Terug
Gepubliceerd op 15/12/2025

2025_CBS_09039 - Omgevingsvergunning - OMV_2025113522. Mercatorstraat 42-44A. District Antwerpen - Weigering

college van burgemeester en schepenen
vr 12/12/2025 - 09:00 Stadhuis
Goedgekeurd

Samenstelling

Aanwezig

Koen Kennis, schepen; Patrick Janssens, schepen; Nabilla Ait Daoud, schepen; Lien Van de Kelder, schepen; Johan Klaps, schepen; Ken Casier, schepen; Karim Bachar, schepen; Stijn De Rooster, schepen; Nathalie van Baren, schepen; Sven Cauwelier, algemeen directeur; Elisabeth van Doesburg, waarnemend burgemeester

Secretaris

Sven Cauwelier, algemeen directeur

Voorzitter

Elisabeth van Doesburg, waarnemend burgemeester
2025_CBS_09039 - Omgevingsvergunning - OMV_2025113522. Mercatorstraat 42-44A. District Antwerpen - Weigering 2025_CBS_09039 - Omgevingsvergunning - OMV_2025113522. Mercatorstraat 42-44A. District Antwerpen - Weigering

Motivering

Aanleiding en context

Er werd een aanvraag voor een omgevingsvergunning ingediend bij het college van burgemeester en schepenen, die behandeld wordt volgens de vereenvoudigde procedure van het Omgevingsvergunningendecreet.

 

Projectnummer:

OMV_2025113522

Gegevens van de aanvrager:

de heer Samuel Roth met als adres Mercatorstraat 16 te 2018 Antwerpen

Ligging van het project:

Mercatorstraat 42-44A te 2018 Antwerpen

Kadastrale percelen:

afdeling 6 sectie F nr. 1225X27

Vergunningsplichten:

stedenbouwkundige handelingen

Voorwerp van de aanvraag:

verbouwen van een winkel naar appartement

 

Omschrijving stedenbouwkundige handelingen

 

Relevante voorgeschiedenis

-          12/08/2025: statusrapport met een gunstig advies voor de functie detailhandel rechts op het gelijkvloers (de overige delen maken geen deel uit van de aanvraag);

-          19/10/2018: vergunning (OMV_2018058206) voor de  functiewijziging van winkel naar wonen op het gelijkvloers;

-          30/09/2016: vergunning (20161249) voor het regulariseren van een dakappartement;

-          21/04/1978: vergunning (18#59500) verbouwing - 22.3.1978;

-          27/03/1970: vergunning (18#52521) verbouwing.

 

Vergunde toestand

-          functie wonen en detailhandel:

  • meergezinswoning met 9 geacht vergunde wooneenheden;
  • gelijkvloerse winkel aan de rechterkant;

-          bouwvolume:

  • 7 bouwlagen met teruggetrokken daklaag;
  • bouwdiepte hoofdvolume tot 18 m;
  • open ruimte van 22,5 m²;

-          gevelafwerking:

  • dorpel natuursteen;
  • gevelafwerking in zwart graniet en beige natuursteen;
  • aluminium buitenschrijnwerk natuurkleur.

 
Nieuwe toestand

-          gelijkvloerse winkel omgevormd tot een éénslaapkamer appartement;

-          interne trap naar een private kelder;

-          2 ramen in de zijgevel van de leefruimte die uitgeven op de open koer van de buren (erfdienstbaarheid);

-          verwijdering van de luifel achteraan;

-          gedeeltelijke ontharding en vergroening van de koer achteraan;

-          gevelafwerking:

  • dorpel natuursteen;
  • gevelafwerking in zwarte leisteen en beige natuursteen;
  • grijs pvc buitenschrijnwerk op de gelijkvloerse verdieping.

Inhoud van de aanvraag

-          wijzigen van de functie detailhandel naar wonen;

-          wijzigen van de scheidingsmuur;

-          wijzigen van de voorgevel;

-          doorvoeren van interne constructieve werken;

-          aanleggen van verharding.

