Besluit

2018_CBS_01286 - Duurzame stad. Stadslab2050 - Organisatie nieuwe innovatietrajecten - Goedkeuring

college van burgemeester en schepenen

vr 09/02/2018 - 08:00 Hofstraat

Goedgekeurd

Samenstelling

Aanwezig

Bart De Wever, burgemeester; Koen Kennis, schepen; Caroline Bastiaens, schepen; Ludo Van Campenhout, schepen; Claude Marinower, schepen; Marc Van Peel, schepen; Fons Duchateau, schepen; Sven Cauwelier, stadssecretaris

Afwezig

Rob Van de Velde, schepen; Nabilla Ait Daoud, schepen; Serge Muyters, korpschef

Secretaris

Sven Cauwelier, stadssecretaris

Voorzitter

Bart De Wever, burgemeester

Motivering

Gekoppelde besluiten

Argumentatie

De werkwijze van het stedelijke labo Stadslab2050 wordt gebruikt om voor verschillende stedelijke uitdagingen innovatietrajecten op te starten in een open partnerschap. Het doel van elk traject is om vanuit de verschillende stakeholders concrete acties en experimenten op de sporen te zetten, bij voorkeur in inspirerende samenwerkingsverbanden. De trajecten leveren naast de genoemde acties en experimenten ook kennis, netwerk en visibiliteit in en voor de stadsgemeenschap op. Vijf van die thema's worden met dit collegebesluit vastgelegd.

Energie-efficiëntie

Samen met onder meer Flux50 (speerpuntcluster Energie en innovatie), Samen Klimaatactief, Haystack (onder voorbehoud) en Universiteit Antwerpen (onder voorbehoud) wil stad Antwerpen in een open partnerschap een innovatietraject opzetten voor het stimuleren van de energietransitie in Antwerpen. Dit traject wil technologische en sociale innovaties in het Antwerpse energiesysteem stimuleren om het Vlaamse ondernemerschap op vlak van innovatieve energietechnieken te ondersteunen en tegelijk winst te boeken op vlak van de Antwerpse emissiereductie richting 2030. Het haakt in op de Antwerpse en Vlaamse klimaat- en innovatiestrategieën (bijvoorbeeld Visie2050 Vlaanderen).

Multifunctionele daken

De stad Antwerpen ondersteunt al geruime tijd de aanleg van groendaken via een premiestelsel en verplichtingen in de bouwcode. Toch zijn de daken in de stad nog een weinig benutte 'laag'. Grote dakoppervlakten van bedrijven en instellingen of aaneengesloten daken van burgers hebben nog veel potentieel om te worden benut voor functies zoals energievoorziening, natuur, waterberging en gebruik (speelruimte, ontspanningsruimte, stadslandbouw, optopping ...) of om verschillende dakfuncties te combineren. Daken kunnen mee een antwoord bieden op verschillende uitdagingen zoals groentekort, overbelasting riolen, verdichting ... Dit innovatietraject wil verkennen hoe de stad stakeholders van deze grote daken kan activeren en een aantal experimenten voor multifunctionele daken kan opzetten. Om dit traject op te starten wordt een werkgroep van stedelijke diensten (vergunningen, ruimte, energie- en milieu Antwerpen, ontwerpend onderzoek) opgezet. Het verwachte resultaat van dit traject is een strategisch referentiekader, pilootprojecten en opschaling van de geleerde lessen.

Sociale innovatie in groenblauwe netwerken (BEGIN)

Op 29 mei 2017 (jaarnummer 4300) keurde het college de partnerovereenkomst van het Europese Interregproject BEGIN goed. In het gekozen demonstratieproject Scheldeboorden Linkeroever zal gebruikt gemaakt worden van sociale-innovatiemethoden uit andere domeinen zoals 'nudging', 'co-creatieve methoden' en 'gamification' voor een effectieve klimaatadaptatie. Het project BEGIN schuift een 'living lab' methodologie naar voren, wat ingevuld kan worden door de opgedane ervaring en mogelijkheden binnen het stedelijke innovatielabo Stadslab2050 (een urban living lab) te gebruiken. Het doel van dit traject is het verzamelen van kennis, netwerk en leerervaringen en het in uitvoering brengen van ideeën en experimenten hoe sociale innovatie kan bijdragen aan de creatie groen-blauwe netwerken. Om dit traject te realiseren gaat de stad Antwerpen gesprekken aan met mogelijke partners.

Zuivere lucht in scholen (ZULU)

Op 18 september 2017 (jaarnummer 0053) keurde de gemeenteraad de samenwerkingsovereenkomst van het Europese Interregproject ZULU goed. Dit project zet in op de stedelijke uitdaging van luchtkwaliteit bij kwetsbare groepen. Het project voorziet een traject van citizen science met 10 scholen en crèches in Antwerpen en Den Haag. Het projectconsortium meet in samenwerking met omwonenden en gebruikers van de scholen en crèches de binnen- en buitenluchtkwaliteit en monitort via tijdelijke experimenten de invloed van maatregelen in en rond de inrichting.

