De evolutie van ‘Wolvenberg Bis’ naar een definitief ontwerp:
Het ontwerp van Wolvenberg Bis is tussen voorontwerp en definitief ontwerp een verdere evolutie ondergaan met aandacht voor de drie grote pijlers binnen het parkconcept:
De randvoorwaarden aangaande water en geluid zijn elementen die extra studiewerk hebben gevraagd. Het resultaat is een dynamisch terreinontwerp dat zich kenmerkt door glooiende oppervlakten, hoogtes en laagtes. De profilering van het terrein brengt extra dimensies met zich mee die interessante recreatiemogelijkheden bieden.
De kuilen, die gemaakt zijn om als infiltratiebuffers te dienen, functioneren als twee verblijfsplekken. De meest westelijke buffer is meer natuurlijk/educatief (en zal meer nat zijn), de meest oostelijke buffer kenmerkt zich met een meer ongeprogrammeerd karakter (grote open ruimte, die bij uitzondering nat zal zijn). Naast de twee grote bufferbekkens is er tevens een derde natte zone, het broekbos dat overgaat in een langgerekte wadi (parallel aan de Singel). Deze zone van het park zal het meeste water aantrekken.
Als nieuw element in deze berm- zone zijn er twee kasseistroken aan het ontwerp toegevoegd; dit om het erfgoed aspect van Park Brialmont naar voor te brengen. Naast elke kasseistrook is een leeuwenkop gepositioneerd. De herpositionering van de leeuwenkoppen kwam er naar de opmerkingen van de erfgoeddienst van de stad Antwerpen die vroeg om de leeuwenkoppen een positie te geven die overeenkomsten vertoont met de originele positie (naar de historische plannen van de Brialmont omwalling). In de originele setting was er één leeuwenkop per poortgebouw, het poortgebouw gaf toegang tot een kasseiweg die richting het verdedigingsmechanisme doorliep.
De speelheuvel, gepositioneerd tegen de ingang ter hoogte van het singelkruispunt, werd verder uitgewerkt en geoptimaliseerd. De toegankelijkheid van deze zone werd daarbij verbeterd en er werd een speels slingerpad op de helling van de heuvel ingericht.
Wateropslag
Er werd rekening gehouden met het maken van een klimaatbestendig ontwerp, wat wil zeggen dat er een antwoord wordt geboden op de vraag van het waterplan om natuurlijke waterinfiltratie mogelijk te maken. Er werd extra studiemateriaal aangeleverd door de dienst Energie en Milieu Antwerpen (EMA), Aquafin en Rio-link. Het resultaat is een parkontwerp dat grote buffercapaciteiten aanbiedt. De buffercapaciteit van 4.800 m³ is daarbij het maximaal realiseerbare binnen een ontwerp dat de ruimtelijke kwaliteiten van het parkontwerp bewaakt. De grote wateropslagcapaciteiten maken het mogelijk om niet alleen lokaal regenwater maar ook regenwater afkomstig uit aanpalend openbaar domein, zoals regenwater van de rijwegen en gebouwen gelegen langsheen de Singel, te bergen. Ook een deel van de wijk Oud-Berchem kerk zou naar het park gebracht kunnen worden. De praktische afkoppeling van openbaar domein naar het park zal verder worden uitgewerkt richting uitvoeringsfase.
Recreatie en natuureducatie
Naast de twee grote bufferbekkens is er dichter tegen de Singel aan ook een langgerekte wadi aanwezig, deze natte zone wordt ingeleid door een avontuurlijk broekbos. Voor kinderen zijn er speelbomen en stapstenen aan te treffen, het is tevens een ecologisch interessante zone waar een eigen fauna en flora zal ontstaan.
Het is een eerste zone waar aan natuureducatie kan worden gedaan. Tegen het broekbos aan bevindt zich tevens een belevingsplatform vanwaar natuurliefhebbers (zoals vogelaars) een zicht kunnen krijgen op het bos gelegen in erkend natuurgebied. Als verzamelpunt voor het organiseren van natuur educatieve programma’s werd er een shelter voorzien. Deze bevindt zich te midden van het park, in de directe omgeving van een picknickweide omgeven door fruitbomen.
