2024_CBS_07167 - Omgevingsvergunning. Advies hogere overheid. Voorwaardelijk gunstig advies - OMV_2024095583. Industrieweg 16 - Haven 399. District Antwerpen - Goedkeuring

Er werd bij de deputatie een verzoek tot bijstelling van vergunningsvoorwaarden ingediend. Het verzoek wordt behandeld volgens de gewone procedure van het Omgevingsvergunningendecreet.

De deputatie verzoekt het college of de gemeentelijke omgevingsambtenaar om:

- een openbaar onderzoek te houden;

- advies uit te brengen.

Omschrijving ingedeelde inrichtingen of activiteiten

Voorgeschiedenis

Op 10 januari 2013 werd door de deputatie van de provincie Antwerpen een milieuvergunning verleend voor het verder exploiteren na verandering van een op- en overslagbedrijf, voor een termijn verstrijkend op 10 januari 2033. Nadien werden er nog diverse vergunningen verleend voor veranderingen.

Inhoud van de aanvraag

Het voorwerp van de aanvraag betreft het bekomen van bijzondere lozingsnormen voor PFAS-verbindingen voor de lozing van bedrijfsafvalwater.

Aangevraagde bijzondere milieuvoorwaarden in afwijking van algemene of sectorale voorwaarden

Het decreet van 25 april 2014 betreffende de omgevingsvergunning, het decreet houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid, de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening en hun uitvoeringsbesluiten zijn van toepassing.

Conform artikel 24 en 42 van het Omgevingsvergunningsdecreet heeft het college of de gemeentelijke omgevingsambtenaar de bevoegdheid advies uit te brengen voor de vergunningsaanvragen op haar grondgebied waarvoor de deputatie, de Vlaamse regering of de gewestelijke omgevingsambtenaar de bevoegde overheid is, tenzij:

1. de aanvraag ingediend is door het betrokken college;
2. de aanvraag louter betrekking heeft op mobiele of verplaatsbare ingedeelde inrichtingen of activiteiten.

Het college heeft op 17 november 2017 (jaarnummer 2017_CBS_08858) beslist om de adviesbevoegdheid op te nemen.

Adviezen

Externe adviezen

Toetsing regelgeving en beleidsrichtlijnen

Plannen van aanleg, ruimtelijke uitvoeringsplannen en verkavelingen

Het goed is gelegen in het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) Afbakening zeehavengebied Antwerpen (Besluit van de Vlaamse regering van 30 april 2013), binnen de afbakeningslijn. De gebieden binnen de afbakeningslijn behoren tot het zeehavengebied Antwerpen. Met uitzondering van de deelgebieden waarvoor in dit plan voorschriften werden vastgelegd, blijven de op het ogenblik van de vaststelling van dit plan bestaande bestemmings- en inrichtingsvoorschriften onverminderd van toepassing. Het goed is volgens voornoemd gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan bestemd als Gebied voor zeehaven- en watergebonden bedrijven.

Zulk gebied is bestemd om te functioneren als Vlaams havengebied als onderdeel van de haven van Antwerpen. Het is bestemd voor zeehavengebonden en zeehavengerelateerde industriële en logistieke activiteiten en distributie-, opslag- en overslagactiviteiten die gebruikmaken van en aangewezen zijn op de zeehaveninfrastructuur.

Alle handelingen die nodig of nuttig zijn voor de realisatie van de bestemming en voor de exploitatie van de haven en de bedrijven zijn toegelaten. Daartoe worden ook de volgende werken, handelingen, voorzieningen, en wijzigingen gerekend:

- de aanleg en het onderhoud van infrastructuur die nodig is voor de toegankelijkheid of voor verbindingen langs de waterzijde en langs de landszijde;

- het laguneren of op een andere wijze bergen of verwerken van baggerspecie.

Daarnaast is de ontwikkeling, het herstel en de instandhouding van tijdelijke ecologische infrastructuur toegelaten.

