2018_DCDE_00106 - Groene Sproet Ten Nessestraat. District Deurne - Plan van aanpak. Advies - Goedkeuring

De stad Antwerpen en district Deurne wensen een groen en publiek (speel-)plein in te richten voor de buurt. Het eigendom ligt op een zichtlocatie op de hoek van de Ten Nessestraat en de Van Amstelstraat. Het eigendom loopt door het bouwblok tot aan de Van Cortbeemdelei. Op basis van de input van stedelijke partners en werkgroepen werden verschillende ontwerpscenario’s voorgesteld. Op basis daarvan werd de zonering vastgelegd die als basis dient voor de  ontwerp- en uitvoeringsopdracht door de dienst Stadsontwikkeling/Ontwerp en Uitvoering.

Zonering

Het eigendom wordt opgedeeld in drie zones:

• Zone A: Een groene, publieke ruimte met speel- en zitgelegenheid, gelegen op de hoek van de Van Amstelstraat en de Ten Nessestraat. Dit publiek toegankelijke gedeelte van de groene sproet, is ongeveer 1.250m² groot;
• Zone B: In het binnengebied van het bouwblok wordt een semi-publieke ruimte ingericht dewelke wordt afgesloten van zone A. In eerste instantie is deze ruimte enkel toegankelijk via zone A. In een tweede fase, na afbraak van de woning aan de Van Cortbeemdelei, kan deze ook toegankelijk gesteld worden via de Van Cortbeemdelei. De bedrijfseenheid Onafhankelijke Diensten onderzoekt het draagvlak bij partners in de wijk om hier een activiteit te organiseren. Zone B is ongeveer 600m² groot;
• Zone C: In het pand Van Cortbeemdelei 56 worden nog twee van de drie appartementen verhuurd: App verdieping 1: huurcontract loopt tot 31 januari 2020. In overleg met de bedrijfseenheid Stadsbeheer is beslist dit huurcontract niet vroegtijdig te beëindigen. In 2019 wordt geëvalueerd (afhankelijk van de voortgang van de overige werken) of het huurcontract in 2020 wordt beëindigd of nog een verlenging wordt toegestaan via het principe van bezetting ter bede met het oog op de afbraak van het gebouw. Het principe van bezetting ter bede laat toe het huurcontact op jaarbasis te beëindigen. App verdieping 3: huurcontract loopt tot 31 augustus 2018. Het huurcontract wordt beëindigd en omgezet in een bezetting ter bede.

Ontwerpend onderzoek wees uit dat doorwaadbaarheid van de groene sproet via de Van Cortbeemdelei het bereik van de groene sproet in de wijk sterk verhoogt. Gegeven de huidige morfologie en de perceelsbreedte van het pand Van Cortbeemdelei 56 is het vandaag niet mogelijk een kwalitatieve en veilige doorgang te realiseren. Verder onderzoek, zowel ruimtelijk als financieel, moet uitwijzen of bijvoorbeeld naastgelegen panden kunnen ingezet worden om de toegang te verbreden. In een latere nieuwbouw aan de Van Cortbeemdelei kan ook een publieke of private wijkfunctie voorzien worden die eveneens de veiligheid verhoogt.

Verder onderzoek zal uitwijzen of voor zone C wordt gekozen voor een volledige afbraak, verkoop, of nieuwbouw/poortgebouw aan de Van Cortbeemdelei. Na deze beslissing kunnen de huurcontracten definitief beëindigd worden.

Sloopwerken

Om de groene sproet te realiseren zullen de aanwezige gebouwen op het perceel gesloopt worden. De sloop gebeurt in drie fasen:

• Fase 1: afbraak van een deel van de magazijnen van de houthandel (timing: mei/juni 2018);
• Fase 2: afbraak van de overige magazijnen van de houthandel, het bureel en woning in de Ten Nessestraat 31 en alle verhardingen inclusief het aanvullen met grond (timing: eind 2018/ begin 2019);
• Fase 3: afbraak van het appartementsgebouw in de Van Cortbeemdelei 56 (timing: afhankelijk van het voorziene budget en stopzetting huurovereenkomst).

In zitting van 2 februari 2018 (jaarnummer 1006) besloot het college de principiële afbraak van de gebouwen en verharding op het perceel Ten Nessestraat 31 en Van Cortbeemdelei 56 ter goedkeuring voor te leggen aan de gemeenteraad op 26 februari 2018.

Zomerprogramma 2018

Op 4 mei 2018 eindigt het gebruiksrecht van de vorige eigenaar. Om de buurt al kennis te laten maken met deze nieuwe publieke plek, is het opzet om in de zomer van 2018 hier reeds een aantal activiteiten te organiseren. De bedrijfseenheid Samen Leven is daarom ook op zoek naar een buurtpartner die een oogje in het zeil kan houden. ’s Avonds zal de plek worden afgesloten voor publiek.

Communicatie en participatie

In overleg met de betrokken diensten wordt tijdens het verdere ontwerpproces van de groene sproet een communicatie- en participatietraject uitgewerkt. Doel is om dit op te starten tijdens de zomer van 2018, bij de ingebruikname van het tijdelijke plein. 

Fasering

Het project wordt in volgende fasen verder uitgewerkt (data onder voorbehoud): 

Op 19 december 2016 (jaarnummer 833) keurde de gemeenteraad de aankoop goed van het eigendom gelegen Ten Nessestraat 31 en Van Cortbeemdelei 56 te 2100 Deurne met een totale oppervlakte van 1973 m² volgens kadaster. Op 4 mei 2017 verleed de akte voor de aankoop van de eigendommen.

