Na indiening en goedkeuring van de geselecteerde projecten zullen de budgetten als extra dotatie worden opgenomen bij de aanpassing van de meerjarenplanning in 2021.
De budgetten van de bijzondere dotatieregeling zijn afkomstig van volgende doelstellingen:
Doelstelling 2LMS040204 Tuinstraten en groene sproeten: 848.000,00 EUR voor tuinstraten en 53.000,00 EUR in het kader van ontwerp en begeleiding van het proces.
Doestelling 2LMS030105 Ontharden van straten en pleinen: 2.252.000,00 EUR voor tuinstraten en 247.000,00 EUR in het kader van ontwerp en begeleiding van het proces.
Doelstelling 2LMS030106 Waterplan wordt in elk project geïmplementeerd: 2.000.000,00 EUR voor woonstraat breekt uit en 1.000.000,00 EUR voor quick wins
Artikel 141 van het Decreet lokaal bestuur stelt vast dat de gemeenteraad de criteria op grond waarvan jaarlijks een algemene dotatie of specifieke dotaties uit de gemeentebegroting worden verstrekt aan de districten bepaalt.
Op 17 februari 2017 (jaarnummer 1325) keurde het college het definitief bovenlokaal groenplan ‘Levendig Landschap’ goed. Met dit stadsbreed groenplan wil stad Antwerpen haar grootschalige robuuste groengebieden beschermen en versterken. Het groenplan beschrijft de stadsbrede visie ‘een groene loper voor Antwerpen’. Deze is opgebouwd uit 14 landschappen met gewenste groenstructuren en strategieën, aangevuld met generieke richtlijnen voor een groene nevel en robuuste groene ruimten. Binnen dit groenplan wordt ook gefocust op lokale groene stapstenen binnen het sterk verstedelijkt netwerk.
Op 28 juli 2017 (jaarnummer 6815) keurde het college vijf pilootprojecten tuinstraten goed. In het kader van de lokale groene stapstenen uit het groenplan wenste het college verschillende tuinstraten uit te werken als pilootprojecten. Dankzij de uitwerking en realisatie van deze eerste reeks tuinstraten in en door verschillende districten zijn verschillende lessen getrokken en is het concept sterk verfijnd.
Op 20 september 2019 (jaarnummer 7650) keurde het college het definitieve waterplan goed. Het waterplan geeft een analyse van het historische en huidige watersysteem en beschrijft een stadsbrede visie aan de hand van vijf overkoepelende waterstructuren. Deze visie wordt geconcretiseerd door middel van lokale maatregelen om hemelwater op kleinere schaal een plaats te kunnen geven.
Op 1 maart 2019 (jaarnummer 1884) nam het college kennis van de start van het project ‘De Robuuste Klimaatstraat’. Dit systemische project onderzoekt de ruimtelijke mogelijkheden voor klimaatrobuustheid in de publieke en private ruimte. Het project analyseert de bestaande procedures van ontwerp, uitvoering en beheer en zet maximaal in op de visie ontwikkeld in het waterplan en groenplan. Zo brengt het meekoppelkansen in kaart die gecreëerd worden door de waterhuishouding positief te beïnvloeden, biodiversiteit te bevorderen en hittestress te voorkomen. Aan de hand van twee pilootcases zal onderzocht worden hoe de heraanleg van een woonstraat getoetst kan worden aan een wijk- en gebiedstrategie.
Basisprincipe
De lessen die getrokken worden uit het Waterplan, het Groenplan en ‘De Robuuste Klimaatstraat’ worden meegenomen in een nieuw traject ‘Antwerpen breekt uit’. Met dit traject worden alle projecten samengebracht die ruimte maken voor klimaatadaptatie in het openbaar domein in functie van een kwalitatieve woonomgeving nu en in de toekomst. ‘Antwerpen breekt uit’ omvat in eerste instantie drie concepten, namelijk de tuinstraat, de woonstraat breekt uit en quick win ontharding.
