Geachte heer Districtsburgemeester,
Sinds 2023 bestaat er in district Antwerpen geen Cultuurraad meer. In de plaats kwam een zogeheten “kerngroep cultuur”, samengesteld uit organisaties waarmee het district een afsprakennota heeft. Deze kerngroep kwam sinds haar oprichting slechts drie keer samen. Daarnaast vond één participatiemoment plaats in mei 2024, waarvan de concrete uitkomst onduidelijk bleef.
Wat opvalt, is dat de vijf grootste vzw’s in deze kerngroep samen meer dan €640.000 aan cultuursubsidies ontvingen tussen 2019 en 2024. Het totaalbedrag aan cultuursubsidies voor diezelfde periode bedraagt €1.064.065,66. Deze vijf organisaties zijn dus samen goed voor meer dan 60% van de beschikbare middelen.
Voor zover ik begreep uit uw antwoorden, en uit toelichtingen verschaft tijdens de bijzondere raadscommissie, werd bij de afschaffing van de Cultuurraad geen echte poging meer gedaan om de participatie te verbreden, bijvoorbeeld door kleinere cultuurverenigingen of individuele kunstenaars actief te betrekken. Het lijkt er op dat U de kans op succes hiervan niet hoog inschat en dus een andere weg hebt gekozen.
Nochtans werd in de presentatie “Cultuurraad in 2023” juist een breder participatiemodel aangekondigd, met een “tweede laag” waarin burgers online zouden kunnen meewegen in het advies. Dat model, althans daar lijkt het sterk op, werd echter nooit uitgewerkt. Als ik u goed begrepen heb, uit gebrek aan interesse uit de sector zelf.
U vermeldde dat alle betrokken organisaties die deel uitmaken van de kerngroep cultuur hun rapportering correct indienden, waarvoor uiteraard erkenning. Maar dit roept ook de vraag op of en zo ja, in welke mate een districtsbestuur zich nog kritisch kan opstellen tegenover organisaties die het tegelijk subsidieert én inschakelt voor beleidsadvies.
Men zou kunnen spreken van een soort "ver vzw’isering" van het cultuurbeleid, waarbij inspraak zich vrijwel exclusief beperkt tot de gesubsidieerde kernpartners. Die organisaties verdienen zeker een plaats in het overleg, maar wij hadden liever een breder draagvlak gezien.
Aangezien een aantal van mijn schriftelijke vragen eerder beleidsvragen betroffen, geef ik u graag de kans om deze hier alsnog te verduidelijken – in het kader van transparantie en democratische verantwoording.
Acht u de samenstelling van de kerngroep cultuur, beperkt tot een besloten groep van gesubsidieerde vzw’s, zoals ze vandaag bestaat, voldoende representatief voor het hele culturele veld in het district Antwerpen?
Waarom werd bij de hervorming van de Cultuurraad geen poging ondernomen om ook andere stemmen te betrekken — kleine cultuurverenigingen, individuele kunstenaars, bewoners? U zegt dat de interesse ontbrak, maar heeft men daar vanuit het bestuur dan ook bepaalde initiatieven voor gedaan om het tij alsnog te keren?
Acht u het wenselijk dat organisaties die via afsprakennota’s subsidies ontvangen, tegelijk het districtsbestuur adviseren over cultuurbeleid? Hoe vermijdt men als bestuur mogelijke belangenvermenging en hoe waarborgt men evenwichtige besluitvorming? Ook al zijn het slechts adviezen en heeft het college het laatste woord, hoe garandeert u op die manier over een voldoende brede basis te beschikken om het cultuurbeleid op te baseren?
Wat is de reden waarom het aangekondigde participatiemodel met een tweede laag van bredere burgerinspraak nooit werd opgezet?
Bent u bereid om met het oog op zulke verbreding opnieuw werk te maken van een open Cultuurraad, waarin ook niet-gesubsidieerde actoren structureel een plaats kunnen krijgen?
Met dank voor uw antwoorden
Kristof Luypaert
Districtsraadslid