2024_CBS_06979 - Omgevingsvergunning. Advies hogere overheid. Voorwaardelijk gunstig advies - OMV_2024023255. Scheldelaan zonder nummer. District Antwerpen - Goedkeuring

Er werd bij de Vlaamse Regering of de gewestelijke omgevingsambtenaar een aanvraag voor een omgevingsvergunning ingediend. De aanvraag wordt behandeld volgens de gewone procedure van het Omgevingsvergunningendecreet.

De gewestelijke omgevingsvergunningscommissie verzoekt het college of de gemeentelijke omgevingsambtenaar om:

- een openbaar onderzoek te houden;

- advies uit te brengen.

Omschrijving stedenbouwkundige handelingen

Relevante voorgeschiedenis

- 30/07/2024: (gecorrigeerde) omgevingsvergunning (OMV_2021104744) voor de bouw en exploitatie van een ethaankraker met bijhorende ondersteunende faciliteiten;

- lopende omgevingsvergunningsaanvraag (OMV_2023169351) voor de aanleg van een nieuwe drinkwaterleiding langsheen de Scheldelaan tot aan Ineos Project One.

Bestaande toestand

* functie:

  > industrie en bedrijvigheid;

  > pijpleidingen voor het vervoer van aardgas, stikstof en gedemineraliseerd water.

* inrichting:

  > de Scheldelaan loopt van noord naar zuid langs de westkant van het havengebied. Aan de westelijke zijde van de Scheldelaan bevindt zich een natuurgebied met leidingenzone waarin voornamelijk hogedrukleidingen met explosieve stoffen zijn aangelegd. Aan de oostelijke zijde van de Scheldelaan loopt een spoorlijn, hierachter zijn bedrijven gevestigd;

  > de site van Ineos (Project One) is gelegen aan de oostzijde van de Scheldelaan, zowel ten noorden als ten zuiden van Insteekdok 2.

Nieuwe toestand

* functie:

  > industrie en bedrijvigheid;

  > aftakking van bestaande pijpleidingen naar afnemer om deze te voorzien van grondstoffen (aardgas, stikstof en gedemineraliseerd water).

* bouwvolume:

  > 3 leidingen met een lengte van circa 400 meter;

  > afsluiterpost heeft een grondoppervlakte van 23,50 m² en bevindt zich, met uitzondering van de merkpalen, volledig onder het maaiveldniveau.

* inrichting:

  > nieuwe leidingen worden aangelegd van oost naar west via een gestuurde boring voor de kruising van de leidingenstraat, Scheldelaan en treinsporen.

Inhoud van de aanvraag

- aanleggen van pijpleidingen;

- plaatsen van een ondergrondse afsluiterpost;

- aanleggen van twee werfzones.

Omschrijving ingedeelde inrichtingen of activiteiten

Voorgeschiedenis

Het betreft een nieuwe ingedeelde inrichting of activiteit.

Inhoud van de aanvraag

Het voorwerp van de aanvraag betreft een tijdelijke bemaling in het kader van de aanleg van nutsleidingen.

Aangevraagde rubriek(en)

Aangevraagde bijstelling bijzondere milieuvoorwaarden in afwijking van algemene of sectorale voorwaarden

Bemaling

Het decreet van 25 april 2014 betreffende de omgevingsvergunning, het decreet houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid, de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening en hun uitvoeringsbesluiten zijn van toepassing.

Conform artikel 24 en 42 van het Omgevingsvergunningsdecreet heeft het college of de gemeentelijke omgevingsambtenaar de bevoegdheid advies uit te brengen voor de vergunningsaanvragen op haar grondgebied waarvoor de deputatie, de Vlaamse regering of de gewestelijke omgevingsambtenaar de bevoegde overheid is, tenzij:

1. de aanvraag ingediend is door het betrokken college;
2. de aanvraag louter betrekking heeft op mobiele of verplaatsbare ingedeelde inrichtingen of activiteiten.

