2025_DCBBK_00165 - Fort 3 - Definitief ontwerp borstwering bruggen - Goedkeuring

In maart 2024 werd in opdracht van de toenmalige gemeente Borsbeek door Monumentenwacht een inspectie van het bouwkundig erfgoed in Fort 3 uitgevoerd.

Het verslag van deze inspectie wordt in bijlage gevoegd.  Tevens werden de voornaamste bevindingen met monumentenwachter Bart de Busser besproken tijdens een overleg op 21 augustus 2024.  
Een  belangrijk en weerkerend probleem betreft de veiligheid in het fort.  In het verslag staat hierover o.a. :

"De brug die de staart van het reduit verbindt met de contrescarpe heeft geen borstwering en is publiek toegankelijk. Op deze plaats is er een aanzienlijk valgevaar!"

De brug die vanaf de parkeerpocket bij de ingang van het fort toegang geeft tot de Leeuwenpoort, heeft slechts een werk-borstwering aan één zijde.  Deze brug is eveneens publiek toegankelijk en wordt vaak gebruikt.  Het gevaar wordt hier minder hoog ingeschat omdat men niet van grote hoogte valt, en wel in het water.  Toch is ook hier het plaatsen van een degelijke borstwering aangewezen.

Op 2 december 2024 gunde de toenmalige gemeente Borsbeek de werken voor het ontwerpen, leveren en plaatsen aan Metalmorphosa. In de prijsvraag die naar 6 firma's werd uitgestuurd werd de bestaande hedendaagse poort aan het Reduit als inspiratie doorgegeven om zo eenheid te creëren in de nieuw geplaatste elementen. Dit accordeert met de visie van het beheerplan voor fort 3. Deze visie zegt:

'Aan de brug die toegang geeft tot het hoofdtoegangsgebouw wordt een leuning geplaatst. De leuning van deze brug wordt uitgevoerd in harmonie met het omgevende historische karakter. Er wordt geopteerd om dit uit te voeren ofwel in een contrasterend, duidelijk nieuw materiaal of de historische leuning wordt gereconstrueerd aan de hand van historisch fotomateriaal.'

Momenteel wordt de situatie ter plaatse veilig gesteld met tussentijdse maatregelen.

Met de collegebeslissing van 12 mei 2017 (jaarnummer 4463) werden de bevoegdheden van de districtscolleges vastgelegd.

Met de collegebeslissing van 12 mei 2017 (jaarnummer 4463) werden de bevoegdheden van de districtscolleges vastgelegd.

Metalmorphosa heeft na verschillende informele terugkoppelingen een definitief ontwerp afgeleverd. Dit ontwerp neemt dezelfde beeldentaal als de poort naar het reduit en zal worden uitgevoerd in cortenstaal, hiermee past het bij het karakter van de reeds bestaande poort. Met het ontwerp is er specifiek gekozen voor een hedendaagse aanpak om aan te tonen dat dit geen historisch element is. Deze aanpak is ondersteund door de visie van het beheerplan. Zowel DocC als het Agentschap Onroerend Erfgoed hebben positief advies aangeleverd. De dienst erfgoed van Stad Antwerpen hadden bedenkingen bij het ontwerp en zijn vragende partij voor een integrale visie rond rond straatmeubilair en bewegwijzering in het fort. Gezien de onveilige situatie op het fort, de reeds lopende opdracht en het positieve advies van zowel DocC als het Agentschap Onroerend Erfgoed wordt er geadviseerd om het voorliggende definitieve ontwerp goed te keuren. Alle adviezen zijn toegevoegd in bijlage.

Er werd origineel gevraagd om een achtergrondplaat te voorzien om de beklimbaarheid van het ontwerp te reduceren. Dit idee werd verlaten gezien het advies van Agentschap Onroerend Erfgoed. Er zal echter voor de brug naar het Reduit worden ingezet op een nieuwe opdracht of indien mogelijk uitbreiding van de bestaande opdracht om een poort te maken die de toegang tot de brug beperkt tot diegene die een sleutel hebben. Op deze wijze wordt de brug veiliggesteld en de esthetische kwaliteiten van het ontwerp gevrijwaard.

Voor dit project werden volgende stakeholders bevraagd:

• DocC, de lokale heemkundige kring
• Agentschap Onroerend Erfgoed
• De Dienst Erfgoed van de stad Antwerpen

Hun aangeleverde adviezen zijn toegevoegd in bijlage.

De budgetten voor dit project (32.500,00 euro) werden overgedragen aan AG Vespa met de fusie vanuit de toenmalige gemeente Borsbeek. Zij hebben hiervoor twee goedgekeurde bestelbonnen voor opgemaakt (zie bijlage voor opgemaakte bestelbonnen). De uitvoering, levering en plaatsing van het voorliggende definitief ontwerp past binnen deze bestelbonnen.