In het gebied zijn eveneens gebouwen of lokalen voor bewakingspersoneel toegelaten.

In het gebied zijn kantoorgebouwen niet toegelaten, tenzij ze noodzakelijk zijn voor en een inherent onderdeel zijn van de exploitatie van haven en industriële activiteiten. De bestaande kantoorgebouwen kunnen behouden blijven binnen het bestaande bouwvolume op het moment van definitieve vaststelling van dit gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan.

Uitbreidingen zijn niet toegelaten.

De aanvraag dient beoordeeld te worden aan de hand van de voorschriften van het ruimtelijk uitvoeringsplan.
De aanvraag is in overeenstemming met de bestemming en de voorschriften van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan. 

Omgevingstoets

Toetsing van aanvaardbaarheid van de ingedeelde inrichtingen en activiteiten op het vlak van hinder en risico's voor de mens en het milieu

Vopak Terminal Eurotank (VTE) baat een terminal uit voor de op- en overslag van chemische vloeibare producten en olieproducten voor derden. De vloeistoffen worden in bulk aangeleverd en opgeslagen in tanks, verdeeld over verschillende tankenparken. De aan- en afvoer van vloeibare producten in bulk gebeurt zowel via tankwagens/tankcontainers, spoorwagons, zee- en binnenschepen als pijpleidingen. Een beperkt deel van de opgeslagen vloeistoffen wordt ter plaatse afgevuld in eenheidsverpakkingen.

Voorliggende aanvraag betreft een verzoek tot bijstelling van de milieuvoorwaarden in afwijking van de algemene en sectorale milieuvoorwaarden voor VLAREM II. Meer bepaald wenst de aanvrager in de bijzondere voorwaarden emissiegrenswaarden op te nemen voor enkele individuele PFAS-parameters.

De aanvrager voerde een bronnenonderzoek uit om de oorsprong van de PFAS in het afvalwater te onderzoeken. Er worden op de site geen PFAS-houdende producten geproduceerd, wel werd er PFAS-houdende blusschuim gebruikt. De aanvrager verklaart dat er nog steeds PFAS-houdend blusschuim aanwezig is op de site. PFAS-houdend blusschuim dient zo snel als mogelijk uitgefaseerd te worden.

Verder plant de aanvrager een rioolonderzoek en renovatie in de hoop dat een verminderende insijpeling van het grondwater een positieve invloed heeft op de concentraties van PFAS in het afvalwater.

VOPAK heeft midden 2023 een zandfilter en een actief koolfilter geïnstalleerd ter verwijdering van PFAS. Ze merken echter dat de korteketen-PFAS zeer snel doorslaan, waardoor ze stellen dat het niet BBT is voor de korteketen-PFAS en zouden het voornamelijk in gaan zetten voor langeketen-PFAS. VOPAK plant ook piloottesten op de site om andere zuiveringstechnieken dan actief kool adsorptie te testen, bijvoorbeeld de foam fractionation en destructie via niet-thermisch plasma.

De aanvrager wenst een emissiegrenswaarde aan te vragen voor volgende parameters:

