2017_DCBO_00270 - Openbaar domein. Fietsas parallel aan de Turnhoutsebaan. - Ontwerp en financiering. - Goedkeuring

Het stadsbestuur engageerde zich om het budget voor de aanleg van deze fietstraat te voorzien, vermits het een voor hen prioritaire maatregel in het mobiliteitsbeleid is. Het districtsbestuur nam reeds het budget voor de aanleg van het verkeersplateau op het kruispunt Kattenberg-Bothastraat-Sint-Marcusstraat voor zijn rekening in het kader van de heraanleg van de Bothastraat. Indien er verder nog een financieel engagment van het district zou worden gevraagd, kan dit aangerekend worden op het algemeen budget dat voor verkeersbegeleidende maatregelen wordt voorzien. 

Op 30 maart 2015 (jaarnummer 2015_GR_00146) keurde de gemeenteraad de coördinatie van de bevoegdheden van de districtsraad goed. In artikel 10  is opgenomen dat de districtsraad bevoegd is voor het voorzien van budget voor de (her)aanleg van lokale straten en pleinen.

Op 6 maart 2015 (2015_CBS_01791) keurde het college van burgemeester en schepenen de coördinatie van de bevoegdheden van het districtscollege goed. In artikel 10 is opgenomen dat het districtscollege bevoegd is voor de uitvoering van het budget voorzien voor de (her)aanleg van lokale straten en pleinen (hier inbegrepen het goedkeuren van een definitief ontwerp en het aanvragen van de nodige stedenbouwkundige vergunningen).

Artikel 283 van het gemeentedecreet bepaalt de procedure die de gemeenteraad kan inroepen als hij meent dat een district bij het uitoefenen van zijn bevoegdheden in gebreke blijft bij het uitvoeren van een maatregel van stedelijk belang.

Op 26 juni 2017 keurde de gemeenteraad een besluit goed waarin hij -comform artikel 283 van het gemeentedecreet- de districtsraad vordert de nodige budgetten te voorzien voor en het ontwerp goed te keuren van de fietsas parallel aan de Turnhoutsebaan en dan de nodige stedenbouwkundige vergunningen aan te vragen. Hiermee stelt de gemeenteraad dus dat de aanleg van deze fietsas van stedelijk belang is, zoals bedoeld in artikel 283 van het gemeentedecreet, en dat het district in gebreke blijft bij de uitvoering van deze maatregel.

De districtsraad kan beslissen op deze vordering van de gemeenteraad in te gaan. Indien de districtsraad niet beslist, of beslist op deze vordering niet in te gaan, dan dient de burgemeester het overleg op te starten zoals dit voor deze gelegenheden voorzien is in het bestuurlijk reglement van de stad Antwerpen.

In zijn bestuursakkoord legt het districtsbestuur vast dat het zijn ruimtelijk beleid wil voeren met prioritaire aandacht voor de zwakke weggebruiker. Elke maatregel van heraanleg van het openbaar domein wordt op deze invalshoek afgetoetst.

In het begin van deze bestuursperiode suggereerde het districtsbestuur o.a. de Kattenberg (die deel uitmaakt van de voorgestelde parallelle fietsas) als mogelijke fietsstraat voor Borgerhout. Ook andere straten, zoals de Kroonstraat, werden toen genoemd.

Het districtsbestuur is dus zeker niet principieel gekant tegen de realisatie van de voorgestelde parallelle fietsas. Om de effectiviteit van deze maatregel te bevorderen, koppelt het hieraan evenwel drie voorwaarden:

- De fietsas zelf moet optimale doorgang, maximale veiligheid en optimaal comfort realiseren voor de fietsers. O.a. door de hoge densiteit van het autoverkeer en de vele laad- en losbewegingen is dit niet mogelijk. De fietsbarometer die door de provincie werd opgemaakt, bevestigt deze analyse van het districtsbestuur en vraagt uitdrukkelijk het voorstel voor de parallelle fietsstraat vanuit dit licht te bekijken. Het is het stadsbestuur dat hier door flankerende maatregelen voor kan zorgen.

