2025_CBS_08499 - Code van politiereglementen - Wijziging - Goedkeuring

Op 17 mei 2005 (jaarnummer 1202) keurde de gemeenteraad de code van gemeentelijke politiereglementen van de stad Antwerpen goed. Inbreuken op de code van gemeentelijke politiereglementen kunnen sindsdien gesanctioneerd worden met administratieve sancties waaronder een administratieve geldboete.

Deze code van politiereglementen werd later nog verscheidene keren gewijzigd. De nieuwe gecoördineerde versie werd goedgekeurd door de gemeenteraad op 16 december 2013 (jaarnummer 753). De laatste wijziging werd goedgekeurd door de gemeenteraad op 29 september 2025 (jaarnummer 707).

Artikel 135 §2 Nieuwe Gemeentewet

De gemeenten hebben ook tot taak het voorzien, ten behoeve van de inwoners, in een goede politie, met name over de zindelijkheid, de gezondheid, de veiligheid en de rust op openbare wegen en plaatsen en in openbare gebouwen.

Meer bepaald, en voor zover de aangelegenheid niet buiten de bevoegdheid van de gemeenten is gehouden, worden de volgende zaken van politie aan de waakzaamheid en het gezag van de gemeenten toevertrouwd:

1. Alles wat verband houdt met een veilig en vlot verkeer op openbare wegen, straten, kaden en pleinen, hetgeen omvat de reiniging, de verlichting, de opruiming van hindernissen, het slopen of herstellen van bouwvallige gebouwen, het verbod om aan ramen of andere delen van gebouwen enig voorwerp te plaatsen dat door zijn val schade kan berokkenen, of om wat dan ook te werpen dat voorbijgangers verwondingen of schade kan toebrengen of dat schadelijke uitwasemingen kan veroorzaken; voor zover de politie over het wegverkeer betrekking heeft op blijvende of periodieke toestanden, valt zij niet onder de toepassing van dit artikel.
2. Het tegengaan van inbreuken op de openbare rust, zoals vechtpartijen en twisten met volksoploop op straat, tumult verwekt in plaatsen van openbare vergadering, nachtgerucht en nachtelijke samenscholingen die de rust van de inwoners verstoren.
3. Het handhaven van de orde op plaatsen waar veel mensen samenkomen, zoals op jaarmarkten en markten, bij openbare vermakelijkheden en plechtigheden, vertoningen en spelen, in drankgelegenheden, kerken en openbare plaatsen.
4. Het toezicht op een juiste toemeting bij het slijten van waren (waarvoor meeteenheden of meetwerktuigen gebruikt worden) en op de hygiëne van openbaar te koop gestelde eetwaren.
5. Het nemen van passende maatregelen om rampen en plagen, zoals brand, epidemieën en epizoötieën te voorkomen en het verstrekken van de nodige hulp om ze te doen ophouden.
6. Het verhelpen van hinderlijke voorvallen waartoe rondzwervende kwaadaardige of woeste dieren aanleiding kunnen geven.
7. Het nemen van de nodige maatregelen, inclusief politieverordeningen, voor het tegengaan van alle vormen van openbare overlast.

Het decreet van 22 december 2017 over het lokaal bestuur, artikel 41, tweede lid, 2°.

Artikel 119 Nieuwe Gemeentewet:

De gemeenteraad maakt de gemeentelijke reglementen van inwendig bestuur en de gemeentelijke politieverordeningen, met uitzondering van de tijdelijke politieverordeningen op het wegverkeer bedoeld in artikel 130bis.
Deze reglementen en verordeningen mogen niet in strijd zijn met de wetten, de decreten, de ordonnanties, de reglementen en de besluiten van de Staat, de Gewesten, de Gemeenschappen, de Gemeenschapscommissies, de provincieraad en de bestendige deputatie van de provincieraad.
De raad zendt hiervan binnen de achtenveertig uren een afschrift aan de bestendige deputatie van de provincieraad.
Een afschrift van die reglementen en politieverordeningen wordt dadelijk toegezonden aan de griffie van de rechtbank van eerste aanleg en aan die van de politierechtbank, waar zij in een daartoe bestemd register worden ingeschreven.
Van die reglementen en verordeningen wordt melding gemaakt in het Bestuursmemoriaal van de provincie.

Artikel 119 Nieuwe Gemeentewet: de gemeenteraad maakt de gemeentelijke reglementen van inwendig bestuur en de gemeentelijke politieverordeningen.

Artikel 119bis van de Nieuwe Gemeentewet werd gewijzigd door de wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties. Deze wet trad in werking op 1 januari 2014. Het gewijzigde artikel 119bis bepaalt: de gemeenteraad kan gemeentelijke administratieve straffen en sancties opleggen overeenkomstig de wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties.

Artikel 2 §1 van de wet van 24 juni 2013 bepaalt: de gemeenteraad kan straffen of administratieve sancties bepalen voor de inbreuken op zijn reglementen of verordeningen, tenzij voor dezelfde inbreuken door of krachtens een wet, een decreet of een ordonnantie, straffen of administratieve sancties worden bepaald.

Artikel 6 §1 van deze wet bepaalt dat de administratieve geldboete wordt opgelegd door de sanctionerend ambtenaar.

Artikel 45 van deze wet bepaalt dat de schorsing, de intrekking en de sluiting worden opgelegd door het college van burgemeester en schepenen of het gemeentecollege.