Ten eerste wordt met de aanleg van een tuinstraat maximale vergroening en verblauwing als specifiek doel vooropgesteld. Hierdoor is een tuinstraat een interessant concept om op verschillende locaties groenblauwe stapstenen te realiseren, om hemelwater lokaal op te vangen en te infiltreren zoals vooropgesteld in het waterplan en om de robuuste groenruimten te verbinden zoals voorgesteld in het bovenlokaal groenplan. Om dit te bereiken wordt maximale ontharding vooropgesteld. Bovendien beoogt een tuinstraat een hoge betrokkenheid van bewoners bij het ontwerp van de straat alsook bij het beheer en onderhoud (bijvoorbeeld: aanleggen van geveltuinen of onderhoud van plantvakken in de publieke ruimte). In de stad Antwerpen worden momenteel al vijf tuinstraten aangelegd. Deze tweede reeks vertrekt vanuit de geleerde lessen en rolt het concept tuinstraat verder uit. Draagvlak en een wil tot participatie van de bewoners zijn belangrijke voorwaarden voor het opzetten van een sterk participatief proces.
Ten tweede wordt met de aanleg van een woonstraat breekt uit een kwalitatieve woonomgeving versterkt. Dit is gekoppeld aan het project “De klimaatrobuuste straat” waarbij een klassiek straatontwerp wordt versterkt. Daarenboven wordt hier ook vertrokken vanuit een specifieke klimaatopgave (bijvoorbeeld: wateroverlast, droogte, hitte of groentekort), een gebiedsgerichte aanpak en het koppelen van de private en publieke ruimte. Een gebiedsgerichte aanpak is noodzakelijk om ten gronde een antwoord te kunnen bieden op de wateropgave door klimaatverandering. Bovendien wordt zowel de publieke als private ruimte betrokken, de klimaatopgave van een straat wordt immers niet begrensd door de grenzen van het openbaar domein. Hierbij wordt een sterke samenwerking tussen publieke ruimte, EMA (EcoHuis), Aquafin en Water-link opgezet om bijvoorbeeld afkoppeling en ontharding op privaat terrein te realiseren. Bovendien worden bewoners sterk betrokken bij de procedure van ontwerp, beheer en onderhoud en ook geactiveerd om zelf acties te ondernemen op privaat terrein (bijvoorbeeld: ontharden voortuin of afkoppelen van hun regenwater). Draagvlak en de wil tot participatie van de bewoners zijn ook hier belangrijke voorwaarden voor het opzetten van een sterk participatief proces.
Een derde en laatste concept is de quick win ontharding. Dit gaat over projecten waarbij op korte termijn maximaal onthard kan worden, hetgeen onmiddellijk resulteert in minder grijs voor meer groen.
Deze drie types pilootprojecten (Tuinstraten, woonstraat breekt uit en quick win ontharding) worden verspreid over de districten in praktijk gebracht door middel van een bijzondere dotatieregeling aan de districten. Om de representativiteit en haalbaarheid van de verschillende concepten te garanderen, werden enkele algemene werkingsprincipes, criteria en werkingsafspraken vooropgesteld waaraan de pilootprojecten binnen de drie concepten moeten voldoen.
Algemene werkingsprincipes:
Criteria waaraan een tuinstraat dient te voldoen:
Criteria waaraan een woonstraat breekt uit dient te voldoen:
Criteria waaraan een Quick win ontharding dient te voldoen:
Selectiecriteria:
adviserend comité (Publieke ruimte, EMA, Ruimte en SB/Groen) beoordeelt volgende criteria:
Werkingsafspraken:
Timing:
De gemeenteraad keurde dit amendement niet goed.
De gemeenteraad keurt eenparig het volgende besluit goed.
De gemeenteraad keurt de concepten, criteria en werkingsprincipes voor de bijzondere dotatieregeling ‘Antwerpen breekt uit’ goed.
De gemeenteraad delegeert de goedkeuring van de ingediende projecten aan het college volgens de vastgelegde criteria.