 

Juridische grond

Het decreet van 25 april 2014 betreffende de omgevingsvergunning, het decreet houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid, de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening, het decreet betreffende het integraal handelsvestigingsbeleid, het decreet betreffende het natuurbehoud en het natuurlijk milieu en hun uitvoeringsbesluiten zijn van toepassing.

Regelgeving: bevoegdheid

Conform artikel 15 van het Omgevingsvergunningsdecreet is het college van burgemeester en schepenen voor zijn ambtsgebied in eerste administratieve aanleg bevoegd voor volgende aanvragen van:

 

  1. de gemeentelijke projecten;
  2. andere gevallen dan deze waarvoor de Vlaamse regering of de deputatie bevoegd is.

Argumentatie

Voorafgaand aan zijn beslissing neemt het college kennis van het verslag van de gemeentelijke omgevingsambtenaar.

 

Het verslag van de gemeentelijke omgevingsambtenaar luidt:

 

Adviezen

 

Externe adviezen

 

Adviesinstantie

Datum advies gevraagd

Datum advies ontvangen

Advies

Hulpverleningszone Brandweer zone Antwerpen

23 oktober 2025

5 november 2025

Voorwaardelijk gunstig

 

 

Interne adviezen

 

Adviesinstantie

Datum advies gevraagd

Datum advies

Ondernemen en Stadsmarketing / Economie en Toerisme / Investeren

23 oktober 2025

29 oktober 2025

Stadsontwikkeling/ Mobiliteit

23 oktober 2025

3 november 2025

Stadsontwikkeling/ Omgeving/ Ruimtelijke Planning/ SL

 

26 november 2025

 

 

Toetsing regelgeving en beleidsrichtlijnen

 

Plannen van aanleg, ruimtelijke uitvoeringsplannen en verkavelingen

Het eigendom is gelegen binnen de omschrijving van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan GRUP Afbakening grootstedelijk gebied Antwerpen, goedgekeurd op 19 juni 2009. Volgens dit plan ligt het eigendom in de volgende zone: Afbakeningslijn grootstedelijk gebied Antwerpen.

 

Het eigendom is gelegen in het gewestplan Antwerpen (Koninklijk Besluit van 3 oktober 1979 en latere wijzigingen). Het eigendom ligt, volgens dit van kracht zijnde gewestplan, in een woongebied. De woongebieden zijn bestemd voor wonen, alsmede voor handel, dienstverlening, ambacht en kleinbedrijf voor zover deze taken van bedrijf om redenen van goede ruimtelijke ordening niet in een daartoe aangewezen gebied moeten worden afgezonderd, voor groene ruimten, voor sociaal-culturele inrichtingen, voor openbare nutsvoorzieningen, voor toeristische voorzieningen, voor agrarische bedrijven. Deze bedrijven, voorzieningen en inrichtingen mogen echter maar worden toegestaan voor zover ze verenigbaar zijn met de onmiddellijke omgeving. (Artikel 5 van het Koninklijk Besluit van 28 december 1972 betreffende de inrichting en toepassing van de ontwerpgewestplannen en de gewestplannen).

 

(Gewestelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen (GRUP's) kan u raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be/grup. Het gewestplan kan u raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be/gewestplan.)

 

De aanvraag ligt niet in een verkaveling.

 

De aanvraag is in overeenstemming met de bepalingen van het gewestplan.

 

Gewestelijke stedenbouwkundige verordeningen

-          Hemelwater: het besluit van de Vlaamse Regering van 10 februari 2023 tot vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwater, tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 16 juli 2010 tot bepaling van stedenbouwkundige handelingen waarvoor geen omgevingsvergunning nodig is en tot opheffing van het besluit van de Vlaamse Regering van 5 juli 2013 houdende vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwaterputten, infiltratievoorzieningen, buffervoorzieningen en gescheiden lozing van afvalwater en hemelwater.
(De verordening hemelwater kan je raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be, ga naar Decreten en uitvoeringsbesluiten > Verordeningen > Hemelwaterverordening 2023)
De aanvraag is in overeenstemming met de verordening hemelwater.