Artikel 4 §5 van deze wet bepaalt: indien de gemeenteraad in zijn reglementen of verordeningen de mogelijkheid voorziet om de administratieve geldboete ten aanzien van minderjarigen op te leggen, wint hij vooraf het advies in betreffende dat reglement of die verordening van het orgaan of de organen die een adviesbevoegdheid hebben in jeugdzaken, voor zover het aanwezig is of zij aanwezig zijn in de gemeente.

TITEL 2 – OPENBARE NETHEID EN GEZONDHEID - Hoofdstuk 1 – Netheid van de openbare ruimte 

De stedelijke afvalinzameling aan huis via afvalcontainers voor restafval, PMD en papier en karton zal vanaf juli 2026 uitsluitend via afvalcontainers met chip verlopen. Deze huurcontainers worden via de stad ter beschikking gesteld. 

Ook voor de inzameling van bedrijfsafval zijn enkele aanpassingen noodzakelijk om wettelijk in orde te zijn. 

• Voor het restafval van bedrijven stopt de werking met gele afvalzakken. Ondernemingen mogen enkel nog gebruik maken van huurcontainers (of sorteerstraten als ze gevestigd zijn in een sorteerstraatzone).  Tot en met 30/6/2026 zullen gele restafvalzakken verkocht worden. Tot en met 31/12/2026 mogen de aangekochte gele restzakken worden opgebruikt. 
• Elke onderneming moet aan de stad melden hoe ze haar bedrijfsrestafval laat inzamelen. Ze kiezen daarbij tussen de stedelijke afvalinzameling of een private inzamelaar. Deze verplichting zal opgenomen worden in het gebruiksreglement afval.

Deze nieuwe dienstverlening start stelselmatig op, vanaf 1 januari 2026. Dit vraagt enkele noodzakelijke aanpassingen aan de politiecodex:

• Enkele definities worden aangepast om het onderscheid tussen huishoudelijk afval en bedrijfsafval duidelijk te maken. 
• Alle bepalingen worden in lijn gebracht met deze definities en aangevuld of gewijzigd in functie van de nieuwe werking via huurcontainers.
• Met de nieuwe afvalophaling gelden ook maximale gewichten per afvalfractie en huurcontainer. Met deze wijziging worden ineens alle maximale gewichten overal gelijk getrokken of het nu gaat om een zak, een container of een sorteerstraat, conform de richtlijnen van OVAM (Vlaamse wetgeving). 

Tot 1 juli 2026 bestaan de oude en nieuwe werking nog naast elkaar. De voorgestelde wijziging aan de politiecodex treedt in werking op 1 januari 2026, en is zo opgesteld dat na 1 juli 2026 een tweede, beperkte wijziging zal volgen, enkel om alle bepalingen rond de oude werking definitief te schrappen. Vanaf dan geldt uitsluitend de nieuwe dienstverlening met huurcontainers. 

Bij deze wijziging wordt ineens van de gelegenheid gebruik gemaakt om de formulering van sommige bepalingen te vereenvoudigen. Zo wordt bijvoorbeeld de term ‘huishoudelijk afval en met huishoudelijke afvalstoffen vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen’ vervangen door het woord ‘afvalstoffen’. Dit verandert inhoudelijk niets, maar verhoogt de leesbaarheid. Ter volledigheid wordt ook ineens een definitie van sluikstort toegevoegd, naast die van zwerfvuil. Daarnaast wordt de ambigue situatie waarbij een Gft-container niet zou moeten voorzien zijn van identiteitsgegevens verholpen door die uitzondering te verwijderen.

TITEL 3 – OPENBARE VEILIGHEID EN VLOTTE DOORGANG – Hoofdstuk 1 - Algemene veiligheids- en gedragsregels

Om te verduidelijken dat het verbod zoals opgenomen in artikel 94 §2 om gedurende het hele jaar vuurwerk onder zich te houden handelt over minderjarigen, wordt dit expliciet toegevoegd.

Eveneens om te verduidelijken dat artikel 94 §2 deels twee overlappende maar ook deels twee verschillende inbreuken behandelt, wordt een opsplitsing gemaakt tussen art. 94 §2 en art. 94 §2 bis.

TITEL 6 – SPECIFIEKE REGELGEVINGEN - Hoofdstuk 2 – Daden van ontucht en prostitutie

Omwille van legistieke interne tegenstrijdigheden die ontstaan zijn door diverse wijzigingen aan artikelen doorheen de afgelopen jaren worden de artikelen 515, 520 en 522 aangepast en consistent verwoord. De wijzigingen dateren van:

Artikel 515 §2 werd toegevoegd door de gemeenteraad op 16 december 2019, datum inwerkingtreding 22 december 2019.

Artikel 519 werd gewijzigd door de gemeenteraad van 16 oktober 2017, datum inwerkingtreding 23 oktober 2017 en gewijzigd door de gemeenteraad op 29 april 2019, datum inwerkingtreding 1 september 2019.

Artikel 520 werd gewijzigd door de gemeenteraad op 29 april 2019, datum inwerkingtreding 1 september 2019.

De stad is verplicht om advies te vragen aan adviesorganen jeugd door de wet betreffende de gemeentelijke administratieve sancties van 24 juni 2013 (hierna ‘GAS-wet').

Op de adviessessie van de adviesraad Antwerpse Jongeren op dinsdag 28 oktober 2025 gaven de leden hun mening op de voorgestelde wijzigingen. Hun advies kan geraadpleegd worden via de bijlagen.