De shelter is een schuilplaats bij regen en zal de aanleiding zijn tot uiteenlopende activiteiten. Zo wordt er voorzien dat mensen er een kleine festiviteit kunnen organiseren zoals een verjaardagfeest in open lucht. Voor dergelijke aangelegenheden is er een extra lange picknick bank voorzien.
Door de niveauverschillen in het terrein; dalen en hoogtes; ontstaat er een gunstig klimaat als verblijfsruimte. In de dieper gelegen zones zal dit namelijk effect hebben op de geluidsoverlast van de omliggende verkeersaders. Er ontstaan informele rustplaatsen en op zuidhellingen kan men in stilte genieten van de zon.
Programmatie kuilen
Ten opzichte van het voorontwerp werd er meer detail aan de twee kuilen toegevoegd zodat het programma van deze zones duidelijker wordt. De meest westelijke buffer betreft een zone die ruime speelaanleidingen biedt voor kinderen, er zijn stapstenen aanwezig en de zone zal bij hevigere regenbuien water naar zich toe trekken, wat de speelwaarde verder vergroot. In de directe omgeving van deze kuil is tevens een houtopslag aanwezig waar hout te vinden is om kampen te bouwen.
De meest oostelijke buffer zal slechts uitzonderlijk nat worden, de volgorde van het vullen van de buffers is: 1.) broekbos en wadi 2.) westelijke buffer 3.) oostelijke buffer. Dit maakt dat de oostelijke buffer de meest stabiele verblijfszone is. Deze kuil wordt ingericht voor het meest intensieve gebruik, het is een plaats waar gesport kan worden. Sporten (zonder daartoe voorziene faciliteiten) waar aan gedacht wordt zijn voetbal, batminton, frisbee werpen, yoga of andere groep sessies om aan fitness te doen.
De oostelijke buffer beschikt bovendien over een extra kwaliteit, ze wordt voorzien van een zuidelijke zonnehelling.
Technische details en toegankelijkheid
Betreffende de materialisatie van de paden aanschouwen we twee types paden. De hoofdpaden worden uitgevoerd in split en de secundaire paden zijn gemaaide graspaden. De secundaire paden gaan vaak door de meer bosrijke zones. Er is één plaats waar de wadi wordt overgestoken, hier wordt een houtenvlonder pad voorzien.
De paden worden nergens verhard omdat het concept van het park zo is uitgewerkt dat fietsgebruik ontmoedigd wordt. Er lopen dan ook geen functionele fietsassen door, fietsers worden uitgenodigd om het singelfietspad te gebruiken.
Om de toegankelijkheid van het gebied te verbeteren voor mensen die minder mobiel zijn werden de toegankelijkheidsregels zo ver als mogelijk op het ontwerpplan toegepast. Zo zijn er voldoende banken die directe aansluiting vinden met de paden in half-verharding. De speelheuvel met belevingsplatform 100% toegankelijk maken (ook voor rolstoelgebruikers) was niet mogelijk, maar er werd wel een vlot toegankelijke trap voorzien met traptreden overeenkomstig de normering en een handleuning.
De trap die toegang verleent tot het belevingsplatform is uitgevoerd in hout, ook het belevingsplatform zelf is in hout. De houtsoort die werd gekozen is robinia wegens zijn speelse en natuurlijke uitzicht. Het speelse karakter van het hout geeft ook een natuurlijk uitzicht aan de overige houten elementen opgenomen in het ontwerp: de shelter en het slingerpad (speeltoestel op de helling van de heuvel).
Het masterplan vormt een kader voor de toekomstige deelprojecten. De realisatie van het masterplan zal met andere woorden gefaseerd gebeuren. De start hiervan kan deze legislatuur plaatsvinden, maar de volledige realisatie zal verspreid worden over meerdere legislaturen.
Op 12 juni 2013 keurt het districtscollege van Berchem (jaarnummer 417) de ambitie om de parken 'De Villegas', 'Wolvenberg' en 'Brilschans' te ontwikkelen als één grote 'Groene Long' goed. Hiervoor wenst het district één geïntegreerde visie op te maken. Om dit te ondersteunen heeft het districtsbestuur middelen opgenomen in de begroting. Er wordt gevraagd tot samenwerking met de stad Antwerpen.