-          Toegankelijkheid: het besluit van de Vlaamse regering van 5 juni 2009 tot vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake toegankelijkheid (verder genoemd verordening toegankelijkheid).
(De verordening toegankelijkheid kan je raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be, ga naar Decreten en uitvoeringsbesluiten > Verordeningen > verordening toegankelijkheid)
De verordening toegankelijkheid is niet van toepassing op de aanvraag.

-          Publiciteit: het besluit van de Vlaamse regering van 12 mei 2023 tot vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening voor publiciteitsinrichtingen.
(De verordening publiciteit kan je raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be, ga naar Decreten en uitvoeringsbesluiten > Verordeningen > Gewestelijke publiciteitsverordening 2023)
De gewestelijke publiciteitsverordening is niet van toepassing op de aanvraag.
 

Algemene bouwverordeningen

-          Voetgangersverkeer: het besluit van de Vlaamse regering van 29 april 1997 houdende de vaststelling van algemene bouwverordeningen inzake wegen voor voetgangersverkeer (verder genoemd verordening voetgangersverkeer), en de omzendbrief RO/98/2 van 23 maart 1998 betreffende de algemene bouwverordening inzake wegen voor voetgangersverkeer.
(De verordening voetgangersverkeer kan je raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be, ga naar Decreten en uitvoeringsbesluiten > Verordeningen > verordening wegen voor voetgangersverkeer)
De verordening voetgangersverkeer is niet van toepassing op de aanvraag.
 

Gemeentelijke stedenbouwkundige verordeningen

-          Bouwcode: de gemeentelijke stedenbouwkundige verordening (verder genoemd bouwcode), definitief vastgesteld door de gemeenteraad in zitting van 25 maart 2024 en in werking getreden op 15 juli 2024. 
(De bouwcode kan je raadplegen via www.antwerpen.be, zoek op ‘regelgeving bouwen in Antwerpen’)
De aanvraag wijkt af van de bepalingen van de bouwcode op volgende punten:

  • Artikel 10 Daglichttoetreding, uitzicht en minimale luchttoevoer: het is niet duidelijk of de keuken en woonkamer voldoende lichtinval ontvangen. De ramen in de zijgevel en blijkbaar ook de deur achteraan bezitten geen zuivere, lichtdoorlatende oppervlakte.
  • Artikel 32 POET-principe is leidend: na de functiewijziging wordt er geen autoparkeerplaats voorzien.

-          Stedenbouwkundige lasten: de gemeentelijke stedenbouwkundige verordening ‘Stedenbouwkundige lasten’ (verder genoemd verordening stedenbouwkundige lasten), definitief vastgesteld door de gemeenteraad in zitting van 29 april 2024.

(De verordening stedenbouwkundige lasten kan je raadplegen via https://www.antwerpen.be/nl/overzicht/vergunningen/regelgeving)

De aanvraag valt onder het toepassingsgebied van de verordening stedenbouwkundige lasten.

 

Sectorale regelgeving

-          MER-screening:
Rekening houdend met de kenmerken van de aanvraag en zijn omgeving werd geoordeeld tijdens het volledig- en ontvankelijkheidsonderzoek dat de mogelijke milieueffecten van het project niet aanzienlijk zijn.

-          Programmatische Aanpak Stikstof: overeenkomstig het stikstofdecreet, het nieuwe beoordelingskader voor alle aanvragen die stikstofemissies veroorzaken, in werking getreden op 23 februari 2024.
Op basis van de toepassing van het stikstofdecreet kan redelijkerwijs worden vastgesteld dat de voorliggende aanvraag een verkeersdragend of een verkeersgenererend project is. Bijgevolg is het beoordelingskader voor stikstofoxiden veroorzaakt door mobiliteit van toepassing. De stikstofdepositie van het project en de effecten hiervan zijn onderzocht voor de Habitatrichtlijngebieden (SBZ-H) binnen een straal van 20 km rond het projectgebied. 

De berekende impactscore is lager dan of gelijk aan de minimis-drempel van 1%.