- De fietsas moet onderdeel vormen van een reeks maatregelen die de veiligheid en van het fietsverkeer in Borgerhout intramuros bevorderen. Het districtsbestuur besteedde hier bijvoorbeeld grote aandacht aan in het ontwerp voor de Kroonstraat. Het stadsbestuur weigerde in de besprekingen vooraf om de toestemming te geven van de Kroonstraat een fietsstraat te maken. Het stadsbestuur leverde bovendien een bouwvergunning af op voorwaarde dat een belangrijk stuk fietspad uit het ontwerp geschrapt zou worden. Het districtsbestuur stelde ook maatregelen voor om het sluipverkeer te weren dat de as Noordersingel-Plantin en Moretuslei tijdens de spits mijdt en dwars door Borgerhout intramuros zuid rijdt. Dat zorgt voor een verhoogde verkeersonveiligheid voor voetgangers en fietsers in deze dichtbevolkte woonwijk waar zeven basisscholen gevestigd zijn. In de vorige legislatuur waren al een aantal maatregelen uitgewerkt door de dienst mobiliteit om de druk van het autoverkeer in deze buurt te verminderen nl. het invoeren van een enkelrichting in de Fonteinstraat en een knip ter hoogte van het Koxplein. Het enkelrichting maken van de Foenteinstraat zou ook gecombineerd kunnen worden -indien het onderbreken van het autoverkeer aan het Koxplein geen optie is- met het invoeren van gedeeltelijke enkelrichting in de Sterlingerstraat.

- De fietsas moet nu reeds  deel uitmaken van een doordachte visie op de Turnhoutsebaan als een centrumstraat voor een dichtbevolkte stadswijk, met een modal shift die de kwaliteiten als woon-, winkel- en verblijfsomgeving ten goede komt.

Ondanks deze weifelende zo niet weigerachtige houding van het stadsbestuur inzake een globaal fietsbeleid voor Borgerhout (intramuros) wil de districtsraad de vraag van de gemeenteraad voor medewerking aan de realisatie van de parallelle fietsas positief tegemoet treden. Tegelijkertijd stelt de districtsraad vast dat de timing van realisatie van deze fietsstraat niet dermate dwingend is dat bij hoogdringendheid de districtsraad -in afwijking van de gecoördineerde decentralisatiebesluiten- in de plaats moet treden van het districtscollege.

Wat betreft de financiering is er bij de start van het project een duidelijke toezegging vanuit de stad geweest dat zij het hoofdaandeel van de financiering op zich zouden nemen, omdat dit een prioritair project binnen het mobiliteitsbeleid is en dat het district hoogstens voor de financiering van bv. een verkeersplateau wordt aangesproken. Hoewel dit niet uitdrukkelijk in het gemeenteraadsbesluit van 26 juni 2017 waarbij het districtsbestuur gevorderd wordt de nodige maatregelen voor de realisatie van de fietsas te nemen, vermeld staat, neemt het districtsbestuur aan dat het stadsbestuur niet terugkomt op haar financiële engagement voor deze maatregel die het prioritair acht. Het voorzien van het nodige budget, zoals gevorderd in het gemeenteraadsbesluit, kan dan ook hoogstens slaan op een aantal bijkomende zaken, die het district traditioneel budgetteert op een algemeen krediet voor verkeersbegeleidende maatregelen. De districtsraad stemt er mee in dat een eventuele financiering via deze soepele weg gebeurt.

Juist omdat deze maatregel door het stadsbestuur prioritair voor het fietsbeleid geacht wordt, vraagt de districtsraad dat een optimaal ontwerp wordt goedgekeurd en wil het het stadsbestuur aansporen de nodige flankerende maatregelen te voorzien. De gemeenteraad delegeerde de opmaak van ontwerpen openbaar domein aan het college van burgemeester en schepenen en dit delegatiebesluit geldt ceteris paribus ook voor de districten. De districtsraad wenst in deze kwestie niet af te wijken van dit delegatiebesluit, en geeft het districtscollege opdracht onverwijld dit ontwerp goed te keuren, mits de voorwaarden zoals hoger omschreven, zijn gerespecteerd.