Het college heeft op 17 november 2017 (jaarnummer 2017_CBS_08858) beslist om de adviesbevoegdheid op te nemen.

Adviezen

Externe adviezen

Toetsing regelgeving en beleidsrichtlijnen

Plannen van aanleg, ruimtelijke uitvoeringsplannen en verkavelingen

Het goed is gelegen in het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) Afbakening zeehavengebied Antwerpen (Besluit van de Vlaamse regering van 30 april 2013), binnen de afbakeningslijn.

De gebieden binnen de afbakeningslijn behoren tot het zeehavengebied Antwerpen.

Met uitzondering van de deel gebieden waarvoor in dit plan voorschriften werden vastgelegd, blijven de op het ogenblik van de vaststelling van dit plan bestaande bestemmings- en inrichtingsvoorschriften onverminderd van toepassing.

Een deel van het tracé (het meest oostelijke) is bestemd als Gebied voor zeehaven en watergebonden bedrijvigheid. Zulk gebied is bestemd om te functioneren als Vlaams havengebied als onderdeel van de haven van Antwerpen. Het is bestemd voor zeehavengebonden en zeehavengerelateerde industriële en logistieke activiteiten en distributie-, opslag- en overslagactiviteiten die gebruikmaken van en aangewezen zijn op de zeehaveninfrastructuur.

Alle handelingen die nodig of nuttig zijn voor de realisatie van de bestemming en voor de exploitatie van de haven en de bedrijven zijn toegelaten.

Daartoe worden ook de volgende werken, handelingen, voorzieningen, en wijzigingen gerekend:

- de aanleg en het onderhoud van infrastructuur die nodig is voor de toegankelijkheid of voor verbindingen langs de waterzijde en langs de landszijde;

- het laguneren of op een andere wijze bergen of verwerken van baggerspecie.

Daarnaast is de ontwikkeling, het herstel en de instandhouding van tijdelijke ecologische infrastructuur toegelaten.

Het tracé kruist in westelijke richting het Gebied voor verkeers- en vervoersinfrastructuur. Dit gebied is bestemd voor verkeers- en vervoersinfrastructuur en aanhorigheden. In dit gebied zijn alle handelingen toegelaten voor de aanleg, het functioneren of aanpassing van die verkeers- en vervoersinfrastructuur en aanhorigheden. Daarnaast zijn alle handelingen met het oog op de ruimtelijke inpassing, buffers, ecologische verbindingen, kruisende infrastructuren, leidingen, telecommunicatie infrastructuur, lokaal openbaar vervoer, lokale dienstwegen en paden voor niet-gemotoriseerd verkeer toegelaten.

Daarnaast is de ontwikkeling, het herstel en de instandhouding van ecologische infrastructuur toegelaten. Na aanleg van de infrastructuur kunnen voor het gedeelte van de zone dat voorlopig niet werd benut, de voorschriften van de naastliggende bestemming toegepast worden.

Verder naar het westen kruist het tracé een Zone voor permanente ecologische infrastructuur ‘met medegebruik’. Het gebied is bestemd voor de instandhouding, de ontwikkeling en het herstel van ecologische waarden. Alle handelingen die nodig zijn of nuttig zijn voor de instandhouding, het herstel en de ontwikkeling van de natuur, het ecologisch milieu en van landschapswaarden zijn toegelaten.

De volgende handelingen zijn eveneens toegelaten:

- het herstellen, (her)aanleggen of verplaatsen van wegen, spoorlijnen, leidingen, aardgasinstallaties, pompgemalen en waterzuiveringsstations;

- het aanbrengen van windturbines en windturbineparken, alsook andere installaties voor de productie van (hernieuwbare) energie of energierecuperatie. De mogelijke effecten van de inplanting ten aanzien van efficiënt bodemgebruik, eventuele verstoring van de uitbating(smogelijkheden) en landschappelijke kwaliteiten dienen in een lokalisatienota te worden beschreven en geëvalueerd;

- het verbouwen, uitbreiden of herbouwen van de bestaande brandweerkazerne voor zover de bestemming van het gebied niet in het gedrang wordt gebracht. De uitbreiding van de kazerne is beperkt tot de percelen in gebruik door de brandweer op het moment van definitieve vaststelling van dit gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan.