De kritische depositiewaarde ten aanzien van de SBZ-H wordt door het project niet overschreden. Bijgevolg is de opmaak van een passende beoordeling van de effecten van stikstofdepositie via de lucht ten aanzien van de SBZ-H niet vereist. 

-          Watertoets: overeenkomstig artikel 1.3.1.1 van het decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid, gecoördineerd op 15 juni 2018 (verder genoemd Waterwetboek), dient een vergunningsaanvraag onderworpen te worden aan de zogenaamde watertoets. Deze wordt uitgevoerd overeenkomstig het besluit van de Vlaamse Regering van 20 juli 2006 tot vaststelling van nadere regels voor de toepassing van de watertoets, tot aanwijzing van de adviesinstanties en tot vaststelling van nadere regels voor de adviesprocedure bij de watertoets, vermeld in artikel 1.3.1.1 van het decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid, gecoördineerd op 15 juni 2018 (verder genoemd Watertoetsbesluit).
Het voorliggende project is gelegen in een zone waarvoor stad Antwerpen aangewezen is als adviesinstantie.

Voor het project is geen fluviale overstromingskans gemodelleerd (score A).

Voor het project is geen pluviale overstromingskans gemodelleerd (score A).

Het project is niet gelegen in een signaalgebied.

Na onderzoek blijkt dat het project waarschijnlijk geen schadelijke effecten op het watersysteem veroorzaakt.

Kijk de score van uw project na op (https://www.waterinfo.be/informatieplicht)

Op volgende website worden oplossingen aangereikt om gebouwen te beschermen tegen waterindringing of in het geval van onvermijdbare waterindringing de kans op schade te verkleinen. https://vmm.vlaanderen.be/publicaties/individuele-bescherming-tegen-overstromingen.

-            Rioleringstoets: overeenkomstig artikel 4.3.9 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening van 15 mei 2009 moet een omgevingsvergunningsaanvraag getoetst worden aan de zogenaamde rioleringstoets.
De rioleringstoets is niet van toepassing op de aanvraag.

-            Vlaamse codex Wonen van 2021: Gecodificeerde decreten over het Vlaamse woonbeleid, gecodificeerd op 17 juli 2020.
(De kwaliteitsnormen voor woningen, die in uitvoering van de Vlaamse codex Wonen van 2021 zijn opgemaakt, kan je raadplegen via www.wonenvlaanderen.be, zoek op “besluit Vlaamse codex van 2021”)
De aanvraag valt onder het toepassingsgebied van de Vlaamse codex Wonen van 2021.

-          Rooilijn: artikel 4.3.8 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) van 15 mei 2009.
(De VCRO kan je raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be/, ga naar Decreten en uitvoeringsbesluiten > Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO))
Artikel 4.3.8 is niet van toepassing op de aanvraag.
 

Beleidsmatig gewenste ontwikkelingen

-       Transformatieleidraad: Transformatieleidraad Ruimte geven aan de stad van morgen. Op 21 mei 2024 keurde de gemeenteraad dit plan goed.
De transformatieleidraad kan je raadplegen via Transformatieleidraad.

-       Strategische Ruimteplan Antwerpen (SRA): Op 21 mei 2024 keurde de gemeenteraad het nieuwe plan goed.
Het strategisch ruimteplan Antwerpen kan je raadplegen via Strategisch Ruimteplan Antwerpen.

 

Omgevingstoets

 

Toetsing van de verenigbaarheid van het aangevraagde met de omgeving en de goede ruimtelijke ordening

 

Functionele inpasbaarheid

Voorliggende aanvraag betreft een functiewijziging.

De winkelruimte rechts op het gelijkvloers van het meergezinsgebouw wordt omgevormd naar een 1-slaapkamerappartement.

Gelet op de voorgestelde functiewijziging werd het advies van de stedelijke dienst Economie & Toerisme / Investeren ingewonnen. Hun advies is gunstig voor het omvormen van de winkelruimte naar een woonfunctie.

De woonfunctie is ook vanuit stedenbouwkundig oogpunt functioneel inpasbaar in de omgeving mits de voorgestelde wooneenheid voldoende kwalitatief is.

