2025_CBS_08525 - Klimaat & Leefmilieu - Klimaatbeleid. Emissie-inventaris. Resultaten 2023 - Kennisneming

Op 9 januari 2009 ondertekende de stad Antwerpen het Europese Burgemeestersconvenant of ‘Covenant of Mayors’ (jaarnummer 102). De stad Antwerpen ondertekende op 29 september 2017 (jaarnummer 8578) het daaropvolgende Burgemeestersconvenant voor Klimaat en Energie. De stad Antwerpen ondertekende vervolgens op 5 oktober 2021 (jaarnummer 7562) het Burgemeestersconvenant 2050. Deze convenanten zijn een initiatief van de Europese Commissie. Ze hebben tot doel om steden te verenigen in een permanent netwerk voor de uitwisseling van goede praktijken ter bevordering van energie-efficiëntie, klimaatmitigatie en klimaatadaptatie in de stedelijke omgeving. Van de deelnemende steden wordt verwacht dat zij op lokaal niveau de Europese klimaatdoelstellingen nastreven. In het kader van het Burgemeestersconvenant heeft de stad een stedelijk klimaatplan opgesteld en rapporteert ze periodiek over de evolutie van de uitstoot van broeikasgassen op haar grondgebied. 

Het college nam kennis van de resultaten van de emissie-inventarissen op 17 mei 2013 (emissie-inventaris 2010, jaarnummer 4880), 12 januari 2018 (emissie-inventaris 2015, jaarnummer 308), 28 oktober 2022 (emissie-inventaris 2020, jaarnummer 8790), 8 december 2023 (emissie-inventaris 2021, jaarnummer 8870) en 20 september 2024 (emissie-inventaris 2022, jaarnummer 7496). 

Het college keurde op 16 december 2022 (jaarnummer 9763) de gunning goed voor het opmaken van een emissie-inventaris voor de jaren 2021 (publicatiejaar 2023), 2022 (publicatiejaar 2024) en 2023 (publicatiejaar 2025). 

Resultaten 2023

De emissie-inventaris geeft de evolutie van CO₂-emissies weer vergeleken met het referentiejaar 2005. Om de voortgang in het stedelijk energie- en klimaatbeleid in kaart te brengen, werden de cijfers tot 2014 tweejaarlijks en vanaf 2015 jaarlijks geactualiseerd. Het voorliggend rapport is de actualisering van de emissie-inventaris voor het stedelijk grondgebied van de stad Antwerpen, exclusief district Borsbeek, voor het jaar 2023.

Evolutie per sector

* Om de tabellen leesbaar te houden worden absolute cijfers niet na de komma weergegeven. Hierdoor kunnen de totalen een afwijking tonen. De eindtotalen zijn wel correct. 

Bespreking 

De totale emissies bedroegen 2.234 kTon CO₂e in 2023. Ten opzichte van 2005 stellen we een daling met 33,9% (1.144 kTon CO₂e) vast. De dalingen bevinden zich in alle sectoren. De voornaamste redenen van deze reductie ten opzichte van 2005 zijn:

• -16,4% minder verbruik van energie over de sectoren heen. Met name de sector residentieel (-37,3%) en industrie niet-ETS (-27,4%) dragen hier het meeste toe bij;
• Een verschuiving naar minder CO₂-intensieve fossiele brandstoffen. Zo is het gebruik van stookolie met 61,2% gedaald. Het gebruik van kolen en zware stookolie is bijna volledig verdwenen;
• Een daling van de emissiefactor elektriciteit. Niet alleen de productie van elektriciteit op het grondgebied van Antwerpen is sterk vergroend (emissiefactor van 0,819 ton/MWh in 2005 naar 0,107 ton/MWh in 2023). Ook de emissiefactor voor elektriciteit die buiten de Antwerpse grenzen wordt geproduceerd onderging een stevige daling over dezelfde periode (van 0,296 naar 0,167).

Ten opzichte van het jaar 2022 is er een lichte daling in de totale emissies van 1,2% (-26 kTon CO₂e) en een daling in het totale energieverbruik van 0,5% (-57 GWh). Deze daling is grotendeels te danken aan lagere energieverbruiken in de sectoren Huishoudens, Energieproductie (niet-ETS) en de Stedelijke diensten.

De ambitie van stad Antwerpen voor het totaal van broeikasgassen conform het Klimaatplan 2030 'Antwerpen voor Klimaat' is een reductie met 50% tot 55% tegen 2030 ten opzichte van de emissies in 2005. De absolute emissies van 2023 liggen nog onder de lijn met het beoogde doelstellingenpad om de klimaatdoelstellingen van 2030 te kunnen realiseren. Een versnelde daling van de jaarlijkse emissiecijfers is wel vereist om dat pad te kunnen blijven volgen.

De nota 'Emissie-inventaris vergelijking methodieken en resultaten' biedt een toelichting bij de gehanteerde methodologische keuzes en plaatst deze in perspectief ten opzichte van de benadering die VITO bij de opmaak van emissie-inventarissen hanteert.

Verder gebruik van de gegevens

De resultaten van de emissie-inventaris in het kader van de rapportering van het Burgemeestersconvenant zullen ontsloten worden voor de stedelijke diensten en het grote publiek. De cijfergegevens worden overgemaakt aan de Europese Commissie in het kader van het Burgemeestersconvenant.