Over deze zone lopen volgens voornoemd gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan overdrukken met als aanduiding Leidingstraat en Hoogspanningsleiding.

In het gebied, aangeduid met de overdruk Leidingstraat, zijn alle handelingen toegelaten voor de aanleg, de exploitatie en wijzigingen van transportleidingen en hun aanhorigheden. Nieuwe leidingen worden gerealiseerd in functie van het optimaal ruimtegebruik van de leidingstraat. De aanvragen voor vergunningen voor een transportleiding en aanhorigheden worden beoordeeld rekening houdend met de in grondkleur aangegeven bestemming.

De in grondkleur aangegeven bestemming is van toepassing voor zover de aanleg, de exploitatie en wijzigingen van de leidingen en hun aanhorigheden niet in het gedrang worden gebracht.

In het gebied, aangeduid met de overdruk Hoogspanningsleiding, zijn alle handelingen toegelaten voor de aanleg, de exploitatie en de wijzigingen van een hoogspanningsleiding en haar aanhorigheden. De aanvragen voor vergunningen voor een hoogspanningsleiding en aanhorigheden worden beoordeeld rekening houdend met de in grondkleur aangegeven bestemming. De in grondkleur aangegeven bestemming is van toepassing voor zover de aanleg, de exploitatie en wijzigingen van de bestaande hoogspanningsleiding niet in het gedrang worden gebracht.

De projectlocatie bevindt zich voor een zeer beperkt stuk buiten de afbakeningslijn van het Zeehavengebied Antwerpen en overlapt daardoor het Gewestplan Antwerpen. Volgens dit gewestplan is de bestemming Bijzondere Natuurgebieden (waterzuivering, afvoerleidingen en leidingstraten) hier van toepassing. Dit natuurgebied langsheen de Schelde is bestemd voor werken voor waterzuivering en daarbij horende afvoerleidingen naar de Schelde, alsmede voor de aanleg van de ondergrondse leidingsstraten tussen beide Schelde-oevers. Werken en handelingen die daarmee verband houden zijn er toegelaten, op voorwaarde dat het natuurlijk milieu er maximaal wordt behouden en beschermd of hersteld.

De aanvraag dient beoordeeld te worden aan de hand van de voorschriften van het ruimtelijk uitvoeringsplan en het gewestplan.

De aanvraag is in overeenstemming met de bestemming en de voorschriften van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan en gewestplan.

Voor een straal van 500 meter rond de aanvraag is het voormelde GRUP tevens van toepassing. Hier gelden volgende bestemmingsvoorschriften:

* Gebied voor zeehaven- en watergebonden bedrijven;

* Gebied voor waterweginfrastructuur;

* Gebied voor verkeers- en vervoersinfrastructuur voor de Scheldelaan;

* Zone voor permanente ecologische infrastructuur ‘met medegebruik’;

* overdrukken Leidingstraat, Hoogspanningsleiding.

Binnen de straal van 500 meter is het gewestplan Antwerpen nog van toepassing, met bestemmingen Bestaande waterwegen (voor de Schelde), Natuurgebieden met wetenschappelijke waarde of natuurreservaten, Bijzondere natuurgebieden (waterzuivering, afvoerleidingen en leidingstraten).

Gewestelijke stedenbouwkundige verordeningen

Hemelwater: het besluit van de Vlaamse Regering van 10 februari 2023 tot vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwater, tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 16 juli 2010 tot bepaling van stedenbouwkundige handelingen waarvoor geen omgevingsvergunning nodig is en tot opheffing van het besluit van de Vlaamse Regering van 5 juli 2013 houdende vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwaterputten, infiltratievoorzieningen, buffervoorzieningen en gescheiden lozing van afvalwater en hemelwater.