- PFBA (perfluor-n-butaanzuur): 200 ng/liter

- PFPeA (perfluorpentaanzuur): 200 ng/liter

- PFHxA (perfluorhexaanzuur): 200 ng/liter

- PFHpA (perfluorheptaanzuur): 200 ng/liter

- PFBS (perfluor-1-butaansulfonzuur): 200 ng/liter

- PFHxS (perfluor-1-hexaansulfonzuur): 200 ng/liter

- 6:2FTS (6:2 fluortelomeer sulfonzuur): 100 ng/liter

- 8:2FTS (8:2 fluortelomeer sulfonzuur): 100 ng/liter

- PFOSA (perfluoroctaansulfonamide): 100 ng/liter

- PFOA tot (perfluoroctaanzuur): 100 ng/liter

- PFOS tot (perfluoroctaansulfonzuur): 100 ng/liter

- PFBSA (perfluorbutaansulfonamide): 200 ng/liter

- PFHxSA (perfluorhexaansulfonamide): 200 ng/liter

- Niet bovengenoemde PFAS-componenten: 200 ng/liter

De aanvrager wenst de lozingsnormen te bekomen voor een periode van 5 jaar, tot 31 december 2030. Uit het dossier kan niet opgemaakt worden of optimalisatie van de huidig aanwezige zuivering nog mogelijk is. Er werd geen in situ-onderzoek uitgevoerd naar bijvoorbeeld verschillende types actief kool, een toegewijde actiefkoolfilter voor korteketen-PFAS of een optimalisatie van het doorschuifsysteem van de actiefkoolfilters. Dit maakt nochtans deel uit van de aanbevelingen in de BBT-studie zoals opgesteld door VITO. Verder heeft de keuze van het type actief kool een significante invloed op de verwijderingsefficiëntie. 

Het Havenbedrijf van Antwerpen-Brugge stelt dat door de afwezige milieugebruiksruimte in de Schelde voor de parameters PFAS, er nog sneller moet ingezet worden om de aangevraagde lozingsnormen te verlagen. Gelet op de onaanvaardbare bijkomende druk conform de Kaderrichtlijn Water moeten PFAS allemaal zo ver als mogelijk gezuiverd worden. De huidige rapportagegrens van 20 ng/l (of voor een aantal 50 ng/l) per individuele component geldt hierbij als richtwaarde. Verregaandere zuivering dan de BBT dringt zich dan ook op voor deze stoffen. Het is dan ook aangewezen de aangevraagde lozingsparameters van PFAS-verbindingen te beperken in tijd, zodanig dat de zuiveringstechnieken verder geëvalueerd kunnen worden op basis van nieuwe inzichten.

Gelet op de impact van deze bijkomende PFAS-lozing kunnen de lozingsnormen enkel toegekend worden voor een bepaalde duur. De stad stelt voor om de gevraagde lozingsnormen te verlenen voor een termijn van 2 jaar. In deze periode kan het bronnenonderzoek verder gezet worden en de BBT op de waterzuivering toegepast worden. De lozingsnormen kunnen dan verder aangescherpt worden.

Het is finaal aan de Vlaamse Milieumaatschappij om een gemotiveerd advies te leveren op het bijstellen van deze algemene en sectorale vergunningsvoorwaarden.

Het is aan de vergunningverlenende overheid om, op basis van alle onafhankelijk uitgebrachte deskundige adviezen, tot een gemotiveerde en integrale beslissing te komen.

Advies van het college

Gunstig advies te verlenen voor de aanvraag tot omgevingsvergunning onder voorwaarden.

Geadviseerde bijzondere milieuvoorwaarden

De gevraagde lozingsnormen voor enkele individuele PFAS-parameters kunnen enkel verleend worden voor een periode van 2 jaar, de tussentijd kan de exploitant gebruiken om het bronnenonderzoek verder te zetten en de best beschikbare technieken voor de waterzuivering verder te onderzoeken.

Het verzoek werd onderworpen aan een openbaar onderzoek. Er werden standpunten, opmerkingen en/of bezwaren ingediend tijdens de openbaarmaking.

Bespreking van de bezwaren 

Tijdens het openbaar onderzoek werd via het omgevingsloket een digitaal bezwaarschrift ontvangen van Elia Asset nv. Hiermee reageert Elia Asset op het schrijven van de stad in het kader van het openbaar onderzoek. Men stelt dat er werken voorzien en/of uitgevoerd worden in de nabijheid van hun hoogspanningsinstallaties. Hierdoor wordt gevraagd om met een aantal voorwaarden rekening te houden. De veiligheidsvoorschriften en kabelplannen werden digitaal opgeladen door Elia Asset op het omgevingsloket.

Informatievergadering

Een informatievergadering was niet vereist en werd niet gehouden.