2025_CBS_08505 - Inname ligplaatsen stedelijk havengebied Antwerpen en Scheldekaaien 'zone stad' - Retributiereglement - Goedkeuring

In de zitting van 22 januari 2024 (jaarnummer 64) keurde de gemeenteraad het retributiereglement voor inname van ligplaatsen stedelijk havengebied Antwerpen en Scheldekaaien 'zone stad' goed. Dit retributiereglement loopt af op 31 december 2025. Er werd een nieuw retributiereglement opgemaakt voor de periode van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2031.

De gecoördineerde Grondwet verleent bij artikels 41, 162/2e, 170/paragraaf 4 en 173  aan de gemeenten fiscale autonomie. 

Artikel 285 en volgende van het Decreet over het lokaal bestuur bepalen de wijze van bekendmaking van de reglementen. 

Artikel 41, lid 2, 14° van het Decreet over het lokaal bestuur bepaalt dat de gemeenteraad bevoegd is voor het vaststellen van de gemeentebelastingen en het vaststellen van de machtiging tot het heffen van de retributies en de voorwaarden ervan, inclusief verminderingen en vrijstellingen. Deze bevoegdheid kan niet aan het college van burgemeester en schepenen toevertrouwd worden.

Het huidige retributiereglement inname ligplaatsen loopt af op 31 december 2025. Sinds de wijziging met gemeenteraadsbesluit van 22 januari 2024 (jaarnummer 64) heeft er geen indexatie of herziening van de tarieven plaatsgevonden.

Indexatie tarieven

Voor de tarifering van de beroepsvaart, zeevaart en pleziervaart wordt verwezen naar de respectievelijke tariefverordeningen van de Port of Antwerp-Bruges of de commerciële jachthaven Willemdok in het kader van uniformiteit en continuïteit.

De tarieven van de passagiersschepen (m.u.v. zee cruiseschepen) en pleziervaart voor bedrijfs- of beroepsmatig gebruik worden geïndexeerd en aangepast aan de levensduurte. Dit doen we onder meer door een verhoging van het basistarief door te voeren volgens een benchmarking met internationale cruisehavens. 

Passagiersschepen (m.u.v. zee cruiseschepen) en pleziervaart voor bedrijfs- of beroepsmatig gebruik

Het basistarief wordt voor deze vaartuigen verhoogd  naar 0,20 EUR overeenkomstig de benchmarking. Bijkomend wordt de duurtijd van de inname van de ligplaats aangepast.

Voorheen was het verschil in retributie voor een periode kleiner of gelijk aan één dag en de periode tussen één en zeven dagen vrijwel gelijk in aanrekening. Vandaar dat we een optimalisatie hebben doorgevoerd in de factoren voor een verblijf van meer dan één dag en kleiner of gelijk aan zeven dagen. De overige categorieën van duurtijd inname ligplaats werden geschrapt gezien we op basis van een evaluatie vaststellen dat deze zich niet voordoen. Enkel voor de dag rondvaartboten met een vaste ligplaats in de passagiersvaart cluster, wordt het jaartarief behouden. Bijkomend wordt het tarief van de winterligplaatsen als jaarlijkse dienstverlening naar de riviercruiseschepen, verhoogd naar zes om rekenkundig het verwijderen van de categorieën in duurtijd te compenseren.

Ter optimalisatie en om op een eerlijke wijze de inname van de ligplaatsen te stimuleren voor de riviercruiseschepen wordt een extra categorie toegevoegd, de exclusief bezette ligplaats voor riviercruiseschepen met afwijkende nautische parameters. Door bepaalde vaartuigen met afwijkende nautische parameters is het fysiek onmogelijk voor een ander vaartuig om gelijktijdig aan te meren ter hoogte van de ligplaats en hypothekeert dit schip de ligplaats waardoor we geen extra ligplaats kunnen aanbieden. Deze werkwijze van retributie voor zulke afwijkende passagiersschepen is analoog aan de werkwijze in andere cruisehavens en gekend door de cruisesector.

