Het opzetten van een burgerobservatorium rond stedelijk klimaat en hitte in het kader van het Europese subsidieproject GT2.0 aan bij sluit bij het stedelijk klimaatadaptatiebeleid, Stadslab2050 traject "Klimaatrobuust Sint-Andries", het project Smart Zone en kennisopbouw rond stedelijk hitte-eilandeffect.
Het GT2.0 consortium staat in voor zowel de sociale dimensie bij het co-design van het burgerobservatorium te Antwerpen als de technische ondersteuning met ICT en sensoren. VITO brengt wetenschappelijke expertise rond stedelijk klimaat in en zal het burgerobservatorium begeleiden. IHE Delft staat in voor de sociale dimensie en begeleiding van het co-design proces. Verscheidene technische partners uit het consortium bieden instrumenten aan die kunnen worden ingezet in Antwerpen, waaronder Akvo Flow als smartphone applicatie voor data-inzameling en de Tygron Engine als applicatie voor stakeholder-overleg. Het GT2.0 consortium voorziet ook budget om sensoren aan te kopen om meetcampagnes rond dit thema op te zetten met de Antwerpse burgers.
De doelen van het burgerobservatorium worden bepaald in samenspraak met zowel beleid als geïnteresseerde burgers en experten. De stad uit alvast haar interesse om wetenschappelijk relevante meetcampagnes op te zetten die aansluiten bij ontwikkelde ideeën binnen "Klimaatrobuust Sint-Andries" omtrent hitte en deze in het kader van GR2.0 verder uit te werken.
Daarnaast biedt het project de kans op bijkomende kennisopbouw en data over hittestress in Antwerpen. De bestaande modelmatige hittestress-kaart in 1m resolutie die hittestress weergeeft op een warme zomerdag zal door deze metingen gevalideerd kunnen worden. Wetenschappelijke metingen en modelleringen voor hittestress op warme voor- of najaarsdagen en hittestress op zomerdagen in de voor-en namiddag zijn aanvullend op de bestaande hittestress-kaart.
In het kader van bewustwording biedt het project GT2.0 opportuniteiten. De hittestress-kaarten zijn erg laagdrempelig. Ze geven in de straten en pleinen direct inzicht waar goede plekken zijn en waar verbetering mogelijk is. Via de campagne wordt dit kaartmateriaal bij de burger en stakeholders gebracht. Met burgers en betrokkenen gaan we kijken hoe groen en aanleg het microklimaat en het comfort kunnen verbeteren. Dit sluit aan bij de werking van het Ecohuis over sensibilisering met betrekking tot vergroening.
De stad Antwerpen verklaart zich daarom bereid tot medewerking aan het opzetten van een burgerobservatorium rond hitte in de wijk Sint-Andries in het kader van het GT2.0 project. De stad zal deelnemen aan de verschillende overlegmomenten en de acties en communicatie van het project GT2.0 ondersteunen.
Er is geen financiële tussenkomst verbonden aan ondersteuning van dit lopende Europese project.
Het project zal inhoudelijk worden opgevolgd door de afdeling Stadsontwikkeling energie en milieu Antwerpen.
In oktober 2014 ondertekende het college de Europese burgemeester convenant ‘Mayors Adapt’ in navolging van de ‘Covenant of Mayors’ (collegebesluit met jaarnummer 6843 van 27 juni 2014). Hiermee verbond de stad Antwerpen zich tot het uitwerken van een stedelijke klimaatadapatiestrategie en tot het nemen van maatregelen om de impact van de klimaatverandering te verminderen in al haar plannen en processen. Op 29 september 2017 keurde het college de ondertekening van de vernieuwde Europese Burgemeestersconvenant voor Klimaat en Energie goed (jaarnummer 08575) die beide initiatieven integreert.
De krijtlijnen van deze stedelijke adaptatiestrategie werden uitgezet in de herziening van het Klimaatplan 2015-2020 (gemeenteraadsbesluit met jaarnummer 541 van 22 oktober 2015). Gedurende de komende jaren werkt de stad Antwerpen intensief aan kennisontwikkeling ten aanzien van de lokale gevolgen van de klimaatverandering. Zij zal echter niet wachten tot de wetenschappelijke studies om ook direct maatregelen te treffen, te communiceren en participatie en co-creatie te stimuleren rond dit thema. De stad Antwerpen kan de uitdaging van klimaatadaptatie niet alleen aanpakken en heeft alle bewoners, bedrijven en lokale stakeholders nodig om zich te wapenen tegen de gevolgen van de klimaatverandering.
Om die reden is binnen Stadslab 2050 in open partnerschap een traject opgestart dat klimaatadaptatie als focus heeft en ondersteund werd door de middelen van het Europese subsidieproject Resilient Europe (2016-2018). Het thema van dit traject is "Klimaatrobuust Sint-Andries" waarbij er in de wijk Sint-Andries uitvoerig getoetst is hoe verschillende stakeholders een bijdrage kunnen leveren aan een strategie voor klimaatadaptatie en zo de wijk robuuster en veerkrachtiger kunnen maken (collegebesluit van 24 juni 2016 met jaarnummer 5692).
Op 12 mei 2017 (jaarnummer 4303) keurde het college de oprichting van de Smart Zone Sint-Andries goed.
Op 31 januari 2013 (jaarnummer 1019) keurde het college de opmaak van de stedelijke hittekaart goed, opgemaakt door VITO.
VITO is partner in het Europees subsidieproject Ground Truth 2.0 (GT2.0). GT2.0 startte op 1 september 2016, wordt gecoördineerd door IHE Delft en heeft een looptijd van 3 jaar. GT2.0 heeft tot doel om zes uitgebreide burgerobservatoria op te zetten in echte, operationele omstandigheden, en deze te valideren met vier demonstratie casussen in Europa en Afrika. GT2.0 wil aantonen dat zulke burgerobservatoria technisch uitvoerbaar zijn, langdurig gebruikt kunnen worden en economische voordelen hebben. Thematisch gezien richt het project zich op milieu. GT2.0 maakt gebruik van mobiele apps en sociale media statistieken om impliciet en expliciet burgerdata te verzamelen. Op die manier kunnen burgers (en niet alleen wetenschappers of professionals) milieu-informatie over hun omgeving delen en een nieuwe rol vervullen in zowel het monitoren van hun omgeving als in de besluitvoering, kennisdeling en coöperatieve planning ervan.
In Vlaanderen wil VITO met GT2.0 burgerobservatoria opzetten waar burgers, experten en beleid samen werken rond milieuthema’s. In 2017 werd een eerste piloot opgezet in Mechelen over luchtkwaliteit en geluid. In 2018 wil VITO een tweede Vlaams burgerobservatorium opstarten en vraagt de stad om haar steun voor het opzetten hiervan. In Antwerpen wordt het thema stedelijk klimaat en hitte voorgesteld.
Het college keurt de medewerking aan het project Ground Truth 2.0 goed en zal haar steun verlenen aan het opzetten van een burgerobservatorium rond stedelijk klimaat en hitte in Antwerpen.