Terug
Gepubliceerd op 01/12/2025

2025_DRME_00080 - De Grote Verbinding. Geïntegreerd project FR02: Een belangrijke opstap voor natuur, water, fiets en erfgoed - SWPR14400. Schetsontwerp. Advies - Goedkeuring

districtsraad Merksem
do 27/11/2025 - 20:00 raadzaal
Goedgekeurd

Samenstelling

Aanwezig

Sonja De Meyer, districtsschepen; Jari Frensch, districtsschepen; Nick Loridan, districtsschepen; Sander Rottiers, districtsschepen; Patrick Van den Bempt, districtsraadslid; Dominique Kums, districtsraadslid; Philippe Elst, districtsraadslid; Jan Penris, districtsraadslid; David Dogge, districtsraadslid; Jan Dumon, districtsraadslid; Mostafa Nassali, districtsraadslid; Imelda Lamigan, districtsraadslid; Tristan Faes, districtsraadslid; Lia Somers, districtsraadslid; Luc Sleeckx, districtsraadslid; Michel Elst, districtsraadslid; Muhamet Kadrija, districtsraadslid; Willem De Ryck, districtsraadslid; Peter Plompen, districtsraadslid; Annick Hertsens, districtsraadslid; Frauke Bieke Cornelia Delanoeije, districtsraadslid; Justin Claes, districtsraadslid; Dries Michiels, districtsraadslid; Katia Nauwelaerts, districtssecretaris; Sofie Berteloot, adjunct-districtssecretaris; Luc Bungeneers, Voorzitter districtsraad

Afwezig

Mara De Belder, districtsraadslid

Secretaris

Katia Nauwelaerts, districtssecretaris

Voorzitter

Luc Bungeneers, Voorzitter districtsraad
2025_DRME_00080 - De Grote Verbinding. Geïntegreerd project FR02: Een belangrijke opstap voor natuur, water, fiets en erfgoed - SWPR14400. Schetsontwerp. Advies - Goedkeuring 2025_DRME_00080 - De Grote Verbinding. Geïntegreerd project FR02: Een belangrijke opstap voor natuur, water, fiets en erfgoed - SWPR14400. Schetsontwerp. Advies - Goedkeuring

Motivering

Aanleiding en context

Het Haventracé maakt, samen met de Oosterweelverbinding, de herinrichting en overkapping van de R1 en het nastreven van een modal split 50/50, deel uit van het Toekomstverbond, afgesloten op 15 maart 2017 tussen de Vlaamse overheid, stad Antwerpen, Port of Antwerp-Bruges (voorheen het Havenbedrijf Antwerpen nv van publiek recht) en de burgerbewegingen stRaten-generaal, Ademloos en Ringland, met als doel een bereikbare en leefbare Antwerpse Regio.

Op 11 december 2020 keurde de Vlaamse Regering de startbeslissing goed voor de verdere aanpak van het Haventracé Oost.

Het onderzoek, het overleg en de besluitvorming over de realisatie van het Haventracé Oost gaat vanaf de startbeslissing verder als het complex project 'Oostelijke Verbinding'. Dit complex project wordt in de eerste plaats gevormd door de infrastructurele opgave voor het oostelijk traject van het Haventracé.

Op 26 februari 2021 (jaarnummer 1620) keurde het college de gunning goed voor perceel 2 (Ontwerp van infrastructuur) van de raamovereenkomst, op basis van bestek GAC_2020_01242 aan:

  • Tractebel Engineering nv, Simon Bolivarlaan 34-36 te 1000 Brussel, met ondernemingsnummer 0412.639.681;
  • Sweco Belgium bv, Arenbergstraat 13 bus 1 te 1000 Brussel, met ondernemingsnummer 0405.647.664.

Sinds begin juli 2022 gaat het complex project Oostelijke Verbinding verder onder de naam 'De Nieuwe Rand'.

Op 14 oktober 2022 (jaarnummer 8235) keurde het college het advies op de alternatievenonderzoeksnota goed. Daarin werd beschreven welke oplossingen er zijn voor eventuele nieuwe of aangepaste wegen in de regio, welke ambities ‘De Nieuwe Rand’ wil realiseren, wat er onderzocht moet worden en hoe dat zal gebeuren.

Op 29 maart 2024 (jaarnummer 2883) keurde het college het advies over de tussennota voor complex project De Nieuwe Rand goed. Deze tussennota dient om een vereenvoudiging in onderzoek door te voeren binnen het project De Nieuwe Rand. De tussennota gaf de procesaanpak van De Nieuwe Rand weer en hoe het verdere onderzoek na vereenvoudiging zou lopen.

Op 9 december 2024 (jaarnummer 309) keurde het districtscollege Deurne de samenwerkingsovereenkomst Fietsverbinding Antwerpse Oostrand (FR02) goed. 
Op 12 december 2024 (jaarnummer 268) keurde het districtscollege Merksem de samenwerkingsovereenkomst Fietsverbinding Antwerpse Oostrand (FR02) goed. 
Op 20 december 2024 (jaarnummer 10052) keurde het college de samenwerkingsovereenkomst FR02 en de studie 'Geïntegreerd project FR02: Een belangrijke opstap voor natuur, water, fiets en erfgoed' goed.