 

Schaal - ruimtegebruik – bouwdichtheid en Hinderaspecten – gezondheid – gebruiksgenot – veiligheid in het algemeen

Voorliggende aanvraag beoogt geen volume-uitbreiding, maar louter een optimalisatie van de interne indeling om een woonfunctie in te passen.

Met de functiewijziging vermeerdert het aantal woonentiteiten van 9 naar 10.

 

Bij een functiewijziging wordt verwacht minstens 20 % van de oppervlakte van het perceel op het maaiveld te voorzien als open ruimte (bouwcode, art. 22). Er wordt in totaal op het perceel 40,9 m² open ruimte voorzien. De voorziene oppervlakte voldoet niet aan de gevraagde 20 % of 55,5 m².

Gelet op het bovenliggend bouwvolume is het niet mogelijk om meer open ruimte op het perceel te voorzien. Een afwijking is aanvaardbaar.

 

De onvergunde overdekte koer achteraan wordt terug open gemaakt, om zo een buitenruimte te creëren aan de woonfunctie. Deze open ruimte meet 23 m² en wordt omsloten door tuinmuren van 3,00 à 3,43 m.

Het ingesloten karakter van deze buitenruimte en de diepe terrasconstructies die erover uitkragen, zorgen er echter voor dat de buitenruimte als weinig kwalitatief beoordeeld wordt.

 

In de wooneenheid wordt aan de straatzijde een slaapkamer met annex badkamer voorzien.

Dit zorgt voor een weinig levendige plint en ontneemt de mogelijkheid om een doorzonappartement te voorzien. Tevens is slapen aan een drukke straat op het gelijkvloers niet wenselijk.

 

Achterliggend wordt de leefruimte van 9,4 m op 3,75 m voorzien met centraal de woonkamer. Deze woonkamer krijgt enkel daglicht via enkele kleine raamopeningen in de scheidingsmuur. Deze ramen zitten in de scheimuur met het rechterbuurpand op een hoogte van 1,45 m en zijn 0,40 m hoog. Bijkomend werden ze van ondoorzichtig glas voorzien waardoor deze in voldoende daglicht voorzien en geen uitzicht kunnen bieden.

De aanvraag voldoet hierdoor niet aan de minimale vereisten voor daglichttoetreding en uitzicht (bouwcode, art. 10) en dient geweigerd te worden.

 

Iedere nieuwe woning die gerealiseerd wordt, wordt verwacht te voldoen aan de hedendaagse en geldende woon- een leefkwaliteitseisen. Het gelijkvloerse appartement dat wordt aangevraagd, komt hieraan niet tegemoet. Het tekort aan daglicht in de leefruimtes en het ingesloten karakter van de buitenruimte beantwoorden niet aan de minimale vereisten van een leefbare woning.

 

Een woonfunctie op het gelijkvloers kan enkel gunstig geadviseerd worden, als ze betrokken wordt bij het appartement op de eerste verdieping. Op deze wijze kan een groot duplexappartement gemaakt worden, zonder vermeerdering van woonentiteiten.

 

Visueel-vormelijke elementen

De winkel- of vitrine pui in de voorgevel wordt in voorliggende aanvraag gewijzigd. De breedte van het raam blijft behouden maar het raam stopt op borstweringshoogte. Ook het schrijnwerk verandert van aluminium naar grijs PVC (bouwcode, art. 8). Hoewel weinig bijzonder, is de wijziging aanvaardbaar en in lijn met de huidige voorgevel.

 

Mobiliteitsimpact (onder andere toetsing parkeerbehoefte)

Het algemene principe is dat een omgevingsvergunningsaanvraag in vele gevallen een parkeerbehoefte genereert. Om te vermijden dat de parkeerbehoefte (geheel of gedeeltelijk) wordt afgewenteld op het openbaar domein, dient het parkeren maximaal op eigen terrein te worden voorzien. Dit is het zogenaamde POET principe (Parkeren Op Eigen Terrein).