De gewestelijke hemelwaterverordening is niet van toepassing op de aanvraag aangezien het hemelwater op natuurlijke wijze kan infiltreren in de bodem.

Toegankelijkheid: het besluit van de Vlaamse regering van 5 juni 2009 tot vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake toegankelijkheid.

De gewestelijke verordening toegankelijkheid is niet van toepassing op de aanvraag.

Overige regelgeving

Archeologienota: Overeenkomstig artikel 5.4.1 wordt bij bepaalde aanvragen van een omgevingsvergunning met ingreep in de bodem een archeologienota gevoegd. 

Het projectgebied is gelegen buiten een woon- en recreatiegebied met een oppervlakte boven 3.000 m² en een ingreep in de bodem boven 1.000 m² waardoor de aanvrager verplicht is een archeologienota toe te voegen aan de aanvraag. Deze nota maakt deel uit van het aanvraagdossier. De nota toont gemotiveerd aan dat er geen verder archeologisch onderzoek moet plaatsvinden. Op 30 juni 2024 heeft het Agentschap Onroerend Erfgoed akte genomen (https://loket.onroerenderfgoed.be/archeologie/notas/notas/30014).

Omgevingstoets

Toetsing van de verenigbaarheid van het aangevraagde met de omgeving en de goede ruimtelijke ordening

Functionele inpasbaarheid

De aanvraag betreft de aanleg van drie pijpleidingen om verbinding te kunnen maken tussen de bestaande pijpleidingen langs de westzijde van de Scheldelaan en de in ontwikkeling zijnde site van Ineos (Project One) in het oosten.

Om de site van Ineos van de benodigde grondstoffen te voorzien voor het uitvoeren van hun activiteiten, wordt er een aardgasleiding (van Fluxys), een stikstofleiding (van Air Liquide) en een leiding voor gedemineraliseerd water (van Water-link) aangelegd. Deze leidingen worden ter hoogte van de Ineos-site afgetakt van de bestaande leidingen in het westen en kruisen gebundeld via een gestuurde boring de leidingenstraat, de Scheldelaan en de treinsporen om uit te komen op de site van Ineos in het oosten. De leidingen overbruggen een lengte van circa 400 meter. De aansluiting en het verdere tracé van de leidingen op de site van Ineos zit vervat in de omgevingsvergunning met referentie OMV_2021104744.

Voor de aardgasvervoerleiding wordt een ondergronds afsluiterknooppunt geplaatst langs de westzijde van de leidingenstraat. Dit knooppunt heeft een oppervlakte van 23,50 m² en wordt volledig ondergronds geplaatst.

Voor de gestuurde boring worden twee werkzones voorzien. Een werkzone aan de westzijde van de leidingenstraat en een werkzone op het terrein van Ineos. Na de werken dienen deze zones in oorspronkelijke toestand te worden hersteld.

Een pijpleiding is een milieuvriendelijke, energie-efficiënte en veilige transportmodus voor de aanvoer en distributie van vloeibare producten. De aanleg van deze pijpleidingen dragen bij tot de exploitatie van het bedrijf waardoor de aanvraag functioneel inpasbaar is.

Schaal - ruimtegebruik - bouwdichtheid

De aanvraag is in overeenstemming en verenigbaar met de ruimtelijke context van het havengebied waarbinnen deze aanvraag is gesitueerd. Daar de aangevraagde leidingen ondergronds worden aangelegd (met uitzondering van de merkpalen om de ligging van de leidingen te duiden), wordt er bovengronds geen extra ruimte ingenomen.

Visueel-vormelijke elementen

De pijpleidingen voor het vervoer van stikstof en aardgas worden uitgevoerd in staal. De leiding voor het gedemineraliseerd water wordt uitgevoerd in polypropyleen. Daar de leidingen ondergronds worden aangelegd, wijzigt het bovengrondse uitzicht niet.