Op 6 mei 2015 keurt het districtscollege van Berchem (jaarnummer 141) de projectdefinitie en de wedstrijdopdracht 'Masterplan Park Brialmont' goed. Voor de opmaak van het masterplan wordt beroep gedaan op de procedure 'Raamcontract aanstellen pool ontwerpers masterplannen'. Het districtscollege duidt drie kandidaten aan voor de minicompetitie voor de opmaak van het masterplan.
Op 8 mei 2015 keurt het college (jaarnummer 3746) de projectdefinitie en de wedstrijdopdracht 'Masterplan Park Brialmont' goed. Het college duidt drie kandidaten aan voor de minicompetitie voor de opmaak van het masterplan.
Op 16 december 2015 keurt het districtscollege van Berchem (jaarnummer 339) de aanstelling van het ontwerpteam Cluster en Witteveen+Bos goed voor het opmaken van het masterplan 'Park Brialmont'.
Op 18 december 2015 keurt het college (jaarnummer 10481) de aanstelling van het ontwerpteam Cluster en Witteveen+Bos goed voor het opmaken van het masterplan 'Park Brialmont'. Het college geeft opdracht aan AG VESPA om de overeenkomst af te sluiten, het verfijnen van de timing en het proces en het voeren van de projectregie voor de opmaak van het masterplan Park Brialmont.
Op 9 februari 2017 keurt het districtscollege van Berchem (jaarnummer 42) het masterplan Park Brialmont goed. Dit is het startschot voor het realiseren van de ambitie om de parken 'De Villegas', 'Wolvenberg' en 'Brilschans' te ontwikkelen als één grote 'Groene Long'.
Op 10 maart 2017 keurt het college (jaarnummer 01716) het Masterplan Park Brialmont goed, en wordt de opdracht gegeven aan AG VESPA om de opstart van het concreet uitvoeringsproject 'Inrichting Wolvenberg Bis' voor te bereiden.
Op 4 oktober 2017 keurt het districtscollege van Berchem (jaarnummer 244) het voorontwerp van deelproject 2 'Entree Grote Steenweg' van park Brialmont goed.
Op 27 oktober 2017 keurde het college van burgemeester en schepenen (jaarnummer 09331) het voorontwerp voor deelproject 2 ’Entree Grote Steenweg’ goed.
Op 22 november 2017 keurde het districtscollege van Berchem (jaarnummer 285) het voorontwerp voor deelproject 1 ‘Wolvenberg Bis’ goed.
Op 22 november 2017 keurde het districtscollege van Berchem (jaarnummer 286) het definitief ontwerp voor deelproject 2 ‘Entree Grote Steenweg’ goed.
Op 1 december 2017 keurde het college van burgemeester en schepenen (jaarnummer 10356) het voorontwerp voor deelproject 1 ’Wolvenberg Bis’ goed.
Op 8 december 2017 keurde het college van burgemeester en schepenen (jaarnummer 10622) het definitief ontwerp voor deelproject 2 ’Entree Grote Steenweg’ goed.
Voor deelproject 1 'Wolvenberg Bis' is budget voorzien op functiegebieden 1SWN060103P07415 en 1SWN060103P07215 en bij het district Berchem op functiegebied 1SBE020405P05230.
Voor deelproject 2 ‘Entree Grote Steenweg’ is budget voorzien op functiegebieden 1SWN060103P07415 en 1SWN060103P07215 en bij het district Berchem op functiegebied 1SBE020405P05230.
Met de collegebeslissing van 6 maart 2015 (jaarnummer 1791) werden de bevoegdheden van de districtscolleges gecoördineerd. Artikel 11 bepaalt dat het districtcollege bevoegd is voor de lokale parken en groenaanplantingen.
In het gemeenteraadsbesluit van 30 maart 2015 (jaarnummer 147) werden de bovenlokale straten en pleinen vastgelegd. Ontwikkelingen (nieuw openbaar domein) en mobiliteit en verkeersmaatregelen blijven een bevoegdheid van het college.
Het districtscollege Berchem keurt het definitief ontwerp van Park Brialmont, deelproject 1 'Wolvenberg Bis' goed.