Superjachten langs het Cruiseponton

Voor de superjachten blijven we uitgaan van het commerciële basistarief van Jachthaven Antwerpen Willemdok, echter optimaliseren we door een vermenigvuldigingsfactor drie toe te passen voor deze superjachten dien Antwerpen bezoeken.
Deze aanpassing is gebaseerd op een benchmarking met andere havens die ligplaatsen aanbieden voor superjachten, waaruit blijkt dat de tarieven in Antwerpen aanzienlijk lager liggen dan het gangbare marktpeil.

Stadsrondvaartboten

Door de exploitanten van de stadsrondvaartboten werden nieuwe vaartuigen in de vaart gebracht, elk met een grotere capaciteit van passagiers aan boord voor hun rondvaarten in de Stadshaven. Omwille van het commerciële karakter van deze stadsrondvaartboten, wordt een aangepast tarief voorzien voor deze vaartuigen met grotere capaciteit zodat dit ook meer in het verhouding staat met de andere exploitanten die rondvaarten aanbieden.

Havenbeveiligingskost - SOLAS-schepen

Er wordt in het reglement een artikel toegevoegd zodoende dat de havenbeveiligingskost voor zeeschepen ook kan doorgerekend worden aan schepen (m.u.v. zee cruiseschepen) die bij uitzondering aan de publieke kaaien liggen, t.t.z. aan de Scheldekaaien zone stad of het Cruiseponton.

Zee cruiseschepen

De havenrechten en havenbeveiligingskost worden aangepast. De havenrechten worden verhoogd naar 0,095 EUR volgens de benchmarking met de internationale cruisehavens. 

De wijze van berekening van de havenbeveiligingskost wordt, na evaluatie van de voorbije verblijven van zee cruises, aangepast. Voor de berekening ervan wordt er vertrokken van een basiskost per 24u waarbij deze basiskost wordt vermeerderd met een bijkomende (haven beveiliging)kost op basis van het max. aantal passagiers aan boord wat een reëlere benadering van de beveiligingskosten tijdens het verblijf van een zee cruiseschip nastreeft.

De turnaroundkost zal wegens transitterminal voor cruises worden aangerekend op basis van de reële kost. Dit wil zeggen via nacalculatie waarbij de stad de werkelijk gemaakte kosten doorrekent zoals deze zijn gefactureerd door de externe dienstverlener. Uit  evaluatie blijkt immers dat het complex is om op voorhand een inschatting te maken van de kosten voor uitbreiding van de terminal om een turnaround te organiseren.

Deze wijzigingen betekenen voor de rederijen een verhoging van de retributie met gemiddeld 10%. Uit een benchmarking met verschillende andere Europese havens blijkt dat het nieuwe tarief voor de zee cruises nog steeds competitief en marktconform is.

Vrijstelling bij het aanmeren aan het ponton Steenplein

Er wordt een vrijstelling ingevoerd voor passagiersschepen als dag rondvaartboot, veerponten en pleziervaart voor bedrijfs- of beroepsmatig gebruik die kortstondig afmeren aan het ponton Steenplein voor het in- en ontschepen van passagiers, hetzij in het kader van mobiliteit, hetzij in het kader van dag rondvaarten en themavaarten. 

Het opnemen van deze vrijstelling in het reglement is een regularisatie van een bestaande toestand, waarbij dergelijke kortstondige aanmeeractiviteiten al plaatsvonden zonder aanrekening van retributie.

Vrijstelling voor militaire schepen en Tall Ships

De bepaling in het reglement aangaande de vrijstelling van retributie voor militaire schepen en Tall Ships wordt geoptimaliseerd. De vrijstelling geldt voor een verblijfsduur van maximaal zeven dagen. Voor Tall Ships beoogt deze vrijstelling het promoten en bevorderen van de waarden van Sail Training International en internationale maritieme samenwerking.