Bodemreliëf

De gronddekking van de drie leidingen in de zone van de bestaande leidingenstraat is minimaal 2,50 meter. De ingravingsdiepte bij de aanleg in open sleuf zal minimaal tussen 1,10 meter en 2,50 meter bedragen. De gestuurde boring zal een diepte tot circa 20 meter onder het maaiveld bereiken.

Hinderaspecten – gezondheid – gebruiksgenot – veiligheid in het algemeen

Wegens de situering van de aanvraag in de directe nabijheid van pijpleidingen werd door de vergunningverlenende overheid het advies ingewonnen van de beheerders van deze leidingen. De voorwaarden uit deze adviezen zijn gericht op het vrijwaren van de integriteit van omgevende infrastructuren, met het oog op de beperking van de hinder van de geplande werkzaamheden en met het oog op de veiligheid.

Opgemerkt wordt dat op de plannen de reeds lopende vergunningsaanvraag van Water-link voor de aanleg van een nieuwe drinkwaterleiding naar dezelfde site niet ingetekend werd. Deze leiding zal aan de bedrijvenzijde van de Scheldelaan lopen en voorziet een aftakking naar de site van Ineos met een toezichtsput, opgebouwd uit een secanspalenwand tot een diepte van circa 15 meter onder het maaiveld. De gestuurde boring uit huidige aanvraag lijkt deze voorziene infrastructuur ondergronds te kruisen, met evenwel circa 4 meter dieptemeters verschil. Gezien beide aanvragen uitgaan van Water-link, wordt aangenomen dat door de aanvrager zelf rekening gehouden wordt met de mogelijke wederzijdse invloed.

Mobiliteitsimpact (onder andere toetsing parkeerbehoefte)

De aanvraag genereert geen bijkomende parkeerbehoefte. Er is enkel een effect op de mobiliteit gedurende de werken. Gezien gekozen wordt voor een gestuurde boring om de Scheldelaan als belangrijke verkeersas te kruisen, is de impact echter beperkt tot het eventuele (extra) werfverkeer. De bouwheer dient de nodige (organisatorische) acties te ondernemen opdat het werfverkeer geen hinder op de openbare weg veroorzaakt.

Toetsing van aanvaardbaarheid van de ingedeelde inrichtingen en activiteiten op het vlak van hinder en risico's voor de mens en het milieu

Een aardgasvervoerleiding van Fluxys, samen met een nieuwe stikstofleiding van Air Liquide en een nieuwe waterleiding van Water-Link zullen worden aangelegd vanaf de leidingzone tussen Scheldelaan en Schelde tot aan de nieuwe Project One-site van Ineos. Voorliggende aanvraag betreft een bronbemaling voor de aanleg van deze leidingen. De uitgravingen voor de leidingen zullen gebeuren in open sleuf, met een traject van 31 meter. De diepte van de uitgraving bedraagt 3 tot 3,5 m-mv en de breedte wordt geschat op 4 meter. Voor de aansluiting van de leidingen wordt aan het koppelpunt een put uitgegraven van 5 meter lengte en breedte en een diepte van 3 tot 4 m-mv. Voor deze 3 putten voor de aansluitingen zal circa 0,5 meter onder de uitgravingsput bemaald worden. De invloedsstraal van de bemaling bedraagt 186 meter. Er wordt in totaal 16.080 m³ onttrokken. Het bemalingswater zal op de Schelde worden geloosd.

De stad wenst erop te wijzen dat er in de bemalingsstudie onvoldoende onderzocht werd of (oppervlakkige) herinfiltratie mogelijk is. Er dient een afzonderlijke nota te worden opgesteld die dit specifiek nog onderzoekt, indien mogelijk gekoppeld aan infiltratieproeven.

