel in bijlage 1)
Voor informatie omtrent ‘geschikt doorwortelbaar volume’ en ‘tweede maaiveld’ is het aangewezen om een gecertificeerd bomverzorger te raadplegen. Op www.baas-isa.be is een lijst beschikbaar van deze mensen. ( U kunt ook gewoon in Google ‘lijst ETT’ ingeven).
Bodemreliëf
De percelen zijn geheel of gedeeltelijk gelegen in de vastgestelde archeologische zone De Historische Stadskern van Antwerpen. Er werd een bekrachtigde archeologienota toegevoegd aan het dossier die gemotiveerd aantoont dat er verder geen archeologisch onderzoek moet plaatsvinden.
Hinderaspecten – gezondheid – gebruiksgenot – veiligheid in het algemeen
De werken verbeteren op korte termijn de verkeersveiligheid op de Paardenmarkt en maken de straat aantrekkelijker. Door het versmallen van de straat, kan de zone 30 beter afgedwongen worden en vergroten tegelijkertijd de verblijfsruimten en bijgevolg ook het gebruiksgenot.
In de nieuwe toestand zullen de aanwezige buslijnen op de rijweg halteren, wat ook beter aansluit bij een zone 30-inrichting. Voor het aanpassen van de bestaande haltes is er advies gevraagd aan de Lijn. Zij geven een voorwaardelijk gunstige advies:
“De Lijn kan zich vinden in de voorgestelde plannen voor een tijdelijke halte aan de Rodestraat op de Paardenmarkt richting Hessenplein op voorwaarde dat deze binnen een redelijke termijn (max. 5 jaar) vervangen wordt door een duurzame goed aangelegde halte en de rijbaanbreedte meer dan 6,30m blijft. Deze rijbaanbreedtes zijn niet weergegeven in de plannen in bijlage, dus ik vermeld nu onze minimum maten op een bovenlokale weg.”
Deze voorwaarde zal opgenomen worden in de vergunning.
De geplande inrichtingswerken zijn niet storend voor de omgeving en in overeenstemming met de goede ruimtelijke ordening van de plaats.
De Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) en zijn uitvoeringsbesluiten zijn van toepassing.
De gemeenteraad neemt kennis van het volledig aanvraagdossier en de bijhorende plannen voor wat betreft de 'zaak van de wegen'.
De gemeenteraad beslist: