2018_CBS_04736 - Sociaaleconomische vergunning - Wijzigen bestaand handelsgeheel van twee naar drie units. Boomsesteenweg 860, 2610 Wilrijk - Weigering

Met voorliggend dossier wordt een sociaaleconomische vergunning aangevraagd voor een wijziging en een assortimentswijziging van een bestaand en vergund handelsgeheel van twee (Hubo en Leen Bakker) naar drie winkelunits (Hubo, Leen Bakker en een zaak in elektro en (keuken)meubelen waarvan de aanvrager de naam nog niet doorgeeft met de huidige aanvraag) aan de Boomsesteenweg 860, 2610 Wilrijk met een totale nettohandelsoppervlakte van 6.033 m². De omvorming van het aantal units van twee naar drie zou gebeuren door de bestaande winkel (Hubo) met doe-het-zelf artikelen van 4.784 m² te  verkleinen naar 3.310 m². De eigenaar van het handelspand zou dan de vrijgekomen ruimte verhuren aan een derde partij voor de verkoop van een assortiment in elektro en (keuken)meubelen. Het handelsgeheel met drie gewenste units zou dan bestaan uit een nieuwe unit met verkoop van elektro en (keuken)meubelen van 1.405 m², de bestaande winkel met meubelen, woningtextiel en tuinmeubelen (Leen Bakker, 1.318m²) en de bestaande doe-het-zelfzaak (Hubo, 3.310 m², dit is een inkrimping met 1.474 m²). Het volledige handelsgeheel zal verkleinen met 69 m² ten opzichte van de oorspronkelijke totale sociaaleconomisch vergunde nettohandelsoppervlakte van 6.102 m² naar 6.033 m².

Op dit perceel is reeds een uitgebreide voorgeschiedenis van aanvragen tot (zowel stedenbouwkundige als sociaaleconomische) vergunning of wijziging van vergunning en weigeringen. De voorliggende aanvraag vertoont grote gelijkenissen met de eerdere aanvraag tot sociaaleconomische vergunning voor de uitbreiding van twee units naar drie units, waarbij de derde unit zou in gebruik genomen worden door Elektro Depot, van 4 april 2017. In de huidige aanvraag geeft de aanvrager in het SE 2 formulier geen handelsnaam van de te verwachten huurder op. In de marktstudie wordt echter regelmatig vermeld dat de nieuwe huurder Elektro Depot zal zijn.

CRITERIUM 1: de ruimtelijke ligging van de handelsvestiging
subcriterium: de inpassing van de handelsvestiging in de plaatselijke ontwikkelingsprojecten of binnen het kader van het stedenpatroon

1. Deze aanvraag is niet volledig in overeenstemming met de voorwaarden van de Beleidsnota Detailhandel 2013 (goedgekeurd door het college op 30 augustus 2013, jaarnummer 8658): grootschalige detailhandel toelaten op perifere locaties (buiten woongebied) kan enkel onder vijf strikte voorwaarden (pp. 43-44).
   a. Voorwaarde 1: de functie is moeilijk verweefbaar met bestaande winkelkernen omwille van de schaal. Het moet detailhandel zijn die omwille van de schaal moeilijk te verweven is met de bestaande winkelgebieden. Handelszaken kleiner dan 1.500 m² brutovloeroppervlakte zijn niet gewenst op perifere locaties (buiten woongebied). De handelsruimte van een zaak met elektro en (keuken)meubelen is moeilijk te verweven in bestaande winkelkernen. Het is niet evident 1.405 m² nettohandelsoppervlakte en 1.534 m² bruto-oppervlakte in te plannen in de bestaande afgebakende kernwinkelgebieden. Aan deze voorwaarde wordt voldaan;
   b. Voorwaarde 2: de functie is moeilijk verweefbaar met bestaande winkelkernen omwille van de mogelijke verkeersoverlast. Het moet detailhandel zijn die omwille van de benodigde parkeerplaatsen en verkeersaantrekking enkel langs grote, perifere invalswegen ingeplant kan worden. Er zijn een 187 autoparkeerplaatsen op de site maar de bijkomende verkeersaantrekking van de gewenste zaak in elektro en (keuken)meubelen zal een effect hebben op de restcapaciteit op het wegennet voor toekomstige herontwikkelingen in de zones van RUP Oudebaan-Moerelei, RUP Cardoen en het bestaande BPA Geleegweg. Op 25 maart 2016 (jaarnummer 2601) keurde het college nog de opmaak van een plan-MER goed voor de omvorming van industrie naar detailhandel voor deze twee RUP’s in opmaak. Elke bijkomende grootschalige detailhandel buiten deze BPA’s en RUP’s in opmaak betekent minder restcapaciteit voor toekomstige detailhandel in deze ruimtelijke plannen op de reeds verzadigde A12-Boomsesteenweg. Door handel te clusteren in de afgebakende BPA’s en RUP’s in opmaak, is er synergie op vlak van gezamenlijk parkeren en op- en afritten. Dit heeft dan ook de voorkeur boven een bijkomende unit in detailhandel in een zone die voor industrie voorzien is. Aan deze voorwaarde wordt dus niet voldaan;
   c. Voorwaarde 3: de functie is moeilijk verweefbaar met bestaande winkelkernen omwille van het type goederen. Het moet detailhandel zijn die omwille van het type verhandelde goederen moeilijk te verweven is met de bestaande kernwinkelgebieden. Hiermee worden  "volumineuze goederen" (bouwmaterialen, keukens, sanitair,…) bedoeld. Een zaak in elektro en (keuken)meubelen verhandelt slechts deels grote volumineuze goederen. Elektro-artikelen hoeven niet omwille van hun schaal buiten woongebied verkocht te worden. Wel kan men de goederen zoals wasmachines, droogkasten en (keuken)meubelen categoriseren als volumineuze goederen. Alhoewel ook hier op te merken valt dat de meeste handelszaken deze goederen via een eigen servicedienst aan huis brengen. Aan deze voorwaarde wordt slechts gedeeltelijk voldaan;
   d. Voorwaarde 4: de vestiging werkt geen verlinting in de hand. Het fenomeen waarbij handelszaken zich één na één naast elkaar vestigen langs een invalsweg met elk een aparte oprit en parking, moet een halt toegeroepen worden. Zoals ook de Vlaamse Regering uit in zijn winkelbeleid (Winkelnota Vlaanderen). Aan deze voorwaarde wordt niet voldaan;
   e. Voorwaarde 5: De locatie heeft als ruimtelijke bestemming 'detailhandel' of het is vanuit ruimtelijk oogpunt wenselijk dat ze deze bestemming krijgt via een Ruimtelijk Uitvoeringsplan (of stedenbouwkundige verordening). De aangevraagde locatie heeft niet deze bestemming, maar industrie/KMO. Het is daarenboven niet wenselijk vanuit ruimtelijk oogpunt (zie sRSA) dat deze locatie de bestemming “detailhandel” krijgt via een Ruimtelijk Uitvoeringsplan. Hiervoor werden in het sRSA drie zones afgebakend: rondom IKEA (BPA Geleegweg), rondom site Henschel (RUP Oudebaan-Moerelei) en rondom Autostad-Cardoen (RUP Cardoen). Aan deze voorwaarde wordt niet voldaan;
2. volgens het gewestplan Antwerpen is de Boomsesteenweg 860, 2610 Wilrijk gelegen in industriegebied. In industriegebied is het oprichten van een winkel enkel toegelaten als nevenfunctie (maximaal 30%) van een industriële functie;
3. de dienst stedenbouwkundige vergunningen van de stad Antwerpen geeft ongunstig advies voor de wijzigingen omwille van de zonevreemdheid.

De aanvraag past niet in het juiste stedelijke en regionale beleid en bouwt voort op een historische scheefgegroeide ruimtelijke situatie.

CRITERIUM 2: de bescherming van het stedelijk milieu
subcriterium: het effect van de inplanting inzake duurzame mobiliteit, meer bepaald het gebruik van de ruimte en de verkeersveiligheid

1. Volgens de normen van de bouwcode moeten er voor een dergelijke oppervlakte detailhandel in 276 parkeerplaatsen voor wagens voorzien worden. Aangezien er bij deze aanvraag geen volume-uitbreiding is, is de bouwcode niet van toepassing. In dit dossier is er geen uitbreiding van detailhandel. Het is de omvorming van een doe-het-zelf winkel naar een elektrowinkel. De ene soort detailhandel is de andere soort detailhandel niet. Sommige soorten detailhandel trekken veel klanten op een kleine oppervlakte en andere detailhandel trekt relatief weinig klanten ten opzichte van hun oppervlakte. Men kan veronderstellen dat een doe-het-zelf winkel eerder in de categorie ligt van minder klanten t.o.v. oppervlakte en een elektrowinkel eerder een hogere mobiliteitsgeneratie met zich mee brengt. Dit zal echter maar beperkt zijn omdat het om een omvorming van soort activiteit van detailhandel gaat op een beperkte oppervlakte. Het zal ook niet de bedoeling zijn dat de Hubo, ook al wordt deze winkel kleiner, minder klanten gaat ontvangen. De mobiliteitstoets toont door middel van tellingen dat de bestaande parking op de drukste uren niet volledig benomen is. Bij de verwachte toename van het aantal klanten zal de parking het aantal klanten met de wagen voor de nieuwe winkel nog kunnen opvangen. (bezettingsgraad stijgt tot maximum 75%). Naast een effect op de parking genereert de gevraagde omvorming naar drie units wel meer autobewegingen door het bijkomende cliënteel. De mobiliteit wordt problematisch op de Boomsesteenweg bij nog meer ontwikkeling van detailhandel en afbouw van industrie/KMO. Elke verandering van activiteit leidt tot bijkomend autoverkeer en uit voorgaande studies blijkt dat bij de beschikbare capaciteit op het huidige wegennet er een zeer beperkte ruimte is voor bijkomende ontwikkeling. De mobiliteitstoets toont aan dat het bijkomend aantal voertuigbewegingen op het totaal zeer beperkt is. Het betreft een stijging van 13 voertuigen in het drukste uur op zaterdag. Hierbij wordt de veronderstelling gemaakt dat 1/3e nieuwe bezoekers zijn en 2/3e bezoekers zijn die ook nog een andere bestemming in de buurt hebben, daarom al reden op de Boomsesteenweg, en dus geen bijkomend verkeer zijn. Ons lijkt deze veronderstelling niet heel realistisch en het aantal bestaande bezoekers van zaken op de Boomsesteenweg veel te hoog geschat. Wanneer we veronderstellen dat ongeveer 20% al een boodschap deed op de Boomsesteenweg dan gaat het om 32 bijkomende voertuigen. Dit zal reeds een merkbaar hogere intensiteit geven op de naburige kruispunten;
2. in het dossier vermeldt de aanvrager dat aan elke ingang in fietsstalplaatsen voorzien wordt met in totaal 25 plaatsen voor de klanten van het handelsgeheel. De mobiliteitsdienst van de stad Antwerpen berekende dat alleen al voor de bijkomende unit van Elektro Depot er 28 fietsparkeerplaatsen nodig zouden zijn. Misschien is dit gezien de ligging iets te veel, waardoor de stedelijke mobiliteitsdienst voorlopig akkoord gaat met het voorgestelde aantal. Er wordt wel van de aanvrager verwacht dat hij bijkomende fietsenstallingen plaatst indien dit nodig zou blijken; 
3. inzake fietsenstallingen voor het personeel vermeldt het aanvraagdossier dat de nodige voorzieningen aanwezig zijn voor het stallen van fietsen. Dit is vaag en onvoldoende. Volgens de bouwcode moeten alleen al voor de gewenste bijkomende unit 9 plaatsen voor het personeel georganiseerd worden.  Personeelsleden moeten hun fiets in een afgesloten, veilige ruimte kunnen wegzetten. Daarnaast zijn er geen douches waar men zich na het fietsen kan omkleden/opfrissen;
4. ook kan de aanvrager verschillende andere maatregelen (laten) nemen om het personeel van de gewenste handelsunit aan te moedigen zich op een duurzame manier naar het werk te verplaatsen. Voorbeelden zijn het geven van fietsvergoeding, het terugbetalen van een abonnement op het openbaar vervoer... Hierover staat niets in het dossier.

subcriterium: naleving van de vigerende wetgeving inzake consumentenbescherming

1. In het dossier staat vermeld dat de aanwezige winkelunits de wetgeving inzake consumentenbescherming strikt opvolgen. Een door de uitbaters ondertekende verklaring ontbreekt echter aan het dossier;
2. op dit moment zijn er geen argumenten om te stellen dat de vigerende wetgeving inzake consumentenbescherming niet wordt nageleefd. Onder voorbehoud van bestaande en/of toekomstige vaststellingen met betrekking tot de schending van de wetgeving inzake consumentenbescherming is aan dit criterium voldaan.

CRITERIUM 4: respect voor de sociale wetgeving en voor de arbeidswetgeving
subcriteria: naleving van de sociale wetgeving en naleving van de arbeidswetgeving

1. Volgens de aanvrager zal het handelsgeheel 29 voltijdse en 20 deeltijdse arbeidsplaatsen tellen, dit is een aangroei met 12 voltijdse en 3 deeltijdse arbeidsplaatsen. In het dossier staat vermeld dat de aanwezige winkelunits alles in het werk zullen stellen om te voldoen aan alle huidige sociale- en arbeidswetgevingen. Een door de uitbaters ondertekende verklaring werd toegevoegd aan het dossier;
2. op dit moment zijn er geen argumenten om te stellen dat de sociale- of de arbeidswetgeving niet zal worden nageleefd. Onder voorbehoud van bestaande en/of toekomstige vaststellingen met betrekking tot de schending van de sociale- of arbeidswetgeving is aan dit criterium voldaan.

Conclusie: op basis van criteria 1 en 2 wordt de aanvraag geweigerd.

De wet van 13 augustus 2004 betreffende de vergunning van handelsvestigingen is hier van toepassing. Deze wet is gewijzigd door de wet van 22 december 2009 tot aanpassing van sommige wetgevingen aan de Richtlijn 2006/123/EG van het Europees parlement en de raad betreffende diensten op de interne markt. In het geval dat de ontwerphandelsvestiging een nettohandelsoppervlakte heeft van meer dan 1.000 m² moet het NSECD binnen de 35 dagen na de volledigverklaring van het dossier zijn advies kenbaar maken. Bij dit niet-bindend advies moet het comité rekening houden met vier criteria: de ruimtelijke ligging van de handelsvestiging, de bescherming van het stedelijk milieu, consumentenbescherming en respect voor de sociale wetgeving en voor de arbeidswetgeving. Het college van burgemeester en schepenen neemt de uiteindelijke beslissing en betekent die aan de aanvrager en aan het NSECD binnen de 70 dagen na de volledigverklaring van het dossier.

Op 9 november 2007 (jaarnummer 14530) weigerde het college de stedenbouwkundige vergunning voor het verbouwen van een bestaande winkelloods tot vier winkelunits met 187 parkeerplaatsen voor de locatie Boomsesteenweg 860, 2610 Wilrijk.

Op 14 december 2007 (jaarnummer 16978) nam het college kennis van het beroep bij de bestendige deputatie, ingesteld door de firma Liro tegen het vermeende uitblijven van een besluit inzake de aanvraag om stedenbouwkundige vergunning tot het ombouwen van een industriegebouw tot vier winkels, Boomsesteenweg 860, 2610 Wilrijk.

Op 27 maart 2008 verleende de deputatie van de provincie Antwerpen een vergunning om de winkelloods te verbouwen tot vier winkelunits.

Op 23 mei 2008 (jaarnummer 6099) nam het college kennis van het besluit van de deputatie van de provincie Antwerpen van 27 maart 2008 houdende inwilliging van het beroep tegen zijn besluit van 9 november 2007 (jaarnummer 14530), ingediend door de firma Liro en tekent tegen dit besluit hoger beroep bij de minister aan.

Na het doorlopen van verschillende beroepsprocedures besliste de minister op 26 maart 2009 om het beroep van de stad Antwerpen tegen de vergunningsbeslissing van de deputatie (27 maart 2008) te verwerpen.

Op 24 september 2010 (jaarnummer 11686) keurde het college een sociaaleconomische vergunning voor de vestiging van een doe-het-zelfzaak op Boomsesteenweg 860, 2610 Wilrijk onder volgende voorwaarden goed:

• de in- en uitrit moet gebundeld worden op één plaats zodat het aantal conflicten beperkt blijft; 
• voor de aanvang van de werken moet een mobiliteitstoets met aandacht voor de verwachte bezoekersaantallen, duurzame mobiliteitsoplossingen voor personeel en de ontsluiting van het terrein voor leveringen, worden uitgevoerd.

Op 6 mei 2011 (jaarnummer 4669) besliste het college de stedenbouwkundige vergunning goed te keuren voor het plaatsen van een sprinklertank bij een winkelruimte, Boomsesteenweg 860, Wilrijk-Antwerpen, en af te leveren aan Teta nv die ertoe gehouden is het advies van de dienst brandweer/centraal/preventie strikt op te volgen.

Op 6 mei 2011 (jaarnummer 4669) keurde het college de stedenbouwkundige vergunning voor het plaatsen van een sprinklertank bij de winkelruimte goed.

Op 26 augustus 2011 (jaarnummer 5766) keurde het college de stedenbouwkundige vergunning goed voor het samenvoegen van drie winkelunits naar één winkelunit.

Op 9 december 2011 (jaarnummer 16344) keurde het college een sociaaleconomische vergunning voor het handelsgeheel met twee winkelunits op Boomsesteenweg 860, 2610 Wilrijk met een totale nettohandelsoppervlakte van 6.102 m² onder volgende voorwaarden goed:

• voor de tweede winkelunit van het handelsgeheel in gebruik wordt genomen, dient een mobiliteitstoets volgens de richtlijnen van de Vlaamse Overheid met aandacht voor het zwaar verkeer in relatie tot leefbaarheid en verkeersveiligheid, parkeerbeleid en verkeersveiligheid van de ontsluiting worden uitgevoerd. Deze mobiliteitstoets dient te worden bezorgd aan de dienst mobiliteit van de stad Antwerpen. Indien de mobiliteitstoets uitwijst dat er mobiliteitsproblemen zijn, dienen deze in samenspraak met de dienst mobiliteit worden opgelost;
• de aanvrager dient op eigen terrein een fietsenloods te voorzien met voldoende plaatsen en een afgescheiden deel voor het personeel; bundelen van de in- en uitrit op één plaats; aanleggen of aanduiden van een voetgangersstrook op de parking zodat de voetgangers op een veilige manier van de ingang van de winkel naar de halte van het openbaar vervoer op de Boomsesteenweg kunnen wandelen.

Op 10 februari 2012 (jaarnummer 1173) sloot het college zich integraal aan bij het verslag van de gemeentelijk stedenbouwkundig ambtenaar en maakte dit tot zijn eigen motivatie en besliste de stedenbouwkundige vergunning goed te keuren en af te leveren aan de aanvrager, die ertoe gehouden is de voorwaarden opgelegd door de brandweer strikt op te volgen.

Op 22 april 2016 (jaarnummer 3501) weigerde het college een sociaaleconomische vergunning voor de omvorming (van twee units naar drie units) en assortimentswijziging van het bestaande handelsgeheel aan de Boomsesteenweg 860, 2610 Wilrijk.

Op 9 juni 2017 (jaarnummer 5288) weigerde het college een sociaaleconomische vergunning voor de omvorming (van twee units naar drie units) en assortimentswijziging van het bestaande handelsgeheel aan de Boomsesteenweg 860, 2610 Wilrijk.

Liro nv diende op 9 maart 2018 een dossier in tot wijziging, uitbreiding van twee units naar drie units door het opsplitsen van één bestaande unit, van een bestaand handelsgeheel aan de Boomsesteenweg 860, 2610 Wilrijk. De gevraagde nettohandelsoppervlakte bedraagt 6.033 m², dit is een inkrimping met 69 m² ten opzichte van de vergunde toestand.
Eén digitaal en één papieren exemplaar werd volgens de wettelijke richtlijnen doorgestuurd naar het Nationaal Sociaal-Economisch Comité voor de Distributie (NSECD).