Het college keurde op 24 oktober 2025 (jaarnummer 7765) het schetsontwerp FR02 goed.
De bedrijfseenheid Stadsontwikkeling (afdeling Mobiliteit en publiekswerking) legt nu het ontwerp ter advies voor.

Regelgeving: bevoegdheid

Met de collegebeslissing van 12 mei 2017 (jaarnummer 4463) werden de bevoegdheden van de districtscolleges vastgelegd. Artikel 11 bepaalt dat het districtscollege bevoegd is voor lokale straten en pleinen.
Artikel 138 van het decreet over het lokaal bestuur bepaalt dat de districtsraad een algemene adviesbevoegdheid heeft voor alle aangelegenheden die betrekking hebben op het district.
Het college is bevoegd voor mobiliteit en bovenlokale budgetten.

Argumentatie

Binnen het Complex Project De Nieuwe Rand is de aanleg van een hoogwaardige fiets- en ecopassage in de reservatiestrook van de A102 als één van de mogelijke quick-wins geselecteerd.

Stad Antwerpen laat daarom samen met de districten Deurne en Merksem en de gemeentes Schoten en Wijnegem, de studie 'FR02: Een belangrijke opstap voor natuur, water, fiets en erfgoed' uitvoeren. Deze studie werd via het raamcontract 'Bestek GAC_2020_01242' van stad Antwerpen gegund aan Sweco Belgium bv.

Deze studie bepaalt het traject en de vorm van deze hoogwaardige fiets- en ecopassage in de reservatiestrook van de A102, met aansluitingen op fietsring Ekeren, F12, knoop Wommelgem en lokale BFF routes (de FR02). De studie zal vanuit het Complex Project De Nieuwe Rand worden aangestuurd.

Tijdens deze studie werden er verschillende mogelijke tracés onderzocht voor de fietsverbinding. Deze tracés werden vervolgens tijdens de werkgroepen van de studie herleidt tot één tracé, welk verder uitgewerkt werd tot een schetsontwerp. Naast het tracé van het fietspad wordt er ook steeds gezocht naar optimalisaties van natuur, water en erfgoed. Ook hier werden al voorzetten voor gedaan in het schetsontwerp. De studie verdeelt het tracé in zes zones:

  1. Zone A van het tracé loopt van de Laaglandlaan in Merksem tot aan de Bredabaan in Merksem. Het fietspad volgt hier eerst de aanwezige waterloop door de weilanden, waarna het fietspand de westelijke rand van de velden volgt tot aan de Bredabaan. Hier wordt een oversteek gerealiseerd ter hoogte van de Winkelstap. Langsheen dit stuk van het tracé wordt aan weerszijden een bomenrij voorzien en een gracht met verschillende strategisch geplaatste wadi’s. Ter hoogte van de Catershoflaan wordt tevens een deel grond vrijgemaakt voor boscompensatie.
  2. Zone B van het tracé loopt van de Bredabaan in Merksem tot aan de Calesbergdreef in Schoten. Het fietspad loopt hier langs de parking van de winkelstap en steekt door de boomkwekerij Floriplant, die uitkomt aan het bestaande kruispunt van de Calesbergdreef en de Churchilllaan. Ook hier wordt langs een groot deel van het tracé een bomenrij voorzien. Ter hoogte van het perceel van de boomkwekerij wordt er ook een stuk gracht voorzien en wordt de bestaande beek uitgebreid met een wadi. Verder wordt er ter hoogte van de parking van de Winkelstap een fietsaansluiting voorzien naar de naastliggende Van Praetlei.
  3. In zone C van het tracé loopt de fietsverbinding via de Churchilllaan langs de bestaande fietsinfrastructuur tot aan de fietsstraat van de Papenaardekenstraat.
  4. In zone D volgt de fietsverbinding de fietsstraat van de Papenaardekenstraat tot aan het fietspad van de Hoogmolenbrug om zo het Albertkanaal over te steken. Vervolgens steekt het tracé de Merksemsebaan over richting Ertbrugge.
  5. Zone E loopt van de Deurnesteensweg tot aan de August Van De Wielelei in Deurne. Het tracé loopt hierbij volledig langs de oostelijke kant van het natuurgebied Ertbrugge. Vervolgens volgt het tracé het fietspad van de August Van De Wielei tot aan de oversteek naar de voormalige Makro-site. In deze zone wordt een stuk van de Muggelei onthard, en het resterende deel voorzien van een bomenrij. Verder worden er in het natuurgebied Ertbrugge aspecten uit het beheersplan meegenomen bij het ontwerp van het tracé. Zo wordt er een groenbuffer voorzien tussen Ertbrugge en de naastliggende industriezone en de toekomstige stalplaats van de Lijn. Ook aan de bestaande waterhuishouding wordt gewerkt door het voorzien van enkele wadi’s op sleutellocaties.
  6. Zone F ten slotte loopt van de August Van De Wielelei te Deurne tot aan de R11 te Wijnegem. Voor dit stuk van het tracé volgt het fietspad de rand van de parking van de Makro-site. In deze zone zal een bomenrij de grens vormen tussen de parking van de Makro-site en het fietspad.