 

De parkeer- en stallingsnormen uit de tabel van artikel 32 van de bouwcode van kracht sinds 15 juli 2024, dienen te worden nageleefd bij nieuwbouw, herbouw, verbouwing, functiewijziging, volume-uitbreiding, wijzigen van het aantal wooneenheden en wijziging tussen de gedefinieerde subfuncties in paragraaf 3. Wie niet op eigen terrein voorziet in de werkelijke parkeerbehoefte, dient hiervoor een compensatie te betalen.

 

Voorliggende aanvraag genereert een werkelijke parkeerbehoefte van 1 parkeerplaatsen.

 

De parkeerbehoefte wordt bepaald op de uitbreiding en/of functiewijziging.

De gelijkvloerse detailhandel wordt ingericht als appartement.

 

Bij projecten tot en met 5 wooneenheden is de parkeernorm 0.91.

 

De werkelijke parkeerbehoefte is 1.

 

De plannen voorzien in 0 nuttige autostal- en autoparkeerplaatsen.

 

Het aantal te realiseren autostal- en autoparkeerplaatsen bedraagt 0.

 

Het (bijgestelde) aantal ontbrekende autostal- en autoparkeerplaatsen bedraagt dan 1.

 

Het aantal ontbrekende autostal- en autoparkeerplaatsen bedraagt 1 – 0 = 1.

Dit is het verschil tussen het aantal autostal- en/of autoparkeerplaatsen volgens de werkelijke parkeerbehoefte en het aantal te realiseren autostal- en autoparkeerplaatsen.

 

Echter kan de berekende parkeerbehoefte van het nieuwe project worden verminderd met het aantal parkeerplaatsen van de laatst vergunde toestand dat reeds afgewenteld werd op het openbaar domein. Dit op voorwaarde dat realisatie niet mogelijk is.

Bijgevolg kan de parkeerbehoefte van de vergunde toestand in mindering gebracht worden voor 0 parkeerplaatsen.

De berekende parkeerbehoefte van het nieuwe project kan verminderd worden met het aantal parkeerplaatsen van de laatst vergunde toestand dat reeds afgewenteld werd op het openbaar domein. Dit op voorwaarde dat realisatie niet mogelijk is.

 

De bestaande behoefte van de handelsfunctie is 0 omdat het om kleine oppervlakte gaat (< 400 m²).

Het aantal parkeerplaatsen van de laatst vergunde toestand dat reeds afgewenteld werd op het openbaar domein is 0.

 

Het bijgestelde aantal ontbrekende autostal- en autoparkeerplaatsen bedraagt dan 1 – 0 = 1.

 

Advies aan het college

 

Advies over de stedenbouwkundige handelingen

Aan het college wordt voorgesteld om voor de stedenbouwkundige handelingen de omgevingsvergunning te weigeren, omwille van onverenigbaarheden met stedenbouwkundige voorschriften en een goede ruimtelijke ordening.

Fasering

 

Procedurestap

Datum

Indiening aanvraag

26 september 2025

Volledig en ontvankelijk

23 oktober 2025

Start openbaar onderzoek

geen

Einde openbaar onderzoek

geen

Gemeenteraad voor aanleg, wijziging, verplaatsing of opheffing van gemeentewegen

geen

Uiterste beslissingsdatum

22 december 2025

Verslag GOA

26 november 2025

Naam GOA

Axel Devroe

 

Onderzoek

De aanpalende eigenaars waarvan de scheidingsmuren met het project zouden worden opgericht, uitgebreid of afgebroken, werden om hun standpunt gevraagd. Er werden geen standpunten, opmerkingen of bezwaren ingediend tijdens de openbaarmaking.

Besluit

Het college van burgemeester en schepenen beslist:

Artikel 1

Het college sluit zich integraal aan bij het verslag van de gemeentelijke omgevingsambtenaar en maakt dit tot zijn eigen motivatie.

Artikel 2

Het college beslist de aanvraag tot omgevingsvergunning te weigeren.

Artikel 3

De plannen waarvan het overzicht als bijlage bij dit besluit is gevoegd, maken integraal deel uit van dit besluit.

Artikel 4

Dit besluit heeft in principe geen financiële gevolgen.