De aanvrager verklaart dat er binnen de invloedsstraal 6 bodemdossiers gekend zijn. Er wordt reeds een waterzuivering voorzien, moest uit de analyseresultaten blijken dat er een overschrijding is. De aanvrager verklaart de waterkwaliteit te zullen monitoren, wekelijks gedurende de eerste maand of maandelijks na de eerste maand. Er wordt ook een bijstelling van de milieuvoorwaarden in afwijking van de algemene en sectorale milieuvoorwaarden van titel II van het VLAREM aangevraagd, met name volgende lozingsnormen:

• Arseen: 5 µg/liter
• Lood: 50 µg/liter
• Nikkel: 30 µg/liter
• PFAS individueel: 100 µg/liter
• PFOS: 50 µg/liter

Aangezien het een tijdelijk project betreft kunnen deze lozingsnormen gunstig geadviseerd worden. Er dient echter voor de opstart duidelijk te zijn of een zuivering noodzakelijk is. Op bovenstaande paramaters en de kwantificeerbare PFAS-componenten opgenomen in het WAC_IV_A_025 wordt een monitoring uitgevoerd bij opstart. De bemaling mag pas in gebruik genomen worden als de analyseresultaten beschikbaar zijn en getoetst werden aan de geldende normen.

Verder wordt er ook een bijstelling gevraagd inzake het plaatsen van een meetgoot. Er wordt voorgesteld om te werken met een controleput. Deze bijstelling kan gunstig geadviseerd worden.

Het is finaal aan de Vlaamse Milieumaatschappij om te oordelen over deze vragen tot bijstelling.

Daarnaast liggen de uitgravingen ook in het ecologische infrastructuurnetwerk (EIN) en overlapt de invloedsstraal (186 meter) met SBZ- en VEN-gebied. Daarom werd er een passende beoordeling en een verscherpte natuurtoets uitgevoerd. De milderende maatregelen uit deze studies dienen uitgevoerd te worden. Wanneer de milderende maatregelen in acht genomen worden, worden er geen betekenisvolle negatieve effecten verwacht op de vegetaties en soorten van de SBZ-H ‘Schelde- en Durme-estuarium' en SBZ-V ‘Schorren en polders van de Beneden-Schelde’. Er wordt geen onherstelbare schade verwacht aan het VEN-gebied ‘Slikken en schorren langsheen de Schelde’.

De haven van Antwerpen-Brugge stelt in haar subadvies dat de werken gedeeltelijk gelegen zijn binnen het netwerk van ecologische infrastructuur (EIN) van het Soortenbeschermingsprogramma (SBP) Antwerpse Haven. De aanvrager neemt er kennis van dat er soorten beschermd door het Vlaamse soortenbesluit, zoals argusvlinder, aanwezig kunnen zijn in het EIN. De argusvlinder is voornamelijk aanwezig in zones waar droge graslanden, ruigtes en pioniersvegetatie aanwezig zijn. Het grasland fungeert als verbindingsstrook voor de argusvlinder. De totale inname van het EIN omwille van werfinstallaties moet tot een minimum beperkt worden. In het EIN moeten rijplaten worden gebruikt om spoorvorming te vermijden. Na de werken moet het terrein terug hersteld worden naar zijn oorspronkelijke staat en reliëf. De zone mag na het uitvoeren van de werken niet ingezaaid worden. Dit dient te worden opgenomen als bijzondere voorwaarde.

Het is finaal aan het Agentschap Natuur en Bos om te oordelen over de verscherpte natuurtoets en passende beoordeling.

Advies van het college

Gunstig advies te verlenen voor de aanvraag tot omgevingsvergunning onder voorwaarden.

Geadviseerde stedenbouwkundige voorwaarden

1. De bouwheer dient de nodige (organisatorische) acties te ondernemen opdat het werfverkeer geen hinder op de openbare weg veroorzaakt.

Geadviseerde rubriek(en)

Geadviseerde bijzondere milieuvoorwaarden

De aanvraag werd onderworpen aan een openbaar onderzoek. Er werden geen standpunten, opmerkingen of bezwaren ingediend tijdens de openbaarmaking.

Informatievergadering

Een informatievergadering was niet vereist en werd niet gehouden.