2018_CBS_02998 - Bevrijdingsfeesten 2019 - Concept en organisatie - Goedkeuring

Antwerpen heeft vanuit historisch oogpunt goede redenen om in 2019 het einde van WOII groots te herdenken. Het is dan 75 jaar geleden dat de bevrijding van Antwerpen plaatsvond. Engelse soldaten trokken op 3 september 1944 vanuit Boom de stad binnen en een dag later was de Antwerpse binnenstad bevrijd. Antwerpen bleef nog even frontgebied en het duurde tot oktober voordat ook de haven in geallieerde handen kwam. De haven was echter van strategisch belang in de strijd en Nazi-Duitsland zette V-bommen in om Antwerpen te heroveren. Vanaf midden oktober tot eind maart 1945 werd de stad geteisterd door bommen.

Hoewel de oorlog op dat moment nog niet voorbij was en er in de stad nog een lange periode van angst, geweld en spanning zou volgen, worden de septemberdagen van 1944 gezien als het belangrijkste moment van de bevrijding. Deze dagen hadden een grote emotionele waarde en zijn nadien ook jaarlijks zo herinnerd. Het 75-jarige jubileum van de septemberdagen is een bijzondere reden voor de stad Antwerpen om de herdenking in 2019 grootser aan te pakken.

De organisatie van deze herdenking zal een samenwerking zijn tussen de stad Antwerpen, vzw Vredescentrum van de Provincie en Stad Antwerpen en het War Heritage Institute.

De doelstellingen voor dit project zijn de volgende:

• Vieren dat we samen leven in vrijheid; mensen bewustmaken van het feit dat dit niet vanzelfsprekend is; de stad verbinden en samenhorigheid creëren.
• De titanenstrijd tussen dictatuur en democratie herdenken, stilstaan bij de enorme inspanning die door de geallieerden is geleverd om het totalitarisme te verslaan. Hierbij zullen we de laatste levende oorlogsveteranen huldigen.
• Herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend houden en hierbij het belang van persoonlijke inzet voor vrede en vrijheid onderstrepen.

Het project zal bestaan uit drie onderdelen:

• Voortraject (vanaf voorjaar 2019):
• Activerende communicatiecampagne.
• Participatief project.
• Lezingenreeks.
• Geleide wandelingen.
• Beleefparcours.

• Evenementenweekend (7 - 8 september 2019):
• Optocht historische voertuigen door binnenstad.
• Vliegshow van historische toestellen over de Schelde en static show in Deurne.
• Optocht historische schepen op de Schelde.
• Klank- en lichtshow.
• Open huizen/herdenkingen in intieme kring.
• Herdenkingen/kransleggingen. 

• Natraject (najaar 2019 - zomer 2020):
• Tijdelijke tentoonstelling.
• Beleefparcours.
• Vernieuwde herdenkingsmomenten (conform totaalvisie wetenschappelijke adviesraad).

NB.: in eerste instantie worden enkel de evenementiële projectonderdelen uitgewerkt. Alle projectonderdelen die een educatieve of historische inslag hebben zullen inhoudelijk pas uitgewerkt worden wanneer het definitief en gedragen advies van de wetenschappelijke adviesraad, met betrekking tot herdenking van de Tweede Wereldoorlog, bekomen werd (verwacht april 2018).

De taakverdeling tussen de betrokken partners is grosso modo als volgt:

• Stad Antwerpen:
• Cöordinerende rol: timing, voorbereiding, oplevering.
• Aanschrijven organisaties/personen.
• Financiële en logistieke luik.
• Communicatie en stadscampagne.
• Kransleggingen.
• vzw Vredescentrum van de Provincie en Stad Antwerpen:
• Uitwerking concept 75 jaar bevrijding.
• Overzicht aan te spreken organisaties/personen in functie van schepen, vliegtuigen, militaria, muziekkapellen. 
• Educatief beleefparcours WOII.
• Historische lezingenreeks organiseren.
• Stadswandelingen bevrijding en V-bommen herbekijken.
• Mogelijkheden scenario evenementenweekend in kaart brengen.
• Ontwikkeling outdoor expo begeleiden.
• Scenario klank en lichtspel begeleiden.
• Open huizen organiseren.
• Gastcurator tijdelijke tentoonstelling.
• War Heritage Institute:
• Militaire voertuigen.
• Samenwerking met Defensie.