Op 17 januari werden er in een aantal grote steden symbolische acties gevoerd onder de noemer #DekoloniseerMijnStad. De vzw Hand in Hand en een heleboel partners riepen op om onze steden van Lumumba-pleinen, -straten en –standbeelden te voorzien. Deze actie wil de aandacht trekken op de koloniale machtsverhoudingen en denkbeelden die nog steeds een belangrijke oorzaak zijn voor het huidige structurele racisme in onze samenleving. Ze creëren nog steeds een onderklasse van mensen die ongelijk behandeld worden omwille van hun huidskleur of afkomst. Zowel in de dagelijkse omgang als op vlak van wonen, werken, onderwijs, enz…
Mensen met een migratieachtergrond zijn terecht verontwaardigd over de heldenverering van Leopold II en andere kolonialen met bloed aan hun handen of over het neerbuigende paternalisme dat van al deze beelden afstraalt. Maar ze zijn nog meer verontwaardigd over het feit dat de goegemeente dit in de 21ste eeuw nog steeds met de mantel der liefde bedekt of compleet onverschillig is. En vooral dat laatste brengt ons aan de kern van de zaak. Het koloniale gedachtengoed lijkt iets van het verleden maar het racisme is er nog steeds, elke dag opnieuw. En in dit geval, wie bepaalt welke standbeelden er mogen staan en vereerd mogen worden? Wie bepaalt wat kwetsend is en wat niet? Wie heeft de macht om te beslissen?
In die zin is het debat over de koloniale standbeelden en straatnamen wel belangrijk. Het geeft ons een kans om aan te tonen waar het scheef gelopen is. Het geeft ons een inkijk in een verleden waarin het racisme zeer duidelijk was en het helpt ons daardoor het huidige structurele racisme bloot te leggen. Alleen al door de emotionele reacties van diegenen die alles bij het oude willen houden.
Heel wat landen hebben al een straatnaam vernoemd naar Lumumba, een internationaal icoon en geweldloos voorvechter van gelijkheid tussen mensen en volkeren. Een parlementaire onderzoekscommissie kwam in 2001 tot het besluit dat België een verantwoordelijkheid had in de moord op de Congolese premier. Een straatnaam kan blijk geven van erkenning van de verantwoordelijkheid voor dat gedane onrecht. Daarenboven zou een Lumumbastraat tegengewicht bieden voor plaatsnamen als de Luitenant Lippenslaan en standbeelden van Leopold II en andere zogenaamde koloniale “helden”.
Het allerbelangrijkste blijft dat we door deze dekolonisering onze bril afzetten en beseffen welke machtsverhoudingen er vandaag nog spelen, en hoe dit structureel racisme nog steeds leidt tot discriminatie van mensen met een migratieachtergrond. Daarom vragen we aan de gemeenteraad om deze dekoloniseringsacties te ondersteunen.