Pilootproject Bandenspanning

Verkeerde bandenspanning van voertuigen heeft een negatieve impact op luchtkwaliteit, geluid en klimaat. Tot 75% van de wagens rijdt met een suboptimale bandenspanning. Het juist zetten van de bandenspanning is een kleine gedragsingreep met grote winsten. Bedoeling is om in samenwerking met Vlaamse departementen omgeving en mobiliteit te onderzoeken welke gedragsinterventie het meest effectief en efficiënt kunnen zijn en hiervoor een mogelijke piloot of experiment op te starten. Dit project kadert in het stedelijk beleid met betrekking tot klimaat, luchtkwaliteit en omgevingslawaai. Resultaten zijn mogelijk opschaalbaar naar andere steden of het Vlaamse niveau.

Aanleiding en context

Stadslab2050 is een stedelijk laboratorium dat de omslag naar een duurzame stad helpt verwezenlijken. Stadslab2050 wil aan economische actoren, kennisinstellingen, middenveld, burgers en strategische partners van de stad Antwerpen de mogelijkheid bieden om coalities te vormen, kennis en informatie te delen, ecologische en sociale innovatie te stimuleren, samenwerking rond concrete projecten op te zetten en groene economie te realiseren.

Het college bekrachtigde op 29 maart 2013 (jaarnummer 3230) de werking van Stadslab2050. Stadslab2050 zet in op thematische trajecten rond uitdagingen voor de stad van de toekomst. Het resultaat van deze trajecten zijn concrete projecten en experimenten. Andere resultaten zijn kennisopbouw voor de stadsgemeenschap, een versterkt netwerk voor duurzame verandering, visibiliteit en agendasetting. Stadslab2050 organiseert voor elk thematisch spoor een voorbereidend traject, diverse workshops voor ideeënvorming, communicatie en opvolging van experimenten en resultaten.

In de periode 2013 tot 2015 organiseerde Stadslab2050 reeds trajecten rond "Groen in de stad", "Duurzaam wonen en verbouwen", "Energie voor het Antwerpse hart", "Fashion Flows - circulaire mode", "Aan tAfe l- voeding". In 2016 en 2017 organiseerde Stadslab2050 3 trajecten: "Klimaatrobuust Sint-Andries", "Open stad | Deeleconomie" en "Ondernemerschap op Nieuw-Zuid". Verslagen van deze trajecten zijn terug te vinden op www.Stadslab2050.be. Deze trajecten worden in 2018 afgerond.

Het college nam op 25 maart 2016 (jaarnummer 2605) kennis van de aanbevelingen voor een versterkte werking van Stadslab2050 en keurde de daaruit voortvloeiende acties goed. Eén van de aanbevelingen en acties was om Stadslab2050 in te zetten als een labo voor meerdere actoren, zowel intern in de stedelijke organisatie als daarbuiten.

Het college keurde op 20 oktober 2017 (jaarnummer 09158) en op 15 december 2017 (jaarnummer 10933) twee raamovereenkomsten goed voor het ondersteunen van de werking van Stadslab2050.

Algemene financiële opmerkingen

Voor het organiseren van de trajecten 'Energie-efficiëntie", "Bandenspanning" Multifunctionele daken" en "Zuivere lucht (ZULU)" is budget voorzien op 1HWN010201A00000 en 1HWN010202A00000.
Budget voor "Multifunctionele daken" wordt voorzien bij budgetwijziging 2018.
Voor het organiseren van het traject "sociale innovatie in groen-blauwe netwerken" is budget voorzien op 1SWN020403A00000en 1HWN010202A00000.

Dit budget zal aangewend worden voor externe begeleiding bij de trajecten, huur van zalen en technische benodigdheden, catering of reiskosten voor gastsprekers en communicatie. Bestelbons worden later vastgelegd.

Beleidsdoelstellingen

Antwerpen is een duurzame stad

Een onderbouwd, gedragen en ondersteunend energie- en milieubeleid is gevoerd en het goede voorbeeld is door onszelf gegeven

Lokale en bovenlokale partners en actoren zijn betrokken bij de uitwerking en uitvoering van het stedelijke duurzaamheidsbeleid

1 - Woonstad

Antwerpen is een duurzame stad

1 - Woonstad

1SWN02 - Wonen, economische functies en publieke voorzieningen zijn gevarieerd, nabij en bereikbaar in elk buurt- en districtscentrum

1SWN0201 - De ruimtelijke structuur, identiteit en kwaliteit op het niveau van de stad en de stadsregio zijn versterkt

1SWN020101 - Het sRSA is levendig en slagkrachtig

Besluit

Het college van burgemeester en schepenen beslist:

Artikel 1

Het college keurt goed dat binnen het stedelijke labo Stadslab2050 in een open partnerschap de innovatietrajecten met als werktitels "Energie-efficiëntie", "Multifunctionele daken", "Sociale innovatie in groen-blauwe netwerken (BEGIN)", "Zuivere lucht (ZULU) en "Pilootproject bandenspanning" georganiseerd worden.

Artikel 2

Het college geeft opdracht aan:

Dienst	Taak
SW	In een open partnerschap de volgende trajecten met de werktitels "Energie-efficiëntie"; "Multifunctionele daken", "Sociale innovatie in groen-blauwe netwerken (BEGIN)", "Zuivere lucht (ZULU)" en "Pilootproject bandenspanning" organiseren.

Artikel 3

Dit besluit heeft in principe geen financiële gevolgen.