De percelen bestaan uit twee woonhuizen, hangars en bergplaatsen. De aankoop van de percelen werd goedgekeurd ter realisatie van een groene sproet in de dichtbevolkte Kronenburgwijk in Deurne-Noord. Het perceel heeft een hoge zichtbaarheid door de breedte aan de Ten Nessestraat en Van Amstelstraat en gezien het perceel zich op een hoek situeert, zal deze groene zone in de wijk opvallen en bijdragen aan de herwaardering van de wijk.

Ter voorbereiding van het ontwerpend onderzoek werden volgende onderzoeken uitgevoerd:

In september 2017 werd een deepscan uitgevoerd door Stadsbeheer om de staat van de aanwezige panden te onderzoeken. De conclusie is als volgt:

• Binnengebied, grote loods: asbest, gebinte volledig nat, op sommige stukken reeds rot, stabiliteit kan niet gegarandeerd worden, dak volledig lek. 
• Advies: afbraak

• Binnengebied, koterijen: wellicht niet vergund, niet stabiel.
• Advies: afbraak

• Woning Ten Nessestraat 31: verouderd, enkele beglazing, niet geïsoleerd, geen buitenruimte.
• Advies: kosten-baten niet interessant om te behouden. Grondoppervlakte heeft meer potentieel dan het gebouw.

• Woning Van Cortbeemdelei 56: asbesthoudende elementen, verouderde technieken, enkel glas, derde verdieping in slechte staat.
• Advies: kosten-baten niet interessant om te behouden. Afbraak, verkoop, erfpacht.

De toenmalige dienst Samen Leven/Sociale planning voerde een omgevingsanalyse leefbaarheid en ruimtelijke veiligheid uit. De wijk kent een zeer grote druk op de aanwezige publieke ruimte: er is weinig publieke gebruiksruimte in het dichtbevolkte Kronenburg, de wijk telt een groot aandeel jongeren en woningen zijn klein en vaak van lage kwaliteit, privétuinen zijn schaars. Dit resulteert in gebruiksconflicten op de reeds bestaande pleinen en publieke ruimte (bewoners versus jongeren uit de wijk). Drugsoverlast is ook een probleem in de wijk Kronenburg.

Volgende aandachtspunten op vlak van leefbaarheid en ruimtelijke veiligheid werden meegegeven aan het team ontwerpend onderzoek:

• sociale controle vormt gegeven de lokale leefbaarheidscontext en de morfologie van het perceel een uitdaging;
• een open vormgeving langs de randen (maximaal openwerken langs Van Amstelstraat en Ten Nessestraat cfr. bebouwd programma)  van de nieuwe groene sproet is essentieel;
• een (publieke of private) wijkfunctie die rechtstreeks aansluit op de site en voldoende passage genereert (bij voorkeur ook ’s avonds) is een sleutelelement om  de plek volwaardig te activeren en leefbaarheidsproblemen preventief te counteren;
• volledige doorwaardbaarheid is niet gewenst gegeven de huidige morfologie van het perceel en de huidige leefbaarheidscontext. De doorsteek naar de Van Cortbeemdelei en het centrale, ingesloten gedeelte moeten zeker ’s avonds kunnen worden afgesloten;
• eventuele blinde muren van het nieuwe plein inrichten als groene wand (kant en klaar volgroeid systeem) om lawaaihinder naar buren te voorkomen (voetballen tegen zijgevel);
• vandaag is er op buurtniveau vooral nood aan extra publieke ruimte, minder aan een uitgebreid bouwprogramma;
• op vlak van invulling van de publieke ruimte is er een zeer grote nood aan outdoor sportruimte (voetbal), eventueel een gemeenschapstuin in het centrale gedeelte indien draagvlak bij  partners in de wijk (er is al een succesvolle gemeenschapstuin), speelaanleidingen voor jonge kinderen (conform bestaande groene sproeten).

Op 2 maart 2018 (jaarnummer 1929) besliste het college het plan van aanpak van de Groene Sproet Ten Nessestraat, district Deurne, goed te keuren.

Het district Deurne heeft toegezegd de helft van de inrichtingskosten van de groene sproet te willen dragen. De andere helft zal betaald worden vanuit het budget Groene Sproeten van de bedrijfseenheid Stadsontwikkeling. Het district Deurne zal voor zijn aandeel een toelage geven aan de bedrijfseenheid Stadsontwikkeling en zal hiervoor met  budgetwijziging 2018 krediet inschrijven in haar budget 2019.

Op basis van de ontwerpschets (inrichtingsprincipes) wordt de inrichting voorlopig op 430.000 EUR inclusief btw geraamd. De raming is gebaseerd op een eenvoudig ontwerp met standaard materialen. Onderstaande boekingsadres is ook van toepassing voor de sloopwerken.

Boekingsadres: 1SWN020403A00000
Budgetplaats: 5152000000
Budgetpositie: 220
Begrotingsprogramma: 1SA010600

Dit besluit handelt enkel over de principiële beslissing van de  inrichtingsprincipes en goedkeuring plan van aanpak van de groene sproet. De formele beslissing van het definitief ontwerp, inclusief de financiële gevolgen, volgt nog wanneer het dossier helemaal is uitgewerkt

Artikel 285 van het Gemeentedecreet bepaalt dat de districtsraad een algemene adviesbevoegdheid heeft voor alle aangelegenheden die betrekking hebben op het district.