In fase twee van de studie zal Sweco Belgium bv. het voorliggende schetsontwerp verder uitwerken tot een definitief voorontwerp. Dit ontwerpproces zal steeds begeleid worden door de opgestelde werkgroep die ook het schetsontwerp begeleidde.
Als onderdeel van deze tweede fase zullen er ook twee buurt-infomomenten georganiseerd worden vanuit het studiebureau in samenwerking met de betrokken districten en gemeenten.

Algemene financiële opmerkingen

De studie van Sweco belgium bv. die vernoemt wordt in dit besluit werd reeds in zijn totaliteit gegund (collegebesluit van 20 december 2024, jaarnummer 10052).
Het opstarten van luik twee van deze studie brengt geen bijkomende kosten met zich mee.

Adviezen

Coördinatieoverleg Openbaar Domein, advies van 29 september 2025 Gunstig onder voorwaarden
  • Het fietstracé (onder andere aansluiting Park Groot Schijn) in overleg met SW/MOB gescreend wordt op mogelijke verkeersconflicten (zichtbaarheid, verkeersveiligheid, conflict laad- en losbewegingen, …) en waar nodig het ontwerp wordt aangepast conform de principes van het Draaiboek Openbaar Domein.
  • Onderzocht wordt op welke segmenten van het fietstracé het wenselijk en haalbaar eveneens een voetgangers verbinding te realiseren.
  • Onderzocht wordt of er rustpunten geïntegreerd kunnen worden langsheen de route van de fietsverbinding.
  • De aanpassingen aan de oversteek van de August Van De Wielelei afgestemd worden met De Lijn.
  • Een bomentoets opgemaakt wordt voor het project.
  • Een bomenbalans en groenbalans wordt opgemaakt, ifv onderhoud en biodiversiteit, met aandacht voor de aanwezigheid van exoten in het projectgebied.
  • Het beplantingsplan (plantkeuze, boomkeuze en plantmaat) wordt herbekeken in afstemming met SB/Groen.
  • Het beplantingsplan (o.a. de plantbuffers langsheen het fietspad) verder gedetailleerd wordt, rekening houdend met een geleidelijke opbouw, te beginnen van max 1m20 voor de eerste twee meters naast het fietspad. Dit om het veiligheidsgevoel te verhogen en open zichtlijnen te garanderen.
  • In functie van het toekomstig beheer, van zowel het fietspad als de beplanting, een poortmodel wordt opgemaakt.
  • De problematiek omtrent de aanwezigheid van duizendknoop transparant in beeld wordt gebracht en de nodige werken en voorzorgmaatregelen opgenomen worden in het uitvoeringsdossier.
  • Ter hoogte van het natuurgebied een goed verlicht alternatief aan te bieden via wayfinding.
  • Uitgeklaard wordt wie het toekomstig beheer en onderhoud van de ecotunnels en de wadi’s zal opnemen.
  • De effecten op de aanwezige landbouw mee in kaart gebracht worden.

Beleidsdoelstellingen

9 - Decentralisatie
2MER01 - Trots op een leefbaar, veilig en dynamisch Merksem
2MER0105 - Adviesbevoegdheid
2MER010501 - Adviesbevoegdheden
2 - Leefbare en mobiele stad
2LMS01 - Mobiliteit
2LMS0101 - De grote verbinding
2LMS010103 - Haventracé

Besluit

De districtsraad Merksem keurt het volgende besluit goed met 23  stemmen voor en 1 onthouding.

Voor: Fracties N-VA, Vooruit, Groen, cd&v, PVDA en Vlaams Belang

Onthouding: Fractie Open Vld+MXM Anders

De districtsraad merksem beslist:

Artikel 1

De districtsraad adviseert het schetsontwerp FR02 gunstig mits:

  • Er gekeken wordt naar de veiligheid/zichtbaarheid van kruisende wandel- en fietspaden, zoals het Stroboerenpad.
  • Het Royenborgpad wordt meegenomen in het project als wandelpad naast de FR02.

Artikel 2

Dit besluit heeft in principe geen financiële gevolgen.

Bijlagen

  • 20250908 FR02 Overzicht Dwarsprofielen.pdf
  • 20250911_Schetsontwerp_Zone A.pdf
  • 20250911_Schetsontwerp_Zone B.pdf
  • 20250911_Schetsontwerp_Zone D.pdf
  • 20250911_Schetsontwerp_Zone E.pdf
  • 20250911_Schetsontwerp_Zone F.pdf